آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان

پرچم امپراتوری هخامنشیان
آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان

امپراتوری هخامنشیان بزرگترین امپراتوری بود که جهان باستان به خود دید. سرزمین های این امپراتوری، از آناتولی و مصر شروع شده و تا هند و آسیای مرکزی ادامه داشت. امپراتوری هخامنشیان ، ۵۵۰ سال قبل از میلاد مسیح درست زمانی شکل می گیرد که جنگ بزرگی بین ایشتوویگو، پادشاه ماد ها و کوروش دوم پادشاه پرشیا در می گیرد. ماد ها در این جنگ شکست می خورند و همین امر، توازن قدرت در خاور نزدیک را به نفع هخامنشیان تغییر می دهد. لیدیایی های غرب آناتولی، به رهبری کرزوس برای مقابله با قدرت گرفتن پارسیان، با نیروهای ایرانی درگیر شدند که به فتح پایتختشان ساردیس، بعد از دو هفته محاصره توسط نیروهای هخامنشی شد.

آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان  امپراتوری هخامنشیان

لیدیایی ها که از این اقدام ترسیده بودند، با بابلیان و مصریان متحد شدند. کوروش که به تازگی وارد قدرت شده بود، حال باید با بابلی ها و مصریان می جنگید. این در حالی بود که مناطق بین النهرین و شرق مدیترانه، به زیر سلطه ی امپراتوری بابل بودند. در سال ۵۳۹ قبل از میلاد، در محلی به نام اوپیس در شرق دجله، نیروهای پارسی شکست عظیمی بر ارتش بابل وارد می کنند. زمانی که کوروش وارد بابل می شود، با بازسازی معابد و آزادی زندانیان سیاسی، خود را پادشاهی دادگر معرفی می کند که به رسوم و آداب همگان احترام می گذارد.

آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان  نمونه ای از پوشش هخامنشیان – Copyrights to radpour.com

حال، تنها قدرت بزرگ غربی که از آتش بازی حکومت دادگر هخامنشی بیم داشت، مصر بود. فتح مصر در سال ۵۲۵ قبل از میلاد، به کمبوجیه، پسر کوروش سپرده شده بود تا نیروهایش را به شرق رود نیل برساند. ایرانیان موفق شدند تا پس از محاصره ی شهر ممفیس (پایتخت مصر) ظرف مدت ۱۰ روز این شهر را نیز فتح کنند. اما به دلیل بروز بحران در دربار کشور، کمبوجیه مجبور به بازگشت به ایران می شود که در مسیر بازگشت می میرد.

آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان  آرامگاه کوروش بزرگ بنیانگذار امپراتوری هخامنشیان

سر انجام، در سال ۵۲۲ قبل از میلاد، داریوش به قدرت می رسد. در دوران شاهنشاهی داریوش، امپراتوری هخامنشیان به سبب ساخت جاده ها و سیستم نظارتی ساتراپ (فرمانداری) ثبات پیدا میکند. همچنین داریوش مناطقی از شمال غربی هند را به قلمرو ی ایرانیان اضافه کرده و سازه های سلطنتی و باشکوهی در شوش و پرسپولیس بنا می کند. سازه هایی همچون تخت جمشید در پرسپولیس، که توسط داریوش و جانشینانش و با سنگ های برجسته و حکاکی شده، درست شده اند. این اشکال برجسته روی سنگ، اتفاقات و حوادث مهم سراسر امپراتوری همچون به تاج تخت رسیدن پادشاهان را به تصویر می کشید.

بیشتر بخوانید:  اسکندر بزرگ چه کسی بود؟
آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان  ستون های واقع شده در پاسارگاد، پایتخت امپراتوری هخامنشیان

تصور بر این است که هماهنگی و قدرت و اعتبار امپراتوری داریوش، توسط مردم کشور حمایت می شد و مردم کشور او را بسیار دوست داشتند. داریوش، بیشتر فتوحات غربی کشور را یکپارچه کرده و به آن ها نظم داد. هرچند که شورش هایی در در شرق یونان در سال ۴۹۸ قبل از میلاد اتفاق افتاد. این شورش ها که با حمایت آتن اتفاق می افتاد پس از ۴ سال و با ضد حمله ای علیه یونان توسط ایرانیان سرکوب شد و یونایان را مجبور به عقب نشینی کرد. در این حملات، بخش هایی از یونان نیز به فتوحات ایران اضافه گردید.

آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان  نقش رستم در فاصله ۶ کیلومتری از تخت جمشید

خشایار شاه، پسر داریوش، برای فهماندن قدرت امپراتوری هخامنشیان به یونانیان و جلوگیری از توطئه ی آنها، در سال ۴۸۰ قبل از میلاد، به یونان لشکرکشی کرد. اسپارتا و و آتن که در مقابل این حملات به شدت مقاومت کردند سر انجام، در جنگ ترموپیل تسلیم قدرت هخامنشیان شده و و این دو شهر بزرگ تسلیم ایرانیان گشت. در همین زمان بود که خبر ایجاد شورش و درگیری در کشور توسط بابلی ها به خشایار شاه می رسد و به ناچار به کشور باز می گردد و شورشی ها را سرکوب می کند. هر چند که سرکوب شورشیان موفقیت آمیز بود، اما با بازگشت خشایار شاه به کشور، بخشی از ارتش هخامنشیان که در یونان مانده بود در جنگ پلاته در سال ۴۷۹ قبل از میلاد از یونانیان شکست می خورد. در نوشته های یونانی آمده که خشایار شاه، توسط پسرش، اردشیر اول کشته می شود.

آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان  گستردگی امپراتوری هخامنشیان

در زمان پادشاهی اردشیر اول، شورش هایی در مصر اتفاق می افتند که همگی با موفقیت سرکوب می شوند و همچنین پادگان هایی در سراسر کشور برای ایجاد نظم ساخته می شوند. تا پایان پادشاهی داریوش دوم در سال ۴۰۵ قبل از میلاد، امپراتوری هخامنشیان، شکوه و بزرگی زمان داریوش را تا حدودی حفظ می کند. اما با به قدرت رسیدن اردشیر دوم، مصر اعلام استقلال می کند و از این امپراتوری جدا می شود. با وجود اینکه اردشیر دوم، طولانی ترین پادشاهی را در بین شاهان پارسی داشت، با این حال، تاریخ زیادی در رابطه با دوران حکومت او نوشته نشده است! پلوتارک (تاریخ نویس یونانی در قرن دوم میلادی) از او به عنوان پادشاهی دلسوز، جنگجو و شجاع یاد میکند.

بیشتر بخوانید:  سلوکیان که بودند؟ (آغاز و پایان یک امپراتوری)
آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان  تصاویر بازسازی شده تخت جمشید پایتخت هخامنشیان- Copyrights to 3dparse.com

پس از اردیشر دوم، جانشینش اردشیر سوم، تصمیم به فتح مصر می گیرد و پس از فتح دوباره ی مصر، در سال ۳۳۸ قبل از میلاد ترور می شود! در همین حین، پسرش که اردشیر چهارم نام داشت به قدرت می رسد و پس از ۲ سال حکومت، سرانجام در سال ۳۳۶ قبل از میلاد کشته می شود. پس از او، داریوش سوم با به قدرت رسیدن، خودش را مقابل الکساندر سوم که از او با نام اسکندر بزرگ یاد شده می بیند. سر انجام پس از درگیری های بسیار میان این دو قدرت بزرگ، داریوش سوم توسط یکی از فرماندهان خیانتکارش به قتل می رسد و اسکندر مقدونی به ایران حمله میکند.

آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان  تصاویر بازسازی شده تخت جمشید پایتخت هخامنشیان

زمانی که این حمله صورت می گیرد، نه فقط سربازان ارتش هخامنش بلکه مردم سرزمین پارس که امپراتوری هخامنشیان را می پرستیدند، تا آخرین لحظه از هخامنیشان حمایت کردند. به گونه ای که تاریخ نویسان نوشته اند، اسکندر برای فتح هر اینچ از این سرزمین، استان به استان و شهر به شهر به سختی جنگید و شهر ها را به زور تصاحب می کرد! با وجود دسیسه ها و توطئه هایی که در اواخر حکومت هخامنشیان در دربار آن ها شکل می گرفت، انسجام و هم بستگی، بین مردمی که از ادیان و نژاد های مختلف بودند، در آن زمان خارق العاده بود و نشان از محبوبیت این امپراتوری میان مردم داشت. این انسجام و محبوبیت نشان از این بود که فروپاشی این امپراتوری، زودتر از زمانی که باید اتفاق می افتاد، اتفاق افتاد.

 

آغاز و پایان امپراتوری هخامنشیان  ترتیب شاهان امپراتوری هخامنشیان

منبع: metmuseum

انی کاظمی

مؤسس تاریخ ما | علاقه‌مند یا عاشق کنکاش در تواریخ ملل، ادیان و مذاهب، تاریخ و فلسفه می‌باشم | همواره این امید را داشته‌ام که بتوانم یک گام مثبت در راستای بهبود وضعیت فرهنگی کشورم، همچنین بهبود حافظه تاریخی مردم کشورم بردارم | از طریق کلیه شبکه های اجتماعی با نام‌کاربری enikazemi می‌توانید با من در ارتباط باشید.

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

دنبال کردن
avatar
wpDiscuz