جفرافياى تاريخى انسانى چین باستان

جفرافياى تاريخى انسانى

تاريخ چين ، از دوران باستان تا زمان معاصر، به درستى روشن است . بنابراين تاريخ مدون اين كشور مشخص چنين است :
1 پيشينه چين در تاريخ غير مدون در حدود 1766 2205 يا 1557 1989ق . م است . در اين مقطع از تاريخ باستانى چين ، دودمان شيا بر چين حكومت مى كرده اند.
2 – دودمان يين يا شانگ در حدود 1027 – 1766 ق .م حكومت داشته اند.
3 – دودمان جو در حدود 481 – 722 ق . م حكومت كرده اند. دوران جنگ ايالت ها از 250 – 403 ق .م . بوده است .
4 – چين (يا: تسين ) 207 – 221 ق .م م : بنيادگذارى امپراطورى .
دوران امپراطورى ؛
5 – هان اول از 202 ق .م . تا 8 ميلادى
وانگ مانگ از 23 -9 ميلادى .
6 – هان دوم از 220 – 23 ميلادى .
7 – دوران سه كشور:
وى ، 265 – 220 شمال چين .
شو، 263 – 221 چين باخترى .
وو، 280 – 222 جنوب چين .
8 – امپراطورى بزرگ جين يا دزين ، 316 – 265 سراسر چين . 420 – 317 جنوب
چين(16 ايالت در شمال چين ).
9 دودمان هاى جنوبى و شمالى :
پنج دودمان پشت سر هم در جنوب : 589 420 م .
وى شماى ترك ها) و چهار دودمان جانشين آنها در شمال : 581 399 م .
10 دودمان سوئى : 618 581 وحدت دوباره چين .
11 دودمان تانگ : 907 618 م .
12 پنج دودمان و ده كشور: 979 907 م .
13 دودمان سونگ : 1126 960: همه چين . 1279 1127: جنوب چين (سونگ جنوبى ).
ليائو (گى دان ) 1125 916 (منچوريا).
شيى شيا (دانگود): 1234 1032 (گانسو)، جين (گين )، روجن 1234 1115 در شمال چين .
14 دودمان يوان (مغول ها): 1368 1279 م .: همه چين .
15 دودمان مينگ : 1644 1368 م .
16 دودمان چينگ (تسيگ ): 1912 1644 م .
17 جمهورى 1912 م .
18 جمهورى خلق چين 1949 م .

پيشينه سياسى باستان :

در كتب فيلسوفانى چون كنفوسيوس ، مينوس و مودز و از ((فرزانه شاهان )) كهن سخن رفته است . بنا به سنت چينى پنج ((فرزانه )) بودند كه پيش از نخستين بنيادگذار نخستين دودمان شاهى چين بر آن سرزمين فرمانروائى داشتند. چينيان اين فرزانگان را ارج مى نهند و بنيادگذار حقيقى تمدن چينى مى دانند. اين پنج فرزانه عبارتند از:
1 هوانگ دى امپراطور زرد).
2 جوان شو.
3 گو.
4 يائو.
5 شون .
اين پنج فرزانه از يك خانواده نبودند بنياد گذار نخستين دودمان داستانى ((فرزانه )) شاه )) است ؛ يعنى شهريارى كه ((دارنده فرزانگى درون و شهريارى بيرون )) است .
نزد پيروان كنفوسيوس اين شش تن فرزانه شاه بودند:
1 يائو 2 شون 3 يو 4 تانگ 5 ون شاه 6 ووشاه .
چينيان ((يو)) را بنيادگذار نخستين دودمان داستانى چين ، يعنى ((دودمان )) مى دانند. ((يو)) را از فرزندان ((هوانگ دى )) دانسته اند.