مرور رده
تاریخ تمدن ایران باستان
از زمان تشکیل دولت ماد تا زمانی که حکومت ساسانیان سرنگون شد را دوران ایران باستان مینامنند که در آن زمان عرب ها به ایران حمله کردند . در ایران گروههایی با تمدن و فرهنگ های مختلفی قبل از مهاجرت آریایی ها به ایران ، زندگی میکردند . مردمانی که در این سرزمین ها میزیستند با خلاقیت و استعدادهاو ارتباط با شرایط جغرافیایی محل سکونتشان تاریخ فرهنگ و تمدن خود را به وجود آوردند .
نماد شیر و گاو و اثر آن در تفکرباستان
شیر و گاو از آن عناصری هستند که در هنر و همینطور تفکر مردم باستان نمودی بارز دارند و در بسیاری از مواقع در ارتباط با هم دیده میشوند. برای بررسی نماد شیر و گاو بهتر است که در ابتدا آنها را به طور مجزا بررسی کنیم و سپس به ارتباط میانشان…
کورش بزرگ در روایات ایرانی
کوروش آزادیبخش
ظهور کوروش را در نیمه قرن ششم ق. م باید از معجزات حوادث تاریخ، لااقل براینژاد آریایی شمرد. در این سالها، دو حکومت بسیار مقتدر و قوی و در عین حال متجمل و ثروتمند، در آسیای صغیر و دشتهای غربی ایران وجود داشت که یکی دولت…
روز «کوروش» را در تقویم ثبت کنید
«گردهمایی مسالمتآمیز دوستداران فرهنگ و تاریخ ایران در پاسارگاد به ویژه در هفتم آبان، نمونهی خوبی از رشد و توسعه گردشگری فرهنگی است و وظیفه ذاتی همه دستگاههای متولی فرهنگ و گردشگری توسعه چنین برنامههایی است.»
این اظهارات بخشی از…
قرارداد گلستان
با امضای قراردادی بین حاكم گرجستان و امپراتور روسیه، گرجستان تحت نفوذ روسیه قرار گرفت. چون بسیاری از ساكنان این منطقه مسلمان بودند و تبعیت از یك حكومت غیرمسلمان را ننگ می دانستند به ایران كوچ كردند. افزون براین، برادر حاكم گرجستان كه…
جنگ چالدران
پس از روی كار آمدن سلطان سلیم اول به پادشاهی عثمانی در 918 ق، وی اقدام به قتل عام بیش از چهل هزار تن از شیعیان نمود. در سال 920 ق جنگ سختی در چالدران روی داد كه به شكست شاه اسماعیل صفوی انجامید و تبریز به دست عثمانی افتاد. هرچند بر اثر…
نقش و سهم خطۀ پارس در غنای هنری ایران باستان
هرچند در نگارش تاریخ ساسانیان سهم قابل توجهی از اثر به بررسی هنر ایران ساسانی در ابعاد گوناگون اختصاص داده شده است، ولی نگاهی به گذشته پارسها و مناسبات آنان با اقوام، ملل و دولتها و حتی حکومتها و امپراطوریهای جهان باستان در این مورد بی…
سرزمین پارس از منظری دیگر و در یک ارزیابی تحلیلی
خطۀ پارس از معدود سرزمینهایی است که در نزد جغرافیادانان جهان باستان همچون بطلمیوس، هکاته و استرابون، اهمیت داشته و به کرات از آن در آثارشان نام برده اند. در منابع لاتینی پارس به عنوان سرزمین پارسیان یا سکونتگاه پارسها در جنوب غربی ایران…
فرجام کار مزدک و مزدکیان
به یاد داریم که کرتیر روحانی متنفذ و عالی مقام و همزمان رئیس انجمن مغان (مگوستان) که وزیر دادگستری در عصر هرمز یکم، بهرام یکم و بهرام دوم ساسانی بود و مفتخر به دریافت کلاه و کمر از دست پادشاه ساسانی و این افتخار بزرگ را این روحانی صدر…
مفاهیم نور و ظلمت و زندگی دنیوی و اخروی در تعالیم مزدک
همان گونه که پیشتر اشاره شد مزدک به زندگی دنیوی بها داده است و هم ثروت را در حد اعتلال و هم ازدواج را برای سلامتی تن و روان و بقای نسل سفارش کرده و ستوده است. در آیین ساسانیان نیز چنین بوده است و آن گونه که در اندرزنامه های آموزگاران…
تعالیم مزدک و مبنای فکری او
مزدک هرچند از توان مالی و امکانات و شرایط اجتماعی مانی برخوردار نبود، ولی چون به علوم اجتماعی و ساختار جامعه ساسانی واقف بود و مشکلات و مسائل مردم و طبعاً جامعه ساسانی را دقیقاً می دانست، بر آن شد که در برطرف کردن آن با توسل به شیوه ای…
پیدایش مزدک
مزدک پسر بامداد است و به همین دلیل به مزدک بامدادان در منابع تاریخی معروف است. در زبان پهلوی ساسانی و در متون فارسی میانه «مزدک یابامداتان» نامیده شده است.
نام واقعی او را نیز همانند مانی نمی دانیم و آن گونه که از نامش بر می آید او…
آثار مانی و فرجام کار مانی
به شخص مانی آثار مکتوب متعددی نسبت داده می شود که نخستین آنها کتاب شاپورکان است و دیگری رساله خواستوانیفت که به اعترافنامه نیوشکان معروف است و پیروان مانی در سالروز اعدادم مانی محتوای این کتاب را به صورت آهنگین به صورت دسته جمعی می…
کلیسای مانوی و ساختار تعالیم مانی
مانی تشکیلات کلیسای خود را از حضرت مسیح (ع)، آفرینش را از زرتشت و تناسخ را از بودا اقتباس کرد. جامعۀ مانوی دارای پنج طبقه به شرح زیر بود :
1 ) فریستگان به معنای فرستادگان که در منابع عربی «رُسل» آمده و شعار آنان 12 بوده است (جمع…
چگونگی آغاز فعالیتهای فرهنگی مانی
این واقعیت پذیرفتنی است که شاپور یکم ساسانی (241 تا 272 میلادی) در همان زمان روی کار آمدنش وارث پاره ای مشکلات بود که پدر وی اردشیر بابکان (226 تا 241 میلادی) به گونه ای ناموفق با آن دست و پنجه نرم کرده بود. مانی این را می دانست که…
نگاهی به زندگی مانی
مانی در سال 216 میلادی مقارن واپسین روزهای زمام داری اردوان پنجم، آخرین شهریار سلسله اشکانی از پدری ایرانی و همدانی الاصل به نام پاتک (فاتک، فاتیک، پاتیک) و از مادری به نام ماریا (مریم) که از شاهزادگان اشکانی دانسته شده است به دنیا آمد.…