بایگانی تخت جمشید

الواح و استحكامات و الواح خزانه. در سالهاى1933-1934 و1936-1938 دو مجموعه الواح بر اثر كاوشهاى امریكاییان كشف شد. مجموعه اول را درگوشه شمال شرقى صفه و مجموعه دوم را در بخش جنوب شرقى پیداكردند. به دلیل مكان كشف این دو مجموعه آنها را الواح استحكامات (PF ) و الواح خزانه (PT ) نام نهادند. الواح خزانه در ساله1948 توسط جى. جى. كامرون به طبع رسید. وى در سالهای بعد به ویرایش آنها ادامه داد.(PT1957;PT1963 ) . شمار این الواح 129 است و تاریخ سال 30 سلطنت داریوش (492) تا سال هفت سلطنت اردشیر اول (458) را دارند- البته اگر یک لوح اكدى را، كه در سال502 انشا شده است (PT 85 )، كنار بگذاریم. آن بخش از الواح استحكامات- كه تاریخ سیزدهمین تا هجدهمین سال سلطنت داریوش (509-494) را دارد- بسیار مفصلتر است. در سال 1968 ار. تى. هالوك2087 عدد آن را و ده سال بعد 33عدد آن را (PFa ) منتشركرد. چند تاى دیگر از آن زمان تا به حال جداگانه منتشر شده اند. هالوک در مقاله اى در سال 1977 اعلام كرد كه حدود 4500 عدد از الواح را بررسى كرده است، اماكماكان ما در انتظار انتشار اسنادی هستیم كه وى پیش از مرگ خود استنساخ كرده بود. همچنین است حدود 500 لوحى كه به آرامى نوشته شدند و 80 شرح آرامى اى كه بر الواح عیلامى وجود دارد. بخشى از 580 مهرى كه به الواح خورده است (و 86 عدد آن دارای نوشته است) نیز منتشر شده است (PTS )، بخش دیگر در جریان تحلیل است(PFS ). درتخت جمشید هاونهایی و دسته هاونهایى نیز یافت شده كه 163 نوشته آرامى برآنها وجود دارد و سال 1970 توسط ار. ا. باومن منتشر شده است. آنها را مربوط به زمان سلطنت خشیارشا و اردشیر، بین سالهاى 479-478 و 436-435 دانسته اند و (بر مبناى این فرضیه) تاریخگذارى كرده اند. متأسفانه چند صد متن و كتیبه آرامى هنوز منتشر نشده مانده است. افزون بر آن، چند متن نادر، كه به زبانهاى دیگر نوشته شده اند، وجود دارند: دو لوح اكدى (PT 85;Fort,11786 ) یك متن كوتاه نوشته شده به یونانى (Fort. 1771 ) و متن دیگر( احتمالاً ) به فریگیایى. پس مورخ شاهنشاهى هخامنشى چندین هزار لوح و كتیبه در اختیار دارد.