آیا واقعا کوروش شاه محبوب و خوبی بوده؟!

نظر ایرانیان باستان در مورد کوروش بزرگ! آیا واقعا کوروش شاه محبوب و خوبی بوده؟!

در استوانهٔ خود کوروش خودش را «فرزند کمبوجیه، شاه بزرگ انشان، نوادهٔ کوروش، شاه بزرگ انشان، نوادهٔ چیش‌پیش، شاه بزرگ انشان، از خانواده‌ای که همیشه پادشاه بوده‌است» معرفی می‌کند. به گفتهٔ هرودوت، کوروش نسب شاهانه داشته‌است و به‌جز کتسیاس، دیگر نویسندگان یونانی، ماندانا، دختر آستیاگ را مادر کوروش دانسته‌اند و گزارش داده‌اند که کوروش حاصل ازدواج کمبوجیه یکم و ماندانا بوده‌است. برخی از مورخان امروزی این روایت را معتبر می‌دانند اما برخی دیگر اعتقاد دارند که رواج این روایت ریشه‌های سیاسی داشته‌است و هدفش این بوده که از بنیان‌گذار شاهنشاهی هخامنشی، مردی نیمه‌مادی بسازد تا مادها را با فرمانروایی پارس‌ها آشتی دهد و اصولاً رابطه‌ای بین ماندانا دختر آستیاگ و کوروش قائل نیستند و آن را افسانه می‌دانند.

مورخ یونانی هرودوت گفته: ایرانیان پارسی ها کوروش را پدر می نامند زیرا که مهربان بود و همیشه برای خوشبختی و سامان آن ها تلاش می کرد! هرودوت در مورد دستیابی کوروش به قدرت، چهار داستان نقل می‌کند، ولی فقط یکی از آن‌ها را معتبر می‌داند. طبق نظر کسنوفون پیش از میلاد مسیح ،از سده پنجم تا سده چهارم، سلسله داستان‌های متفاوتی دربارهٔ کوروش نقل می‌شده‌است.آیا واقعا کوروش شاه محبوب و خوبی بوده؟!

افلاطون گفته: ایرانی ها هنگام پادشاهی کوروش انواع آزادی را داشنتد و بینشان محبت بود به همین نیز دلیل کشور از هر لحاظ پیشرفت کرد و بزرگ شد! ابتدا کوروش علیه ایشتوویگو، شاه ماد، به جنگ برخاست و سپس به پایتخت حکومت ماد در هگمتانه یورش برد و با کمک‌هایی که از درون سپاه ماد به او شد، هگمتانه را نیز فتح کرد. سپس کرزوس، شاه لیدیه را شکست داد و به‌سوی سارد لشکر کشید و پس از دو هفته، شهر سارد به اشغال نیروهای ایرانی درآمد. کوروش نیز مسئولیت فتح دیگر شهرهای آسیای صغیر را به فرماندهانش واگذار کرده بود و خود به اکباتان بازگشت و به‌سوی پارت، زرنگ، هرات، خوارزم، باختر، سغد، گندار، ثه‌تَگوش و اَرَخواتیش لشکر کشید. در تاریخ جزئیات این جنگ‌ها ثبت نشده‌است و اطلاع کمی دربارهٔ جزئیات این نبردها وجود دارد.آیا واقعا کوروش شاه محبوب و خوبی بوده؟!

دیودوروس گفته: در جنگ کوروش دلاور بود و در رفتار با زیر دستانش میانه رو و انسان دوست. از این جهت ایرانی ها وی را پدر می خوانند. هرودوت گزارش می‌دهد که در جنگ با ماساگت‌ها کوروش نیز کشته شد؛ ولی این دیدگاه را بیشتر مورخان جدید رد می‌کنند و معتقدند که داستان هرودوت ساختگی است. تنها منبع موثق کهنی که غیرمستقیم به مرگ کوروش اشاره می‌کند، دو لوح و سند گلی یافت‌شده در بابل است که اولین آن مربوط به دوازدهم اوت ۵۳۰ پیش از میلاد است که تاریخ آن «نهمین سال کورش، شاه کشورها» را نمایش می‌دهد. سند دوم که مربوط به پیش از میلاد ۳۱ اوت ۵۳۰ است، «سال آغاز فرمانروایی کمبوجیه، شاه کشورها» را بر خود دارد. این دو سند که در ظاهر اهمیت چندانی ندارند، در واقع نشان می‌دهند که کوروش در فاصلهٔ بین ۱۲ تا ۳۱ اوت ۵۳۰ پیش از میلاد درگذشته‌است یا حداقل، خبر مرگ وی و برتخت‌نشینی کمبوجیه در این تاریخ به بابل رسیده‌است.آیا واقعا کوروش شاه محبوب و خوبی بوده؟!