جدول زمان بندی شدۀ شاهان ساسانی

جدول زمان بندی شدۀ شاهان ساسانی

جدول زمان بندی شدۀ شاهان ساسانی :

بابکدر بخشی از ایالت پارس امارت داشت 
شاپوردر پارس امارت داشتاز ۲۱۱ تا ۲۱۲ میلادی
۱ ) اردشیر یکم (پاپکان)در پارس امارت داشت

نبرد با اردوان پنجم و کشتن اردوان

شاهنشاهی اردشیر

جنگ اردشیر با رومیان

از ۲۱۲ تا ۲۲۶ میلادی

از ۲۲۴ تا ۲۲۶ میلادی

از ۲۲۶ تا ۲۴۱ میلادی

از ۲۲۸ تا ۲۳۲ میلادی

۲ ) شاپور یکمزمان پادشاهی

جنگ اول شاپور با روم (گوردین)[۱]

جنگ دوم شاپور با روم و اسیر شدن والرین[۲]

مانی مذهب خود را آشکار کرد

از ۲۴۱ تا ۲/۲۷۱ میلادی

از ۲۴۱ تا ۲۴۴ میلادی

۲۵۸ تا ۲۶۰ میلادی

۲۴۲ میلادی

۳ ) زمان پادشاهیاز ۲/۲۷۱ تا ۲۷۲ میلادی
۴ ) زمان پادشاهی

در زمان پادشاهی بهرام، رومیان دولت تَدمُر[۳] را منقرض کردند.

از ۲۷۲ تا ۲۷۵ میلادی
۵ ) زمان پادشاهیاز ۲۷۵ تا ۲۸۲ میلادی
۶ ) بهرام سومتنها چهار ماه پادشاه بوددر سال ۲۸۲ میلادی
۷ ) نرسیزمان پادشاهی

شکست دادن گالریوس سردار سپاه روم

از ۲۸۲ تا ۳۰۱ میلادی

در سال ۲۹۶ میلادی

۲۹۷ میلادی

۸ ) هرمزد دومزمان پادشاهی

وی در جنگ با اعراب کشته شد

از ۳۰۱ تا ۳۱۰ میلادی
۹ ) زمان پادشاهیدر سال ۳۱۰ میلادی
۱۰ ) شاپور دوم (بزرگ ذوالاکتاف)زمان پادشاهی

نبرد اول شاپور با روم

نبرد شاپور با هونها و پیروزی شاپور

نبرد دوم شاپور با رومیان

صلح رومیان با ایران و بازپس دادن پنج ولایت

مهم که در زمان نرسی فتح کرده بودند

نبرد شاپور با رومیان بر سر ارمنستان و گرجستان و معاهده عدم دخالت ایران و روم در ارمنستان و گرجستان

از ۱۰/۳۰۹ تا ۳۷۹ میلادی

از ۳۳۸ تا ۳۵۰ میلادی

از ۳۵۰ تا ۳۵۷ میلادی

از ۳۵۹ تا ۳۶۳ میلادی

۳۶۳ میلادی

 

 

۳۷۶ میلادی

۱۱ ) اردشیر دوم (نیکوکردار)زمان پادشاهیاز ۳۷۹ تا ۳۸۲ میلادی
۱۲ ) شاپور سومزمان پادشاهی

تقسیم ارمنستان بین ایران و روم

از ۳۸۲ تا ۳۸۸ میلادی

از ۳۸۴ تا ۳۹۰ میلادی

۱۳ ) بهرام چهارم (کرمانشاه)زمان پادشاهیاز ۳۸۸ تا ۳۹۹ میلادی
۱۴ ) یزدگرد یکم (بزه کار)زمان پادشاهی

آرکادیوس[۴] ولیعهد خود تئودوزیوس[۵] را به یزدگرد سپرد و یزدگرد او را سرپرستی کرد تا به تخت سلطنت رومیان نشست

از ۳۹۹ تا ۴۲۰ میلادی
۱۵ ) بهرام پنجم (گور)زمان پادشاهی

نبرد بی فرجام بهرام با بیزانس و عقد پیمان صلح با رومیان

نبرد با هیاطله و شکست دادن آنها

از ۴۲۰ تا ۴۳۸ میلادی

در سال ۴۲۱ میلادی

در سال ۴۲۵ میلادی

۱۶ ) یزدگرد دومزمان پادشاهی مسائل مذهبی در ارمنستاناز ۴۳۸ تا ۴۵۷ میلادی
۱۷ ) هرمزد سومزمان پادشاهیاز ۴۵۷ تا ۴۵۹ میلادی
۱۸ ) پیروز یکمزمان پادشاهی

وی در نبرد با هیاطله کشته شد

از ۴۵۹ تا ۴۸۳ میلادی
۱۹ ) بلاشآشتی با هیاطله، رسمی شدن مسیحیت در ارمنستان و گرجستان

زمان پادشاهی

 

 

از ۴۸۳ تا ۴۸۷ میلادی

۲۰ ) قباد یکم (کوات، کواذ)زمان پادشاهی           الف:

قیام مزدک خلع قباد از سلطنت و فرار او از زندان و رفتن به نزد هیاطله

از ۴۸۷ تا ۴۹۸ میلادی

۴۹۸ میلادی

۲۱ ) جاماسپ

قباد یکم (کوات، کواذ)

زمان پادشاهی

زمان پادشاهی       ب :

نبرد با بیزانس، فتح دیاربکر و صلح با بیزانس

نبرد با هیاطله و شکست دادن آنان

نبرد با اقوام شرقی، حمایت ماساژتها و هونها از بیزانس

عهدنامۀ استاتوکو[۶] و بازگشت طرفین به موقعیت پیش از جنگ

از ۴۹۸ تا ۵۰۲ میلادی

از ۲/۵۰۱ تا ۵۳۱ میلادی

۵۰۳ میلادی

 

از ۵۰۳ تا ۵۱۳ میلادی

 

 

۵۳۱ میلادی

۲۲ ) زمان پادشاهیاز ۵۳۱ تا ۵۷۹ میلادی
 (انوشیروان، دادگر)قلع و قمع مزدکیان، اصلاحات نظامی، اجتماعی فرهنگی و اقتصادی

صلح با بیزانس

نبرد اول با بیزانس، بیزانس متعهد پرداخت غرامت به ایران شد

نبرد دوم با بیزانس بر سر لازیکا[۷]، متارکه جنگ، صلح پنجاه ساله با بیزانس

و پرداخت غرامت بیزانس به ایران، نبرد با هیاطله و تقسیم سرزمین آنها میان ایران و ترکان

لشگرکشی به یمن و اخراج حبشیها، جنگ با ترکان، عقب نشینی خاقان ترکستان

نبرد سوم با بیزانس، و درگذشت انوشیروان

 

۵۳۲ میلادی

 

 

 

 

۵۵۷ میلادی

۵۵۷ میلادی

 

 

 

۵۷۰ و ۵۷۱ میلادی

از ۵۷۲ تا ۵۷۹ میلادی

۲۳ ) هرمزد چهارم (ترک زاد)زمان پادشاهیاز ۵۷۹ تا ۵۹۰ میلادی
 نبرد با بیزانس، جنگ با ترکان و شکست ترکان از بهرام چوبین سردار سپاه ایران، کشته شدن خاقان ترکستان به اسارت ایرانیان درآمدن پسر خاقان، ترکان باجگذار ایرانیان شدند 
۲۴ ) خسرو دوم (پرویز)زمان پادشاهیاز ۵۹۰ تا ۶۲۷ میلادی
 یاغی شدن بهرام چوبین بر خسرو، رفتن خسرو به بیزانس و بازگشت همراه با سپاه به ایران،

فوت موریس[۸] قیصر بیزانس و به رسمیت

نشناختن خسرو فوکاس[۹] را به امپراطوری روم،

جنگهای متعدد خسرو با بیزانس

فتوحات خسرو، تسخیر آسیای صغیر، سوریه، مصر به دست شهربراز و شاهین سردار ایرانی، آوردن صلیب

مقدس مسیحیان به ایران، لشگرکشی هراکلیوس[۱۰] به ایران و پیروزیهای قیصر، محاصره قسطنطنیه توسط او به دستیاری شاهین سردار ایرانی.

فوت شاهین، حمله هراکلیوس به دستگرد خلع و قتل

 

 

 

 

 

 

از ۶۰۳ تا ۶۱۷ میلادی

 

 

از ۶۲۲ تا ۶۲۷ میلادی

 

 

 

از ۶۲۶ تا ۶۲۷ میلادی

 

از ۶۲۶ تا ۶۲۸ میلادی

۲۵ ) (شیرویه)زمان پادشاهی

استرداد صلیب مقدس مسیحیان به رومیان

۶۲۷ تا ۶۲۹ میلادی
۲۶ ) اردشیر سومزمان پادشاهی۶۲۹ میلادی
۲۷ ) خسرو سومزمان پادشاهی۶۲۹ میلادی
۲۸ ) جوانشیرزمان پادشاهی۶۲۹ میلادی
۲۹ ) زمان پادشاهی

صلح نهایی با بیزانس و حفظ نصیبین برای ایران

۶۳۰ میلادی

۶۳۰ میلادی

۳۰ ) زمان پادشاهی۶۳۱ میلادی
۳۱ ) آذرمیدختزمان پادشاهی۶۳۱ میلادی
۳۲ ) هرمزد پنجمزمان پادشاهی۶۳۱ میلادی
۳۳ ) زمان پادشاهی۶۳۱ میلادی
۳۴ ) پیروز دومزمان پادشاهی

پدرش مهرگشنسب نوادۀ قباد اول و مادرش

چهاربخت نوادۀ خسرو اول (انوشیروان) بود

۶۳۱ میلادی

 

۶۳۱ میلادی

۳۵ ) (خورزاد، فرّخ زاد)زمان پادشاهی۶۳۱ میلادی
۳۶ ) یزدگرد سومزمان پادشاهی

نبردهای مرزی با مسلمین (زنجیر، پل، بویب و…)

نبرد قادسیه و تسخیر مدائن توسط مسلمین جنگ جلولا

یزدگرد سفیری به چین فرستاد و از فغفور چین یاری طلبید

جنگ نهاوند

کشته شدن یزدگرد و انقراض سلسله ساسانی

فغفور چین پیروز پسر یزدگرد را به عنوان شاه ایران به رسمیت شناخت

پیروز به چین رفت و اجازه تأسیس آتشکده را در شانگهای (چان گای) از فغفور گرفت.

از ۲/۶۳۱ تا ۶۵۲ میلادی

از ۶۳۴ تا ۶۳۶ میلادی

 

۶۳۶ میلادی

۶۳۸ میلادی

 

۶۳۸ میلادی

۶۴۲ میلادی

۶۵۲ میلادی

 

 

 

۶۷۴ میلادی

زمام دارانی که از سلسله ساسانی نبودند

 

۱ ) خسروبهرام پنجم (گور) تخت شاهی را پس گرفت۴۲۰ میلادی
۲ ) بهرام ششم (چوبین)که پس از به تخت نشستن بهرام ششم خوانده شد و چند ماه بیشتر پادشاه نبود۵۹۰ میلادی
۳ ) بیستام (ویستهم، گستهم)در خطّۀ ماد به مدت چهار سال اعلام خودمختاری کرداز ۵۹۲ تا ۵۹۶ میلادی
۴ ) شهربرازدو ماه سلطنت کرد، مصر، سوریه و آسیای صغیر را به رومیان برگرداند۶۲۹ میلادی

[۱] . Gordianus.

[۲] . Valerianus.

[۳] . Tadmor.

[۴] . Arcadius.

[۵] . Theodosius.

[۶] . Statoko.

[۷] . Lasika.

[۸] .  Maurikius.

[۹] . Fukas.

[۱۰] . Heraclius.

منبع : کتاب تاریخ ایران در دوره ساسانیان

نویسنده : دکتر اردشیر خدادادیان

نشر الکترونیکی سایت

بابک زارع

بابک زارع هستم | نویسنده و مدیر وب‌سایت تاریخ ما | از ایام کودکی علاقه بخصوصی به تاریخ (بخصوص تاریخ ایران) داشتم | امیدوارم با مطالبی که با دیگر دوستان در سایت تاریخ‌ما قرار می‌دهیم مثمر ثمر واقع شود.

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

دنبال کردن
avatar
wpDiscuz