بازيافتن كرت در یونان باستان
((در ميان دريايي همچون لعل روان، سرزميني هست به نام كرت. سرزميني است خوش و پرمايه، محاط در آب، با مردمي بيرون از شمار و نود شهر.)) اين وصفي است كه هومر محتملا نه قرن قبل از ميلاد از جزيزه كرت ميكند. گرچه اين شاعر يوناني كرت را از ياد نبرده بود، يونانيان آن زمان تقريبا فراموش كرده بودند كه روزگاري اين جزيره پر ثروت، ثروتي بيشتر داشت و با ناوگاني نيرومند بر قسمت اعظم درياي اژه و بخشي از شبه جزيره يونان سلطه ميورزيد و، سالي هزار پيش از محاصره تروا، يكي از هنريترين تمدنهاي تاريخ را به بار آورد. در اشعار هومر سخن از عصري طلايي ميرود با مردمي متمدنتر از مردم عهد آشفته شاعر، و حياتي پيراستهتر. شايد منظور هومر از اين عصر طلايي فراموش شده، عهد فرهنگ اژهاي يا كرتي باشد. زيرا همان قدر كه هومر از عصر ما دور است، فرهنگ اژهاي هم از عصر او دور بود.
به آسايشي نايل ميآيند. در بارگاه سلطان ولوله افتاده است: دبيران از كالاهايي كه همواره ميآيند و پخش ميشوند، صورت بر ميدارند; هنرمندان پيكر ميتراشند، صورت مينگارند، سفال ميسازند، و نقوش ميآفرينند; ديوانسالاران والامقام به كنكاش ميپردازند، بر مسند داوري مينشينند، و احكام را با مهرهاي خوش ساخت خود مزين ميكنند; در همان حال، شاهزادگان باريك ميان بادوشسهايي كه خود را به گوهر آراسته و جامههاي سينه باز هوسانگيز در بر كردهاند، در مجلس ضيافت سلطنتي، كه ميزهايش از مفرغ و زر ميدرخشد، گرد ميآيند. قرن شانزدهم و پانزدهم قم اوج تمدن و عصر طلايي و كلاسيك كرت است.
منبع : تاریخ تمدن , مشرق زمین : جلد دوم
نویسنده : ویل دورانت
نشر الکترونیکی سایت تاریخ ما