اسناد و مدارک تاریخی(۲)

در این نوشته به بخش دوم موضوع اسناد و مدارک تاریخی میپردازیم.با ما همراه باشید

قائم مقامی میگوید: شاید بی مناسبت نباشد بدانیم چرا یک محقق به منابع و مدارکی که برای کار خود به آنها مراجعه می کند باید با دیده تردید و شک نگاه کند؟دلیل آن چنین است که وقایع و حوادث ((مانند امور طبیعی،ما بازاء خارجی ندارند و تنها نوشته ها و آثار گذشتگان است که ماجرای آن حوادث و وقایع را درست یا نیمه درست و نادرست برای ما بازمی گویند.و اخبار و مطالبی که در همین مدارک و اسناد هستند مأخذ کار تحقیق و تدوین خواهند بود ممکن است برخی مسلمات و پاره ای مظنونات باشند.زیرا امکان این هست اولأ راویان و نقل کنندگان حوادث بر اثر بی اطلاعی یا تسامح و ضعف قوه حافظه،در نقل وقایع اشتباهاتی کرده باشند و یا شرح وقایع به سبب تعصبات و اغراض شخصی کاتبان با تحریفات و مجعولاتی آمیخته شده باشد که بر محقق است این علل را کشف نماید،ثانیأ تعدد راویان و مخبران هم که خود موجب ضعف قول و خبر می شوند،دلیل دیگری است که محقق را باید به تردید وادارد.به هرحال،تردید و شک که لازمه یک تحقیق تاریخی است در مورد آثار وقایع نگاران باید بیشتر باشد زیرا نویسندگان این کتابها به ملاحظاتی از قبیل انتقاع،ترس و یا دشمنی ها،چه بسیار از مطالب را قلب کرده اند و یا وقایعی را که بیان آنها را مصلحت ندانسته اند نادیده گرفته اند و مطالبی مجعول و ساختگی توام با اغراق و تملق گوئی در کتاب خود ذکر نموده اند.به علاوه محقق باید کیفیات و حقایق وقایع مندرج در کتاب و مدارکی را که مورد بررسی اوست خوب تشخیص دهد.برای این کار لازم است محقق در عین حال که حوادث و وقایع را در جلو چشم می گذارد،شرایط زمان و مکان آنها را هم در نظر بگیرد و به اصول سیاست و اوضاع جامعه آن عصر و دوره نیز آشنا باشد.هنگامی خبر و شرح واقعه ای را می توان پذیرفت که علت بروز آنرا بیابیم زیرا وقوع هیچ حادثه ای بدون علت نمی تواند بود و مخصوصا در ،اعتماد به درستی یک خبر و حادثه بدون آگاهی از علت آن قابل قبول نیست.

روش تحقیق در ،جهانگیر قائم مقامی،نشر دانشگاه ملی،۱۳۵۸،ص۲۴-۲۵ و نگاره از ویکیپدیا

شاهین زرین

خیلی عاشق تاریخم و مطالعه آزاد در این زمینه دارم.
از نظر من علم تاریخ یعنی فهم گذشته برای تغییر امروز برای ساخت آینده بهتر.
تاریخ باعث شده تا خیلی چیزا رو درباره پیرامون خودم،جامعه،سیاست و جهان بهتر بفهمم و سره از ناسره بهتر برام روشن بشه.پیشنهاد میکنم تاریخ بخوانید از نوع مطالعه آزاد.
به قول ملک زاده نویسنده انقلاب مشروطیت،آدم با تاریخ عمرش خیلی بیشتر میشه.صدها و هزاران سال بیشتر

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

دنبال کردن
avatar
wpDiscuz