خودکاوی مسیری برای بازگشت به خویشتن هنرمند

 منیژه آرمین، که در آثارش بیان شخصی
مشهودی دارد، با اشاره به فراخوان دوسالانه سرامیک، درباره مفهوم
خودکاوی می گوید: آنچه در دوسالانه مطرح شده است با اینکه از
گزینه‌های من نبود؛ اما وقتی بدون تعصب با آن روبه‌رو شدم،
دریافتم خودکاوی حرف بسیار عمیقی در هنر است. اگر خودکاوی به
معنای فردگرایی و در لاک خود فرورفتن باشد، من این را هنر
نمی‌دانم. معتقدم خودکاوی به معنای بازگشت به خویشتن انسان است و
این خود فردی هنرمند نیست؛ بلکه خود اجتماعی، سیاسی و تاریخی
اوست. در عین حال با خودکاوی هم مرتبط است. خودکاوی اتفاق مهمی
است و باید تذکری باشد به هنرمندان و به‌خصوص سفالگر که آن روح
صمیمی را در کار خود ارائه دهند.

وی با اشاره به تجلی صمیمیت در اثر و ماده کار گفت:
تعداد زیادی از هنرمندان تحت‌نظر یک استاد فعالیت می‌کنند، و این
طبیعی است؛ اما از اینکه استادی تکثیر شود مرا به لرزه درمی‌آورد.
خودم سال‌ها تدریس کرده‌ام و هیچ وقت روش خودم را به دانشجو القا
نکردم. من به دانشجو اجازه می‌دهم دریابد چه چیزی دوست دارد و هر
وقت آن را یافت من به او طرز اجرایش را می‌گویم.

میراث یک هنرمند در ذهنیت هنرمند بعدی وجود دارد

آرمین که از مخالفان تبعیت از استاد است، معتقد است میراث یک
هنرمند در ذهنیت هنرمند بعدی وجود دارد و استاد واقعی کسی است که
اندیشیدن را آموزش می‌دهد نه اینکه اندیشه شخصی را انتقال دهد.این
تکثیر به هنر لطمه می‌زند. این افتخار نیست که صدها نفر همانند من
کار کنند. اگر توانستیم چند هنرمند با استقلال فکری پرورش دهیم،
کارمان درست است. به قول علی حاتمی هنر مزرعه بلال نیست که هر سال
هزاران بلال دهد. هنر ایجاد ظرفیت بی‌نهایت و متفاوت است.

این عضو شورای سیاستگذاری دوسالانه ملی سرامیک گفت: دوسالانه
اتفاق مهمی است و دوستان انجمن فکرهای نویی دارند و من هم آنان را
تأیید می‌کنم؛ اما نمی‌توانم با قاطعیت بگویم دوسالانه می‌تواند
تضمین کند تمامی سرامیست‌ها را به سوی هدف موردنظر بکشاند. با این
حال، طرح این مسأله به‌خودی خود خوب است.

آرمین با اشاره به ۹ سال فاصله میان دوسالانه دهم و یازدهم، با
تاکید بر اینکه مسأله سرامیک از دوسالانه هشتم وارد گفتمان این
رویداد فرهنگی شده است افزود: اگر کاتالوگ‌ها را ورق بزنیم و
مقایسه‌ای کنیم، در می‌یابیم از آن دوره به بعد هنرمندان رشد
کردند. بعد از ده سال با کمال تأسف، بسیاری از هنرمندان رانده
شدند و در خلوت‌های خود خلیدند؛ ولی باز امیدوارم که شاید این
خلوت‌گزینی و اعتکاف ثمرات خوبی در دوسالانه یازدهم داشته باشد.

آرمین که دبیر نهمین دوسالانه ملی سرامیک ایران بوده است، افزود:
در دوسالانه نهم دو مشکل داشتم. یک افرادی که سنت‌گرا بودند و خود
را صاحب تاریخ و هنر می‌دانستند و متعصب برخورد می‌کردند. دیگر
افرادی بودند که به عنوان مدرنیست نوعی افسار گسیختگی را در سفال
و سرامیک مطرح می‌کردند. من این دو گرایش را نمی‌پسندم. با
ساختارشکنی موافقم؛ ولی باید ابتدا ساختار را بشناسیم که ساختار
شکسته شود.

آرمین برای تمرکززدایی چنین پیشنهاد می‌کند که در دوسالانه هفتم
برخی کارها را به شیراز و تبریز و مشهد به نمایش گذاشتند. من
معتقدم باید چنین رویه‌ای ادامه یابد. یعنی هم شهرستان‌ها رشد
کنند و هم مخاطبان بیشتری جذب شود.

این سرامیست پیشکسوت در مورد حذف واژه سفال از عنوان دوسالانه با
تأکید بر اینکه طرفدار سفال است و معتقد است سفال و سرامیک ضدیتی
با یکدیگر ندارند  گفت: سفال بُعد تاریخی بیشتری دارد. اگر
کتاب‌های تاریخ هنر را مطالعه کنید، جایی درباره سرامیک فلان دوره
تاریخی چیزی نوشته نشده است.

آرمین با بیان آنکه امروزه مبحث سرامیک در غرب مطرح شده است، از
رأی‌گیری برای نامگذاری و موفقیت واژه سرامیک در این رویه
دموکراتیک گفت: سفال و سرامیک به همه هنرها از جمله نقاشی و
مجسمه‌سازی ربط دارد. اینکه کسی با دیدن اثر آن را مجسمه
می‌پندارد نه عیب از من است و نه مخاطب.

یازدهمین دوسالانه ملی سرامیک ایران به دبیری هیربد همت‌آزاد
آبان‌ماه سال جاری در فرهنگسرای نیاوران برگزار می‌شود.

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.