آشوُریانAssyrians [VIII]عصر كلاسیك سوُمر (ï سوُمریان) با تسخیر دولتـ شهرها به دست سارگونِ آگادهیی، حكمران شمالی، به پایان رسید. سارگون و شاهان اَکَدی خالقِ اندیشهی امپراتوری جهانی بودند و سالها بعد آشوُریان همین مفهوم را به كار بردند [18].
آسوُر یا آشوُر، شهری تجاری در امپراتوری سوم اوُر موفق شد در زمان فتح بابل به دست کاسیها و اشغال شمال به دست هوُریاییها، استقلال خود را حفظ كند. هر چند آشوُر در مجمع (كنفدراسیون) نسبتا آزاد دولتهای میتانی بود، اما ناتوانی میتانی سرانجام به آشوُر قدرت بخشید که در زمان سلطنت آشوُرـ اوُبالیت اول (1330ـ1365 قم)، نخستین پادشاه واقعی «آسوُر»Assyria ، استقلالش را اعلام كند؛ و با پیدایش آسوُر، جایگاه برجستهی خود را از نو به دست آورد.
اندیشهی یک امپراتوری جهانی در مفهوم خدای جهانی تجسم یافت. كیشِ سین، یا ماهْخدا، نقش مهمی در سراسر تاریخ آشور ایفا كرد و مراكز متعددی در اوُر واقع در بابل، حَرّان در بینالنهرین، در لبنان و در فلسطین داشت. در عصر نوـآشوری، سین حامی پادشاهی شد (ï پادشاهی (خاور نزدیك باستان))، و شَمَش، خورشیدْخدا، نیز به شكل گستردهیی تجلیل می شد. بااینهمه، دین به شدت تحت استیلای آشوُر، خدای ملی، بود كه تجسم سرزمین مادری و پایتخت و خدای منطقهی اطراف كَنِش بود كه بازرگانان آشوُری بسیاری در آن زندگی میكردند. آشوُر به مثابهی خدای ملی به تدریج جانشین مردوُك، خدای بابلی شد. خدایان مهم دیگر انلیل Enlil، اَداد Adad و عِشتر [یا، ایشتار] بودند. خدایان از انسانها دور بودند و در رسم نگاشتن آنها به كمك نمادها غالباً بر این نکته تأكید میشد (ï هنر و نمادگرایی (خاور نزدیك باستان)).[10]
آشوُریان معتقد بودند كه رویدادهای روی زمین بازتابهای دستههای گردندهی صورتهای فلکیاند میپنداشتند كه ده خدایی که نمودگار سیارات و ثوابت بودند به نوبت بر عالم فرمانروایی میكردند. بنابراین، انتظار میرفت كه پادشاه تمامی این سرزمینها در شهری اقامت کند كه به خدای فرمانروای آن دورهی زمانی خاص اختصاص داشت و از همین رو پادشاهان هر از گاهی اقامتگاه خود را تغییر میدادند تا به این باور تحقق بخشند. چهار پایتخت وجود داشت: آشور، نینوا، خُرساباد و نِمروُدNimrud. آنها فرهنگ بابلی را به رسمیت میشناختند و حفظ می كردند؛ آشوُرـ بانیپال (631 قم) پیکره یا مجموعهیی از ادبیات به خط میخی را گردآورد كه متون دینی و تفأل را در بر میگرفت. در دورههای پیشین، آشور كاتبانی را كه در بابل آموزش دیده بودند به كار گماشت و كتابخانههایی ساخت.[25: 38]
منبع: کتاب فرهنگ ادیان جهان
Salam, mikhastam khahesh konam agar rajebe sofal e asr e Safavi makhsoosan Sofale Blue & white matlabi darid be man bedahid.
merci