مراسم گشتى بستن در آیین زرتشت

رسم گشتى بستن

گشتى بستن نيز از ضروريات دين زرتشتى است . وقتى كودك به سن هفت ، يا ده ، يا پانزده سالگى رسيد، بايد گشتى ببندد. اين سنت نيز به ((جمشيد)) نسبت داده شده است در متون مذهبى زرتشتى آمده است كه : ((جمشيد رسم گشتى بستن نهاد)) يا: ((گشتىبه دستور جمشيد بود)). اين رسم قبل از ظهور زرتشت در ميان آريائيها جارى بود و زرتشت آن را رسميت داد و مقرر فرمود كه طبق آئين آن را بر روى ((سدره )) به كمرببندند.

داستان گشتی بستن در شاهنامه

در شاهنامه فردوسى از شخصى به نام((هوم )) كه مردى زاهد و پرهيزگاربوده ، حكايتى نقل شده است ؛ ((فردوسى )) مى گويد: ((هوم بر بالاى كوهى برسيره مرتاضان به عبادت مشغول بود و رياضت مى كشيد. وقتى افراسياب از دست لشكريان كيخسرو فرار مى كند و در كوهها سرگردان مى شود، به دست اين پيرمرد زاهد اسير مى گردد. ((هوم )) او را با گشتى مى بندد تا به درگاه كيخسرو رساند.))موضوع گشتى بستن ، چنان قدمتى تاريخى دارد كه در ميان آريانهاى باستان رسمى رايج بود.

در كتاب ((بندهشتن )) باب 10 و 5 آمده است كه : در هر جاى دنيا كه كردارى نيك از بهدينى ( زرتشتى ) سرزند، همه كسانى كه گشتى بسته اند، از آن ثواب بهره مند مى گردند.

چگونگی ساخت ريسمان گشتى

ريسمان گشتى را در عهد باستان از پشم گوسفند، موى بز و پشم شترو پنبه درست مى كردند. ولى امروز زرتشتيان گشتى را از پشم گوسفند درست مى كنند. ريسمان گشتى ، بند بندگى ((اهورامزدا)) است كه بايد زرتشتيان در همه حال آن را با خود داشته باشند. فرد در حال آب تنى نيز زن حائضه بايد آن را از خود دور كنند. نداشتن گشتى ، از گناهان كبيره است .

چگونگی بستن ريسمان گشتى

اين ريسمان از 72 رشته نخ بافته شدهاست . اين 72 رشته نخ اشاره به 72 بند ((يسنا)) مى باشد. تقسيم آن به شش قسمت12 رشته اى ك اشاره به شش چهره و دوازده ماهسال مى باشد. ريسمان را بايد سه دور به كمر داد. اين سه دور يادآور سه واژه ((همت))، ((هوخست )) و ((هورشت )) است . در موقع بستن ((گشتى ))، بايد اين سه واژه رادر نظر داشت .

ريسمان را بايد چهار گره زد. در گرهاول زرتشتيان گواه مى دهند به ((خداى يگانه ))، در گره دوم گواهى مى دهند كه ((دينزرتشت )) بر حق و از طرف خداوند است . در گره سوم به رسالت و ((پيامبرى زرتشت)) گواهى مى دهند. در گره چهارم به پذيرفتن سهاصل مهم مزديسنا: ((انديشه نيك ، گرفتار نيك ، كردار نيك ))، اعتراف مى كنند

منبع : کتاب تاریخ ادیان و مذاهب جهان جلد اول اثر عبداللّه مبلغى آبادانى

نشر الکترونیکی به کوشش اِنی کاظمی در سایت تاریخ ما.