بودا

متون بودایى، سیدارته گوتمه یا بودا، را كسى مى داند كه آیین هاى قربانى برهمنان را به استهزاء مى گرفت و كاهنان سازنده این آیین ها را متهم مى كرد، زیرا این آیین ها بهترین انگیزه براى دریافت پول ثروتمندان و بهره بردارى از قدرت به نفع خود…

یك اعتقاد كلیدى در آموزه هاى بودایى این است كه ناخشنودى نتیجه امیالى است كه ریشه در باورهاى نادرست دارند. مهم ترین باروهاى نادرست عبارت اند از: (1) هستى فردى خودِ شخص از هستى دیگران مهم تر است; (2) با كسب و تملك اموال مى توان احساس رضایت…

اشتباه رایج در بررسى مفهومى چون نیروانه این است كه بیش از حد بر معناى دقیق لغوى آن متمركز شویم تا آن جا كه تداعى هاى پهناورتر و قرینه متنى آن را فدا كنیم، و شمارى از مترادف هاى آن را كه بارها در توصیف آن به كار برده مى شود به حساب نیاوریم.…

گرایش هاى جدید در دین هندى، كه پیش از این رشد و تحول یافته بود، در دوره 100 ـ 300 م منجر به تكوین شكل نوینى از آیین بودا، به نام مهایانه یا گردونه بزرگ شد. این نهضت نوین، كه در آغاز تنها توجه اندكى را به خود جلب كرده بود، آرام آرام نفوذِ…

فرهنگ انگلیسى آكسفورد (ویراست اول) نیروانه را این طور تعریف مى كند: «در الهیات بودایى، خاموشى وجود فردى و استغراق در روح برین، یا خاموشى همه آرزوها و شهوت ها و حصولِ سعادت كامل». اگرچه روایت هایى از این تعریف به طور گسترده به كار رفته است،…

بیشتر اشاره ها به نیروانه آن را مقصد یا برترین نیك بختى مى دانند و این را با مترادف هاى بسیارى روشن مى كنند كه نیروانه را همچون مقام امن و پاكى و آرامش فرجامین مى فهمند. برخى از متن هاى كهن، كه بیشتر در ترجمه هاى پالى یا چینى محفوظ مانده …

نیروانه (پا.:نیبّانَه توضیح دهند. این جا بافتن استعاره اى است از شیوه كنش دل كه از نادانى به سرشت حقیقى اشیا و نیز از تشنگى به تملكات و حالات وجود قلب شده باشد. شاید تصادفى نباشد كه چنین تعریفى چیزى از معناى دقیق نیروانه به ما نمى گوید.…

اشاره [ پیش از پیدایش آیین بودا، در حدود قرن پنجم قم، نیروانه غایت این مقصد، زدودن عناصر روانى آشفته كننده اى است كه حجاب دلِ صافى و آرام مى شوند، و همراه است با حالت بیدارى از خواب روانىِ حاصل از این عناصر. چنین بیدارى اى (كه اغلب در زبان…

جشن هاى بودایى تبّتى ماه روز رویداد اول 15ـ10 معجزه بزرگ در شروستىSravasti (به دنبال جشن هاى سال نو) چهارم 7 تولد بودا چهارم 15 روشن شدگى بودا و ورود او به نیروانه ششم 4 نخستین موعظه بودا نهم 22 بازگشت بودا از آسمان (پایان زاویه گیرى فصل…

سنگه. فقط یك سنت وینیه را در تبت معتبر دانستند و آن موله سرواستىوادهبود. اصولاً همه مكتب ها از این سنّت هواخواهى مى كنند، اما در عمل، سنّت هاى گوناگون مهایانه و منتریانه كمابیش بر آن سایه مى افكنند. یك نهاد نسبتاً پیچیده خود به خود در…

مكتب هاى آیین بوداى شمالى. مكتب هاى بودایى تبّتى، در این باره كه دقیقاً كدامین متون را معتبر بدانند و كدامین خدایان را مهم ترین بخوانند، اختلاف دارند; گاهى آموزه ها یا اَعمال خاص خود را كه در آن مهارت دارند به كار مى گیرند. ویژگى هاى كلى…

ساختار آموزه ها. تبّتى ها گاهى مدعى اند كه آموزه هایشان شامل هرسه چرخ، مهایانه، هینه یانه و وجره یانه است. این ادعا تا حدى درست است، اگرچه گاهى هم یك ادعاى جدلى به شمار مى آید كه تلویحاً شكل هاى دیگر آیین بودا را زائد مى داند. روش وینَیه و…

مفروضات متغیر. تا پیش از هجوم پناهندگان تبّتى به كشورهاى غربى در طول دهه 1960 و پس از آن، دین تبّتى شهرت چندانى نداشت. بسیارى از گزارش هاى رایج، گزارش هایى كاملا تحریف شده بودند. از یك سو، تبت را كشورى گرفتار خرافه هاى دینى قرون وسطایى،…

دومین گسترش آیین بودا در تبت. پایان قرن دهم و سراسر قرن یازدهم شاهد روابطى بود كه از نو میان تبت و آیین بوداى هندى برقرار شد. تبّتى ها با كشمیر و مراكز آیین بودا در هند شرقى رابطه برقرار كردند. از مجموعه عظیم آثار بودایى، براى استفاده…

گسترش منتره یانه. در اواخر هزاره اول میلادى، منتره یانه در سراسر جهان بودایى كاملا گسترش یافت. این آیین را به سرى لانكا و آسیاى جنوب شرقى آوردند و در اندونزى نیز نفوذ زیادى پیدا كرد. منتریانه اینك در هیچ یك از این مناطق حضور ندارد، اگرچه…