مهرابه

مکانی بود که مهرپرستان جهت پرستش به آنجا می‌رفتند.  این واژه ترکیب دو کلمه‌ی و آبه است . نیز نامیده می‌شود. آبه به معنای جایی گود و عمق دار است. مهرآبه در معماری فضایی چهارسویی بود، که جهت اصلی نیمروزی داشت. منتظران ظهور مهر باید منتظر زایش او از آناهیتا در غاری می‌بودند که با تابش نور مهر خورشید بر سطح سنگاب تحقق پیدا می‌کرد. پس در هر طلوع صبح، و اوج نیمروزی و غروب مهر در این نیایشگاه برای ظهور او به نیایش می‌پرداختند. مهرآبه یا مهرآوه یعنی گنبدخانه مهر، خورآبه همان خورآوه یا خرابه گنبدخانه خور یا خورشید است. سقف گنبد ‌ها نیلگونی بود که با لاجورد رنگین می‌شد، روزنه هورنوی آن در میان نقش خورشید یا شمسه قرار می‌گرفت و بر آن نقوش ستارگان با رنگهای طلایی ترسیم می‌گشت، همچون مقرنس در دل گنبدها در دوره‌های بعدی.

 

مهرابه

 

انواع مهرابه

اینچنین تصور میشده که مهر در یک غار گاو را که به اعتقاد مهرپرستان منشأ بوجود آمدن آفرینش است کشته و از گوشت و خون آن گاو گیاهان وموجودات به وجود آمده‌اند پس به همین دلیل اعمال و مناسک خود را که از مهم‌ترین آن‌ها قربانی کردن گاو بود در غار انجام می‌دادند.

 

مهرابه‌های غاری

در جاهایی که غار طبیعی وجود داشت از همین غارها برای نیایش استفاده می‌شد. مهرابه هادر بیشتر دوران‌ها به صورت پنهانی بودند؛ و دور از شهرها و گذرها ساخته می‌شد.

 

مهرابه‌های زیرزمینی

در جاهایی که غار طبیعی وجود نداشته زمین را به مانند غاری می‌کندند. مهرابه‌های زیر زمینی در عمق و انتها توسعه زیادی پیدا نکرده بود.

همچنین بخوانید:  اصول مشترک میترائیسم و مسیحیت

 

مهرابه‌های روزمینی

در جاهایی که امکان کندن زمین نبوده‌است یا این که آب روان در آن جاری بوده سعی می‌کردند که مهرابه را نزدیک آب روان بسازند.

 

معماری مهرابه‌ها

در ورودی مهرابه را بیشتر به سمت شرق می‌ساختند. مهرابه‌ها از یک ورودی سپس دهلیز درونی که به سه راهرو منتهی می‌شد تشکیل شده‌است. تالار روبرویی بزرگ بوده و تالار اصلی معبد بوده‌است. دو راهرویی که در سمت چپ و راست قرار داشتند تنگتر بوده و سقف آن هم کوتاهتر است. مهراب بالای تالار اصلی قرار می‌گرفت و عبارت است از گودی اندکی در دیوارکه نقش مهر (و گاهی او) در حال کشتن گاو در آن دیده می‌شد دو مهربان نیز در دو سوی او دیده می‌شدند. در دو طرف تالار اصلی نیمکتهایی سنگی قرار می‌دادند.

روشنی مهرابه از روزنه‌های کوچک سقف یا پنجره‌های باریک تأمین می‌شد، به طوری که فضای مهرابه تقریباً تاریک بود؛ و این برای آن بود که حالت اصلی غار حفظ شود. مهرابه‌ها را کوچک می‌ساختند به طوری که مهریان تنگ در کنار هم قرار گیرند. دیواره‌های مهرابه‌های اروپا از نقاشیهای دیواری پر است.

مهرابه‌های بازمانده

در اروپا بیشتر مهرابه‌هایی که مخفی نبودند به کلیسا تبدیل شدند یا در واقع روی بقایای آن‌ها کلیسا ساخته شد. در ایران نیز بسیاری از مهرابه‌ها به کلیسا، مسجد، آتشکده، امامزاده، خانقاه، قدمگاه و… تبدیل شده‌اند.

مهرابه

مهرابه‌ای در روستای کارابورگ در شمال شرق انگلستان

 

مهرابه  مهرابه‌ای در باستانی اوستیا در ایتالیا

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

avatar
  اشتراک  
دنبال کردن