تاریخ ما
گزیده‌ای از تاریخ و تمدن جهان باستان
مرور رده

ساسانیان

 

 

پیش از ظهور اسلام و حمله عربها به ایران آخرین شاهنشاهی ایران ساسانیان از سال (224تا 651 میلادی ) بر سرزمین ایران حکومت می‌کردند . یکی از مهمترین و موثرترین دوره‌های تاریخ ایران دوره حکومت ساسانیان بوده است زیرا شاهنشاهی ساسانیان  دوباره ایران را پس از سقوط هخامنشیان برای اولین بار یکپارچه ساخت . در دوره ساسانی  تمدن ایرانی از جهات مختلف به شکوفایی رسید .

خط ما پارسی است یا عربی!؟

دکتر علی نیکویی ali.nikoei1981@gmail.com نخستین ابهامی که درباره عربی بودن خط ما بر اندیشه¬ی کنجگاوان می¬گذرد، که چگونه ایرانیان در کشور پهناور خود ، چندین گونه خط و گویش بومی داشته¬اند، یکباره خطی از بیابان¬های تفته و میان قبائل فاقد…

نقش کوه در اساطیر باستانی ایرانیان

دکتر علی نیکویی ali.nikoei1981@gmail.comواژه ی کوه از ایرانی باستان kaufa است که در پهلوی کوف بوده و در فارسی کوه شده است، این واژه تنها در شاخه­ی ایرانی-آریایی کاربرد داشته و در سانسکریت شبیه و نظیر ندارد؛ ظاهرا از همان ریشه kav است…

نقد روایت محلی از وجه‌تسمیه‌ی نامگذاری قلعه‌ی دختر کوهبنان کرمان

دکتر علی نیکویی ali.nikoei1981@gmail.comبر فراز قله کوه خانقاه (بالای تخت امیر) قلعه‌ای است مخروبه معروف به قلعه دختر؛ میراث فرهنگی در سایت‌های معرفی این قلعه در مورد وجه‌تسمیه‌ی این نام بر قلعه چنین آورده است که: قلعه دختر را به معنی…

نقد کتاب: تذکره الربیل (وقایع نامه‌ی آربلا)

«وقایع نامۀ آربلا» نام کتابی کهن از مؤلفی ناشناس است که موضوع آن سرگذشت اسقف‌ها و مطران‌های اربیل (دیار بکر)، در فاصلۀ سالهای ۱۰۴ تا حدود ۵۵۰ میلادی است. کتاب در بردارنده‌ی عقاید خرافی و باورهای تعصب آمیز مؤلف ناشناس از معجزات اسقف‌های…

زنان نامدار ایرانی در دوران ساسانیان (۶۵۱- ۲۲۴ میلادی)

منابع تاریخی رومیان از بانوان جنگجوی برجسته امپراتوری ساسانی (651 – 224 میلادی) یاد می‌کنند. زوناراس در اشاره به نیرو‌های شاپور اول می‌نویسد:در ارتش ایرانیان... گفته می‌شود که زنانی هم وجود دارند که مانند مردان لباس پوشیده و مسلح…

جشن آبریزگان

برابر با روایت ابوریحان بیرونی، منشأ جشن مربوط است به زمان جمشید. در این زمان عدد جانوران و آدمی ‌آنقدر زیاد شد که دیگر جایی باقی نماند. خداوند زمین را سه برابر فراخ تر گردانید و فرمود مردم غسل کنند تا از گناهان پاک شوند، و از آن گاه جشن…

ابوالقاسم فردوسی طوسی

بر پایهٔ دیدگاه بیشتر پژوهشگران امروزی، فردوسی در سال ۳۲۹ هجری قمری برابر با ۳۱۹ خورشیدی (۹۴۰ میلادی) در روستای پاژ در شهرستان توس در خراسان دیده به جهان گشود. نام او همه جا ابوالقاسم فردوسی شناخته شده‌است. نام کوچک او را در بن‌مایه‌های…

جنگ ولجه

پس از شکست ایرانیان در دو جنگ نخستین با اعراب مسلمان، که طی آن صدمات و تلفات سنگینی بر ارتش ایران وارد آمد، دربار ایران که از شکست مذار آگاه شده بود، این بار به یکی از امرای عرب حیره به نام اندرز که تبعیت ایران را پذیرفته بود، دستور داد تا…

جواهرات و زیور آلات ایران باستان

ایران به دلیل وجود قوم های مختلف که هرکدام پوشش، سنت ها و آداب و رسوم خاص خود را دارند، کشوری بسیار غنی از لحاظ دستاوردهای مادی و معنوی است .در دو هزار سال پیش از میلاد ،ساکنان فلات ایران ،ساختن جواهرات و زیور آلات را با دانه…

خرید مجموعه کتاب های تاریخی و مذهبی

معبد بدون موبد

در بهمن ماه هزار و سیصد و هشتاد و هفت با یکی از دوستان زردشتیم در محوطه ی رستم­باغ قدم می­زدیم؛ چشمانم ناگهان به سمت ساختمان آتشکده­ای که در گوشه­ی حیاط آنجا قرار داشت دوخته شد؛ همیشه میلی درونی برای دیدن آتشکده در من فروزان بود بنایی که…

چوگان

چوگان دیر گاهی است در سرزمین ایران برپاست؛راه به بیراهه نمی رویم گر بگویئم چوگان برای ایران است بیاییم چوگان را کنکاش کنیم در گذر تمدن چندهزار ساله امان.در تورق صفحات ضخیم تاریخ پرفراز و نشیب این سرزمین دیرگاهی است چوگان در ادبیات و…

ردپای قصه های غیر ایرانی در فرهنگ و داستان های ایران پیش از اسلام

در دوران پیش از اسلام، بسیاری از داستان های غیر ایرانی شاملِ قصه های یونانی و هندی به قلمروی فرهنگی ایران درآمد. چه بسیار از این دست داستان ها که در فرهنگِ ایرانشهری شهرت بسیار یافت و حتی از طریقِ فرهنگ ایرانی به ادبیاتِ سرزمین ها…

پارچه در دوران ساسانی

پژوشهای باستان شناسی نشان می دهد که بافندگی از نخستین حرفه های صنعتی و حتی از سفالگری قدیمی تر است و ساکنان فلات ایران از اولین ابداع کنندگان این فن بودند. یافته های باستان شناسی در تپه سراب و غار کمربند نشان داده است پشم نخستین الیافت مورد…

سپاه اعراب چگونه به قلب ایران رسید؟

در مورد فتح شهر اصفهان در منابع تاریخی با دو روایت اصلی روبه‌رو هستیم که به طرز عجیبی هم در مورد تاریخ و هم در مورد اسامی فاتحان با هم اختلاف دارند و همین‌طور در مورد مساله ادامه فتوحات اعراب در ولایت جبال بعد از پیروزی در نهاوند؛ موردی که…