f تاریخ تمدن بین النهرین باستان - تاریخ ما - صفحه ۱۰ از ۲۳
تاریخ ما
گزیده‌ای از تاریخ و تمدن جهان باستان
مرور رده

تاریخ تمدن بین النهرین باستان

میان‌رودان یا بین‌النهرین نام منطقه‌ای جغرافیایی است که میان دو رود دجله و فرات قرار گرفته‌است. بیشتر این منطقه در کشور عراق امروزی است و در گذشته بخشی از سرزمین کهن ایران باستان بوده‌است.

این منطقه را ایرانیان میان‌رودان می‌نامیدند که همین نام به یونانی ترجمهٔ گرته‌برداری شد و «مزوپوتامیا» نام گرفت.

به سبب داشتن تمدن‌های کهن و باستانی‌ میان‌رودان آوازه خوبی دارد و نامش همواره با نام و آثار این تمدن‌ها همراه است. آنچه به نام باکوماس در گذشته در آنجا پرستیده می‌شد همان بتی است که امروزه در بسیاری از کشورها به نام بافومه پرستیده می‌شود. منشور (فرمان) پادشاه ایران زمین کوروش بزرگ نیز در این جایگاه یافته شده‌است.

قطعه‌ی اسطوره‌ای اینانا و اوتو

اینانا و اوتو/Inanna and utu/ این خود یک قطعۀ اسطوره مانند در یک سرود سومری است که نشان می‌دهد چگونه اینانا به‌صورت الهۀ عشق درآمد. این الهه از برادر خود به نام اوتو  تقاضا می‌کند که به او برای رفتن به سرزمین کور Kur یاری نماید که در آنجا،…

سروده طولانی اینانا و انکی

اینانا و انکی /Inanna and Enki/ این سرودۀ مفصل دارای تاریخ و اصلی مشکوک است. ( اورسوم؟) و حاکی از آن ترقی اینانا و اوروک شهر او را در سومر به‌وسیلۀ نیرنگ این الهه توصیف می‌کند. اینانا تصمیم می‌گیرد که به دیدار انکی برود که در آپسو مالک مه…

اینانا و ابیه، یک قطعه‌ی اساطیری

اینانا و ابیه/ Inanna and Ebih/( این. نین. مه. هوش. آ in . nin. me.huš.a) یک قطعۀ اساطیری در یک دوره سرود برای ایناناست که در آن، همه از این الهه تمجید می‌کنند. این سرود مانند آهنگ های انهه دوآنا Enheduanna است که ممکن است حوادث سیاسی در…

خط ما پارسی است یا عربی!؟

دکتر علی نیکویی ali.nikoei1981@gmail.com نخستین ابهامی که درباره عربی بودن خط ما بر اندیشه¬ی کنجگاوان می¬گذرد، که چگونه ایرانیان در کشور پهناور خود ، چندین گونه خط و گویش بومی داشته¬اند، یکباره خطی از بیابان¬های تفته و میان قبائل فاقد…

اینانا، الهه سومریان

اینانا / ای نین/ نی نین/ Inanna/Innin/ninin/ الهه سومری  شناخت ریشۀ نام او مورد تردید است. تا پایان هزارۀ سوم پیش از میلاد تصور می‌شد که نام او از نین . آن .نا nin . an.na «بانوی آسمان» مشتق شده است، ( در گویش امه  سال Emesal ،او، گاشان.…

اینارا، الهه آناتولیایی

اینارا /(Inar(a/ الهۀ آناتولیایی  که احتمالاً یک تجلی حاتیایی از مادر _ الهه است. نام این الهه، پیش از آن متون سدۀ نوزدهم ، از کانش kaniš ذکرشده است. در طی سلطنت هیتیایی کهن ، او را شهر _ الهه  هات توسا Hattusa  می‌دانستند. محبوبیت او پس…

هیولای دریایی، ایلو یانکا

ایلو یانکا / Illuyanka/ یک هیولای دریایی اژدها مانند عظیم که در اسطورۀ حاتی ها ظاهر می‌شود. این حکایت مقدمه‌ای اسطوره‌ای برای مراسم سال نو حاتی ها به کار می‌رفت که در نریک  Nerik بر پا می‌شد. نریک مرکز عمدۀ مراسم مربوط به زالیانو zaliyanu…

ایگی گی، خدایان اکدی

ایگی گی/Igigi/_مجموعۀ خدایان اکدّی اصطلاح«ایگی گی نهi-gi- gi-ne» به‌طور رضایت بخشی توجیه نشده است. در بعضی از متون دوزبانۀ سومری_ اکدی به خدایان نیز به‌عنوان نون . گال . آ. نه nun.gal.e.ne  یعنی «فرمانروای بزرگ» اشاره‌شده است. نام آن‌ها…

الهه بین النهرین، ایشهارا

ایشهارا / اشهارا / Išhara/ Ešhar /الهۀ بین‌النهرینی و دارای اصل و منشأ ناشناخته. برای نامش هیچ وجه تسمیه ای یافت نشده است. ایشهارا برای اولین بار، در متون پیش_ سارگونی از ابلا Ebla ظاهر می‌شود و سپس به‌عنوان اله‍ۀ عشق در دعاهای مربوط به…

خدای بابلی، ایشوم

ایشوم / Išum/ _ خدای بابلیمنشأ او مورد تردید است. او را باخدای سومری به نام هندورسانگا Hendur sanga، یکسان می‌دانستند و احتمالاً این امر در هزارۀ سوم پیش از میلاد مرسوم بود. ایشوم خدایی بسیار محبوب به شمار می‌رفت و این موضوع از تعداد…

خرید مجموعه کتاب های تاریخی

خدای سومری، ایشکور

ایشکور /Iškur/ هوا_ خدای سومری که معمولاً نام او را به‌صورت اختصاری«IM»می نویسند. نام او در فهرست خدایان فارا ذکرشده است. در طی دورۀ سارگونی، او را با اداد خدای سامی یکسان می‌دانستند. اما در جنوب بابل ، او را به‌عنوان ایشکور می‌پرستیدند.…

الهه ایشتار نینوا

ایشتار نینوا /Ištar  of Ninveh (ایشتار کاکابو /Ištar /Kakkabu/« بانوی ستارۀ ناهید»تأسیس پرستشگاه او به هزارۀ سوم پیش از میلاد بازمی‌گردد و ازلحاظ سنتی منسوب به مانیش توسو Maništusu بود. این الهه در میان جمعیت هوریانی (موسوم به ایشتار _…

اشتار، الهه سامی غربی

ایشتار/ اشتار/ Ištar/Ištar/نام این الهه احتمالاً، در رابطه با آتار/ آتار Attar/ Attart سامی غربی است که در متنی از اوگاریت، کتاب عهد عتیق و در عربستان جنوبی و ماری در دورۀ پیش _ سارگونی یافت شده است. این اصطلاح ظاهراً در آغاز، برای…

خدای بابلی، ایتور _ مر

ایتور _ مر /Itur_ mer /_ خدای بابلینام او از نام خدای دیگری که یک پشتیبان برای مر mer ،هوا_ خدا است و به معنای «مر بازگشته است» و در سومر (مر / ور /mer/ wer) به معنای باران و توفان و باران زا آمده تشکیل یافته است. این خدا عمدتاً از شهر…

اوتو، خدای سومریان

اوتو/Utu/_ خدای سومری نام او به معنای خورشید است و علامت تصویر نگاری او در قدیمی‌ترین مدارک به خط میخی دیده می‌شود. چندین پادشاه سومری کهن از اوتو به‌صورت پادشاه خودشان سخن می‌گویند و لوگال زاگسی اعلام می‌دارد که به‌وسیلۀ اوتو، وزیر…