کوه های مریخی سیستان، چابهار
معرفی
کوههای مینیاتوری چابهار یا کوههای مریخی چابهار رشته کوهی هستند با ساختار و شکل ویژه و حدودا از ۳۵ کیلومتری خاور چابهار آغاز میشوند و دهها کیلومتر به سمت شرق امتداد مییابند.کوههایی در فاصله ۴۰ تا ۵۰ کیلومتری شهر چابهار، در مسیر گواتِر در سمت چپ جاده قرار دارند. به دلیل نوع و وضعیت فرسایش و گونهٔ رسوبی خاص، اشکالی شبیه به ناهمواریهای سطح مریخ دارد. این کوهها که شبیه به کوههای مریخی هستند و کمتر در جهان کوهی به این شکل وجود دارد بدبوم نامیده میشوند که عبارتند از زمینها و بلندیهایی که در برابر فرسایش بدین شکل درآمدهاند. رسوبات آهکی بقایای بدن جانداران دریایی (سختپوستان و ماهیها) به همراه ماسه و خاک رس، مواد اصلی تشکیلدهندهٔ رسوبات این کوهها است.
اين کوه ها از منحصر به فردترين کوه هاي ايران است و منظره اعجاب برانگيز و چشم نواز آنها از جمله معروفترين جاذبه هاي شهرستان چابهار در جنوب سيستان و بلوچستان محسوب مي شود اما به دليل معرفي نشدن کافي، کمتر مورد بازديد عموم قرار گرفته است. کوه هاي مريخي، مناظري از کوه هاي کره ماه را براي انسان تداعي مي کند و جنس رسوبي آنها و هم چنين فرسايش خاص کوه ها موجب ايجاد شيارها و تراش هاي زيبايي شده است که گويي نقاشي ماهر آنها را به تصوير کشيده است. اين کوه ها چاک چاک هستند و اشکالي نامانوس و فاقد پوشش گياهي دارند. به خاطر همين غيرعادي بودنشان، در سال هاي اخير و در ميان گردشگران، به «کوه هاي مريخي» شهرت يافته اند و جزو نمونه هاي بدبوم (بدلند) و پديده بوم شناختي ويژه اي است.
«ملک سنجراني»، مديرکل سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري سيستان و بلوچستان با اشاره به اين نکته که در استان 57 منطقه نمونه گردشگري مصوب وجود دارد، تصريح مي کند: استان پهناور سيستان و بلوچستان آثار باستاني و اکوتوريسم فراواني دارد که کوه هاي مريخي يا مينياتوري چابهار يکي از جذاب ترين اين مناطق است.
وي مي افزايد: امکان سنجي منطقه نمونه گردشگري کوه هاي مينياتوري و جاذبه هاي طبيعي اين منطقه به لحاظ جذب گردشگر مورد بررسي و مطالعه قرار گرفت و در پي آن کمپينگ گردشگري در اين منطقه براي رفاه حال گردشگران ساخته شد. وي درباره مساحت و محل اين مجتمع گردشگري مي گويد: اين مجتمع در زميني به مساحت ۷ هکتار در بين کوه هاي مريخي (مينياتوري) مشرف به سواحل درياي عمان ساخته شده است.
کوههای بدبوم یا مریخی یکی از مناظری است که به موازات ساحل از منطقهً کچو تا خلیج گواتر کشیده شدهاند و از پدیده های ژئومورفولوژی این ناحیه هستند. کوههای مریخی چندین میلیون سال زیر آب دریای عمان قرار گرفته بودند، به این شکل که در آن زمان بعنوان بخش کوچکی از اقیانوس هند بوده و کمکم از زیر آب خارج شده اند.
بر اساس بررسی های موجود، بافت کوههای مینیاتوری که قدمتشان به دوره سوم زمین شناسی، یعنی به ۵- ۴ میلیون سال پیش برمیگردد، از جنس ماسه سنگ و مارن است.
برخلاف سیاره سرخ یا مریخ که به رنگ قرمز دیده می شود، رنگشان خاکستری روشن است، علاوه بر این، روی بدنه این کوهها سنگواره های مختلفی از موجوداتی مثل صدف ها و ماهی ها دیده می شود که وصف ناشدنی است.
کوه هاي مينياتوري يکي از جاذبه هاي منحصر به فرد و بسيار زيباي منطقه چابهار است که آسمان اين نقطه قابليت رصد همزمان چهارده صور فلکي را دارد.
علت شکل گيری
فرآيندهاي تکتونيکي به دليل فرورانش پوسته عمان به زير مکران و فرسايش آبي و بادي از جمله مهم ترين دلايل شکل گيري اين کوه ها است. اين کوه ها براثر فرسايش سريع به وسيله باد و باران به اين شکل در آمده است و يکي از پديده هاي جذاب و کم نظير زمين شناسي به شمار مي آيد. اين کوه ها از جنس سنگ هاي رسوبي با ترکيبات مارن، رس و آهک و به رنگ سفيد مايل به طوسي است که در اثر فرسايش، شيارهاي زيبايي بر آن ها ايجاد شده است. ارتفاع کوه هاي مريخي در نقاط مختلف، متفاوت است بطوري که برخي از آن ها 5 متر و برخي ديگر بيش از 100 متر ارتفاع دارند. نظير اين رشته کوه ها را مي توان در«هزار دره» در شرق تهران که از کنگلومرا که از ماسه سنگ هاي کنگلومرائي و به مقدار کمي رسوبات رسي تشکيل شده است يافت. شيارها و تراش هاي زيباي اين کوهها که فاقد هيچ گونه پوشش گياهي هستند، منظره اي رويايي و خيال انگيز را خلق کرده است.
کوه هاي مريخي از نظر اقتصادي براي مردم منطقه اهميت ويژه اي دارد بطوري که مي توان از مواد اصلي سازنده آنها که به طور عمده مارن، رس و ترکيبات آهکي است در توليد سيمان و همچنين ساخت آجر استفاده کرد. هم چنين بايد آناليزهاي شيميايي و مهندسي روي اين ترکيبات انجام و مشخص شود که چگونه مي توان بيشتر از آنها در ساخت سيمان و آجر استفاده کرد. اين منطقه بايد به عنوان يک «ژئوپارک» ثبت جهاني شود زيرا ظرفيت هاي زيادي براي جذب گردشگر و درآمدزايي براي مردم منطقه دارد.
در جهان تنها چند کشور چنين مناظر زيبا و بکري دارندبه عنوان مثال کشور مغولستان از اين جاذبه گردشگري برخوردار است و از چندي پيش به ايجاد اماکن تفريحي و سياحتي در مجاورت اين نوع کوه ها اقدام کرده است و با اين اقدام خود، هر ساله پذيراي شمار زيادي از گردشگران از سراسر دنيا در اين منطقه است.
منابع
- کوههای مینیاتوری چابهار – آسمونی. بازبینی در تاریخ سیویکم مارس ۲۰۱۷ میلادی. پیوند پایدار (نسخه بایگانی شده دائمی)
- مجلهٔ ۲۰۰ جاذبهٔ دیدنی چابهار. (ص ۳۰)
شما که انقدر از تاریخ میدونید کاش میدونستی این کوه ها بلوچستان ن سیستان زدی کوه های مریخی سیستان