آخِناتِن Akhenaten [VI] فرعون آمِنوفیس چهارم (ﺣ 1350ـ1367 قم) کیشِ دولتِ آمِنـ رَع (آموُن) را کنار گذاشت و «یکتاپرستی انحصاریِ اَتِن Aten (اَتِنگرایی) را به جای آن آورد. نامش را به آخِناتن تغییر داد و پایتخت را به عمارنه برد و کهانت سنتی را برچید (ï خانهی خدایان). نیایش شخصی او که در «مزمور بزرگ خطاب به اَتِن» آمده (ﺣ ۱۳۶۰ قم) [8:282-8] مایهی الهام نامستقیم مزمور ۱۰۴ است. ملکهاش نِفِرتیتی کیش او را پذیرفت [22;VI, 79] اما حورِِمِحِب ( ۱۳۰۸-۱۳۳۵ قم) شاه ضد انقلابی بعد از مرگ آخِتاتن کیش او را منسوخ کرد.
منبع: کتاب فرهنگ ادیان جهان
