ایرانیان

دومین روز هر ماه در تقویم ایرانیان باستان و زرتشتیان امروزی بهمن نامیده می شود و جشن ویژۀ این روز بهمنگان نامیده می شود. با نقشی که فرشتۀ بهمن(منش نیک، اندیشۀ نیک) در دین زرتشت دارد، انتظار می رفت که دربارۀ این جشن اطلاعات زیادی داشته…

در نوشته های بازمانده ایرانی کوچک ترین خبری دربارۀ تولد میترا در دست نداریم. از نوشته های یونانیان درمیابیم که ایرانیان باستان روز تولد خویش را جشن می گرفتند. حالا باید در چگونگی گزیدن حدود 25 دسامبر برای میلاد میترا از سوی رومیان باستان در…

جشن شب یلدا با وجود اینکه دیگان برای ما ایرانیان و بعضی از کشورهای منطقه، به ویژه برای روس ها، هنوز هم با همان نام جشن شب یلدا، جشنی کاملا زنده است و تمام مسیحیان جهان این جشن را با همان نام جشن تولد مسیح برگزار می کنند، اطلاع ما از این…

یکی از امتیازات فرهنگی ایران بر سایر جوامع، بی شک نوع پوشش مردم در طول زمان بوده است به نحوی که گاه این امر تعجب سیاحان خارجی را بر انگیخته است. در طول دوران حکومت 50 ساله ناصر الدین شاه قاجار بر ایران، یکی از امور بسیار مهم در نزد اقشار…

کتاب سوزی اعراب در دوره ساسانی بی شک، از آسیب های معنوی حمله اعراب هرچه نوشته و گفته شود کم است. پیرامون کشتار و چپاول ایرانیان در زمان حمله اعراب تاریخ نگاران معروف اعراب و ایرانی مانند: ابن خلدون، البلاذری، مسعودی، ابن هشام، ابن حزم،…

نام بومی این کشور در زبان ارمنی هایک می‌باشد که در سده‌های میانه با افزودن پسوند فارسی ستان (به معنای سرزمین) به هایاستان تغییر یافت. این نام به طور سنتی از نام هایک، بنیان‌گذار ملت ارمنی و نتیجهٔ نوح پیامبر، گرفته شده است که بر اساس نوشتهٔ…

آگاهی ایرانیان از گردش زمین بر گرد خورشید می‌دانیم که اثبات گردش زمین بدور خورشید که ناقض نظریه «زمین‌مرکزی» پیشینیان بوده، به یوهانس کپلر (سده هفدهم میلادی) منسوب است. اما پیش از او گالیله و کوپرنیک (هر دو در سده شانزدهم میلادی) به فرضیه…

    در منابع تاریخی هفتالیان را هونهای سفید نیز نامیده اند. هیاطله مردمانی ماجراجو، نیرومند و تازه نفس بوده و حضور آنان پیرامون رود جیحون و اشغال سرزمین باختر توسط آنان وحشتی عظیم در شرق به وجود آورده بود. ایرانیان نیز از تجاوزات و تاخت و…

    برخی از پژوهشگران برآنند که کوشانیان را با سکاها (Saka Skythen) خویشاوند و دارای پیشینۀ مشترک دانسته و آنان را از نژاد آریایی بدانند. چنین پژوهشی تاکنون به نتیجه ای مطلوب که مورد تائید قوم شناسان و نژاد شناسان و مورخان باشد نرسیده…

ساختار و سرنوشت دولت ساسانی به وسیلۀ سه فاکتور یا سه عنصر دائماً در حال تغییر رقم خورده است. نظام پادشاهی و شخصیتها و عوامل متفاوت پادشاه، قدرت فئودالها یا اشراف زمین دار و قدرت گسترده و گهگاه نامحدود روحانیت زرتشتی. اقتدار منتسب به روحانیت…

در تاریخ طبری تسخیر آذربایجان و ارمنستان و ولایات غربی ایران و نیز بین النهرین توسط اردشیر را پیش از فتح ایالات خاوری ایران مانند کرمان و امثالهم آمده است. همین منبع بر این باور است که اردشیر پس از تصرف بین النهرین و تیسفون پایتخت باشکوه…

اردوان از پیشرفت های اردشیر بی اطلاع نبود و خبر فتوحات وی در پارس و بنای کاخ در شهر گور به اردوان رسید و برای پادشاه اشکانی جای هیچ گونه تردید و ابهامی نماند که اردشیر دارای هدفی بزرگتر است و قصد آن دارد که در پارس اعلام استقلال کند. روایت…

بندر شهرهای بزرگ صور «تیر»، صیدا «صیدون»، جلپل، برتوس «بیروت» و بوبلوس «بیبلوس» از شهرهای مهم فینیقی بودند که در ارتباطات بازرگانی و تجارت نقش به سزایی داشتند و حتی در خصوص هرکدام افسانه های گوناگون محلی نیز ایجاد شده بود. مردم شهر بیبلوس…

مهاباراتا نگاره‌ای از کتاب رزمنامه، ترجمه فارسی مهاباراتامهاباراتا سروده‌ای حماسی از سده پنجم یا ششم پیش از میلاد به زبان سانسکریت است. مهاباراتا با بیش از یکصدهزار بیت بلندترین سروده جهان است. کار نوشتن آن تا سده سوم یا چهارم میلادی…

تخت جمشید در میان هزاران اثر تاریخی ایران، اثری بی‌همتاست. آثار دیگری هستند که ازنظر قدمت یا بزرگی یا ارزش هنری و معماری و یا دانش و نبوغی که در ساختشان به کار رفته، با تخت جمشید هم ردیف اند. اما شاید تخت جمشید تنها اثری است که همه…