تاریخ ما
گزیده‌ای از تاریخ و تمدن جهان باستان

قزلباش‌ها در راه تصرف ایران!

دکتر علی نیکویی
ali.nikoei1981@gmail.com

مطالب خواندنی:

هواچا

قزلباشان که در به قدرت رسیدن شاه اسماعیل صفوی نقش اساسی داشتند خیلی زود در بدنه حکومت صفوی نفوذ کرده و طبقه جدیدی که شامل قزلباشان و بستگان آنان بود در ایران پدید آمد.
.
قزلباشان طوری بر امور مسلط شدند و پُست‌ها و املاک و اموال به آنان منتقل شد که مملکت ایران به مملکت قزلباش معروف گردید.
.
در همان دوران مردم سیستان از حاکم خود نان مستمری داشتند. هرکس به نسبت وضعیت مالی که داشت روزانه بین یک تا سه نان و مقداری روغن از حکومت مستمری میگرفت. بنحوی که حتی اگر کسی تا پنج سال هم به جایی میرفت هنگام بازگشت، حکومت، آرد و روغن پنج ساله را به او پرداخت میکرد. خرج عروسی و ماتم و کفن و دفن اموات نیز برعهده حکومت محلی بود و در پرداخت آن کوتاهی نمیشد.
.
این دوران طلایی مربوط به دوران حکومت سلطان محمودبن ملک شاه، آخرین حاکم سیستان از سلسله ملوک مهربانی “پادشاهان محلی سیستان” بود.
.
پس از قدرت گرفتن شاه اسماعیل صفوی و بدستور وی قزلباشان به سیستان لشکرکشی کردند. سلطان محمودبن ملک بدون جنگ از سیستان مهاجرت کرد و املاک و اموال را به سلطان احمد قزلباش سپرد. سلطان محمود هنگام رفتن تنها یک پیام برای شاه اسماعیل فرستاد:
.
سیستان را صدهزار سوار از تصرف من بیرون نمیکرد. من بواسطه جلوگیری از خشم و تغییر مزاج مبارک که ممکن بود به قتل و کشتار بی‌گناهان بیانجامد، دست برداشتم. شما وکیل کل باشید که ما از ملک موروثی به جهت آرامش و رفاه مردمانمان گذشتیم.
.
گذشت و سلطان احمد قزلباش به حکومت سیستان منصوب شد. جمیع ملوک را طلب کرده و املاک ایشان را گرفت و مستمری‌ها را قطع نمود. املاک مردم به تصرف قزلباشان درآمد و اوباش بر شهر مسلط شدند.
.
کار بجایی رسید که از نقاط دیگر هر ده نفر و بیست نفر می‌آمدند در سیستان و هرکس میخواستند را تاراج کرده و میرفتند. هر صبح نفیر ناله و فغان از خانه‌ای بلند میشد و هر شام غبار تردد اوباش و غارتگران از کوچه‌ها.
.
این وضع تقریبا در بیشتر شهرهای ایران تکرار میشد و ثروت و قدرت به طبقه‌ای تازه که قزلباشان و بستگان آنان بودند منتقل میگردید.
.
پس از مدتی شاه اسماعیل درگذشت و فرزندش شاه طهماسب برجای پدر نشست. در این مدت سلطان احمد قزلباش بلایی بر سر سیستانیان آورد بود که شاه طهماسب خودش شرمنده شد و اظهار آزردگی میکرد که ملک سلطان محمود نظرکرده پدرم بود در حق آن ملک ظلم بسیار و ستم فراوان شده است.
.
منابع
سیاست و اقتصاد عصر صفوی، باستانی پاریزی
احیاء الملوک، محمودبن ملک شاه

خرید مجموعه کتاب های تاریخی

ممکن است شما دوست داشته باشید

خرید مجموعه کتاب های تاریخی

دیدگاه بگذارید

avatar
  اشتراک  
دنبال کردن