اکّد
اکّد /Akkad/ (آگاده Agade)
شهری در شمال بابل که تاکنون اثری از آن یافت نشده است. این شهر پایتخت یک امپراتوری بود که به‌وسیلۀ سارگون (حدود 2334 – 2279) تأسیس شد. تا زمان اورسوم نیز نام ناحیۀ شمالی در مقابل ناحیۀ جنوبی بود که سومر نامیده…
مرور برچسب
خدایان باستان
اشنونّا
اشنونّا /Eshnunna/ (تل اسمر Tell Asmar کنونی)
پایتخت سرزمین سلطنتی کوچک در شرق ناحیۀ دجله که در دورۀ بابلی کهن ترقی کردمنطقه جغرافیایی اشنونّا
منبع:کتاب تاریخ اساطیری ایران، اثر ژاله آموزگار،
انتشارات سمت،…
اریدو /Eridu/
شهر باستانی در جنوب سومر (ابوشهرین کنونی) در ساحل قدیمی خلیج فارس. اریدوشهر خدا انکی بوده و بنا به فهرست پادشاهان سومری اریدو نخستین سلسله در این سرزمین بود و کاوش‌های باستان‌شناختی، قدمت بسیار این محل و جایگاه مقدس عمدۀ آن را…
ابولسبیخ /abu salabikh/
محل یک شهر باستانی سومری نزدیک نیپور بر سر راه قدیمی فرات. این محل تا اواسط هزارۀ سوم پیش از میلاد، در اشغال بود بایگانی‌ها تعداد زیادی از متون ادبی باستانی را به دست داده است (حدود 2500 پیش از میلاد)اریدو /هزارۀ سوم پیش از میلاد، در…
ابلا /Ebla/
شهری در سوریۀ باستانی که در تپه تّل ماردیخ Tell Mardikh در دهۀ آخر 1960 مورد حفاری قرار گرفت. این شهر از حدود 3500 پیش از میلاد، مسکون بود و در 1600 بیش از میلاد ویران شد، مهم‌ترین دورۀ ابلا مطابق با سطح باستان شناسی II B و مربوط به سال…
اِآناتوم /Eanatum/
پادشاه سومری، فرمانروای (انسی ensi ) از لاگاش، نوۀ اورنانشه (سدۀ بیست و پنجم پیش از میلاد). وی برای تفوق سومر اقدام موفقیت‌آمیزی انجام داد و خود را «پادشاه کیش» نامید. در مشهور ترین یادمانش ستون یادمانی کرکس ها (موزۀ لوور) خدایش نین گیر سو…
آموری ها
آموری ها /Amorites/، آمورّو amurra اکدی (مارتوmartu به سومری)
به‌طور عام برای تعیین طوایف سامی گوناگونی به کار می‌رفت که در غرب بین‌النهرین اقامت داشتند. این اقوام، به سبب طرز زندگی بیابانگردی یا نیمه بیابانگردی خود، بربر محسوب می‌شدند…
آلالاخ /Alalakh/
تل عطشانۀ کنونی در جنوب ترکیه (نزدیک انطاکیه). این خود، شهر مهمی در اواسط هزارۀ دوم پیش از میلاد بود. با یک بایگانی بزرگ، با لوحه‌هایی به خط میخی که عمدتاً به اکدّی نوشته‌شده است.. شامل مواد اداری بسیار بود که تعداد متون مکتبی در آن یافت…
آشور /Assyria/
ناحیۀ تپه زار شمال بین‌النهرین (جزیره) به نام پایتختش آشور، سرزمین آشور نامیده می‌شد. در طی هزارۀ دوم و اول پیش از میلاد، این عبارت نیز در مورد تشکیلات سیاسی امپراتوری های میانه و نو – آشوری به کار می‌رفت که در 612 پیش از میلاد به…
یم ، خدای اوگاریتی
یم/Yam/ خدای اوگاریتی(jm)
لقب او zbljmو tpt nhr به معنای «شاهزادهٔ رود» نشان می‌دهد که مردم اوگاریت در میان آب‌های شیرین و آب دریا فرقی نمی گذاشتند. برخلاف موت، این خدا جایگاهی در مراسم پرستش داشت و به‌طور منظم، هدایایی دریافت می‌کرد. او…
هوا_خدا
هوا_خدا/Weather-god/
توفان-خدا و هوا-خدا در مناطق شمالی و کوهستانی خاورمیانۀ باستآن‌که برای حاصل خیزی محصولات به باران سالانه نیازمند بودند، به‌طور گسترده ای مورد ستایش قرار می‌گرفتند. هوا-خدا از صورت یک خدای کاملاً کیهانی در میان خدایانی…
هندورسانگا ، خدای سومریان
هندورسانگا/Hendursanga/_خدای سومری
نام او به‌صورت اختصاری چنین نوشته می‌شود (Pa. sag (ga و ریشه شناسی آن معلوم نیست.
این خدا نخستین بار در فهرست خدایار فارا، سپس در متون مربوط به قربانی و تشریفات، از ادوار سومری کهن تا دورۀ نو-سومری ظاهر…
هفت حکیم/seven sages/
در اسطوره‌شناسی بین‌النهرینی فرایند تمدن می‌بایستی به‌وسیلۀ خدایان گوناگون اعمال شود (_لاهار و اَشنان و نی ناز و نین مادو Ninmadu، اینانا و اوتو مانند آن‌ها). در روایت دیگری وظیفۀ آموختن اقدامات کشاورزی به بشر به هفت حکیم نسبت داده می‌شود…
هدامّو /Hadammu/
اسطورۀ هوریانی که بخشی از آن در یک ترجمه هیتیایی در میان بایگانی بغازکوی یافت شده است و به نظر می‌رسد که به دورۀ کوماربی kumarbi تعلق داشته است که کشمکش میان کوماربی و هوا-خدا را توصیف می‌کند.آغاز مطلب ازدست‌رفته است؛ می بینم که کوماربی…
هانّاهانّا / Hannahanna /
نامی هیتیایی برای یک الهۀ پیش-حاتی. هانّا به معنای «مادربزرگ» است و این نام می‌تواند صورت مخفف ماه. نین. تو MAH. NIN. Tu. در اسطورۀ تله پینو Trlrpinu باشد، این الهه، تنها کسی در میان خدایان است که می‌تواند خدای باروری را که ناپدیدشده است…