تاریخ ما
گزیده‌ای از تاریخ و تمدن جهان باستان
مرور رده

تاریخ تمدن بین النهرین باستان

میان‌رودان یا بین‌النهرین نام منطقه‌ای جغرافیایی است که میان دو رود دجله و فرات قرار گرفته‌است. بیشتر این منطقه در کشور عراق امروزی است و در گذشته بخشی از سرزمین کهن ایران باستان بوده‌است.

این منطقه را ایرانیان میان‌رودان می‌نامیدند که همین نام به یونانی ترجمهٔ گرته‌برداری شد و «مزوپوتامیا» نام گرفت.

به سبب داشتن تمدن‌های کهن و باستانی‌ میان‌رودان آوازه خوبی دارد و نامش همواره با نام و آثار این تمدن‌ها همراه است. آنچه به نام باکوماس در گذشته در آنجا پرستیده می‌شد همان بتی است که امروزه در بسیاری از کشورها به نام بافومه پرستیده می‌شود. منشور (فرمان) پادشاه ایران زمین کوروش بزرگ نیز در این جایگاه یافته شده‌است.

لاهار و آسمان

لاهار و آسمان/ رمه و غله/ Lahar and Ašnan Cattle and Grain/ اسطورۀ سومری به شکل یک« مباحثه» مقدمۀ  in illo tempore شرح می‌دهد که چگونه آن An، آنوناکی را در« کوه‌های آسمان و زمین» آفرید، ولی ازآنجاکه زمین هنوز کاملاً نظم نیافته بود و نه…

لاما، خدا یا دیو سومری

لاما/ لاما/ لاماسّو/ Lama/Lamma/Lamassu/ خدا یا دیو محافظ سومری و عمدتاً با نقش شفاعت کننده. این الهه از دورۀ سلسله کهن گروه خدایان لاگاش شناخته می‌شود. پرستش او در طی دورۀ بابلی کهن بسیار متداول بود؛ از کتیبه‌ها چنین برمی‌آید که یک یا چند…

لاماشتو / Lamaštu/

دیو _ زن بابلی دختر آنو، از او در بسیاری از تشریفات و دعاها یادشده است. در یکی از همین متنها، شرحی واضح از هیئت ظاهری و فعالیت او آمده است. این الهه مانند پلنگ وحشت‌انگیز است. پاهایش مانند پاهای آنزو دست‌هایش کثیف و چهره‌اش مانند شیر است.…

لاخمو، خدای بین النهرینی

لاخمو/ لاخامو/ سومری لاخاما/ Lahamu/ Lahmu/sum. Lahama/ خدایان بین‌النهرینی؛ ریشه شناسی نام آن‌ها توجیه نشده است. نام آن‌ها یک لقب همگانی برای گروه های آسمانی مانند( آنوناکی و ایگی گی)، در بعضی از متون اسطوره‌شناختی سومری و بابلی است. متون…

لابو / labbu/ چیست؟

موجودی عظیم با ویژگی‌های شیر و مار قرائت درست نامش که به‌صورت ( کالبو KAL. bu نوشته می‌شود)، هنوز نامعلوم است. کشتن این مخلوق که در اسطوره‌هایی توصیف‌شده است، از روی الواح نو _ آشوری تا اندازه‌ای معلوم می‌شود. مردم و همچنین خدایان از این…

‌گیل گمش و گاو نر آسمانی/ Gilgameš and the Bull of Heaven/

متن را تنها از جزئیات کوچک می شناسیم و ظاهراً شامل سرگذشت بعدی است که بر روی لوح ششم داستان حماسی آمده است. اینانای الهه، پیشنهاد هایی به گیل گمش می‌دهد. ولی درست برخلاف دیگر پادشاهان حماسی اوروک مثل انمرکار یا لوگال باندا، او پیشنهاد های…

گیل گمش و سرزمین زندگان/ Gilgameš and theLand of living/

این موضوع ترجمه سومری آن. ا. کور. لو. تی. لا. شه. en. e. kur. lu. ti. la. šè است و گیل گمش و هوواوا Huwawa، گیل گمش و جنگل سدر نیز نامیده می‌شود. این متن، بر روی لوحه‌هایی از منابع مختلف عمدتاً نیپور و اوروک با گونه‌های فراوانی…

گیل گمش و آگا /Gilgameš and Agga/

لقب سومری لو گین گی را lú. kin. gi. ra، به معنای مرد سومری است. تا آنجا که مربوط به متن است این متن، جدا از دیگر قصه‌های گیل گمش براثر قرابت آن‌ها داستان حماسی اوروک است (_ انمرکار و فرمانروای آراتا، انمرکار و انشوهکش دانا Ebšuhkešdana و…

گیل گمش‌، انکیدو جهان مردگان/ Gilgameš, Enkidu and the Netherworld /

این متن همچنین گیل گمش و درخت هولوپو Huluppu، نامیده می‌شود. در این قصه روابط با اینانا کاملاً متفاوت است. متن با مقدمه‌ای شروع می‌شود که به روز های گذشته اشاره دارد درزمانی که روشنی و هر چیز دیگر برای نخستین بار آفریده شد. یک درخت هولوپو…

گیل گمش ، پادشاه سومری

گیل گمش/Gilgameš/یک پادشاه سومری از نخستین سلسلۀ اوروک، به او بعد ها، جنبۀ خدایی بخشیدند و قهرمان داستان حماسی هم نام خود گردید. نام او به‌صورت ( گیش بیل- گین، مش giš. bin. meš گیش بیل. گل. مش giš- bil- ga-meš5 ،گیش بیل giš bil)…

خرید مجموعه کتاب های تاریخی و مذهبی

گی بیل ، خدای آتش

گی بیل/ Gibil/خدای آتش نزد سومری‌ها و گیرا _ او/ Girra/u/نزد اکدی ها این خدا که خدایی بسیار قدیمی است در فهرست خدایان فارا دیده می‌شود. بعد ها، از او در دعاها و تشریفات مربوط به جادوگری، به‌عنوان نیروی تطهیر کننده آتش نام می‌برند و او را…

گول شش ، الهه سرنوشت

گول شش/ Gulšeš/ _ الهه‌های سرنوشت نزد هیتی ها تعبیر و قرائت نام‌های آن‌ها مربوط به کلمۀ« خط» هیتیایی است آنان خدایان جهان فرودین هستند و در دعاها از آن‌ها استمداد می‌شود و در این مورد، گاهی جنبۀ خیر خواهانه و زمانی حالت خصمانه دارند.…

گوگالانا ، خدای سومری

گوگالانا/ Gugalanna/ _ خدای سومری نام او به معنای« گاو نر وحشی آنو» است. نام او در فهرست نام‌های خدایان به‌عنوان همسر ارش کی گال آمده است. در فرود آمدن اینانا به همان ترتیب از او یادشده است. جایی که اینانا می‌گوید که از آن رو به جهان…

گشتی نانّا ، الهه سومری

گشتی نانّا/ Geštibanna/ _ الهۀ سومری نام او به معنای« بانوی تاک» است. این الهه، یکی از خدایان شهر لاگاش و در اینجاست که برای نخستین بار اناتوم Ennatum و سپس، اور _ بائو Ur- bao  و گوده آ Gudea او را « همسر  نین گیش زیدا Ningišzida…

گالاها چه کسانی بودند؟

گالاها/ Galla/ _دیوان سومری در جهان فرودینگالاها در فرود اینانا و روایات مرگ دوموزی ظاهر شده و در آنجا، موجودات بی رحم نامیده می‌شوند و آنان هیچ یک از وابستگی ها و عادات موجودات زنده را ندارند و می خواهند اطمینان داشته باشید که…