آیین هندو مانند درخت كهنسالى است كه شاخه هاى نسبتا جوان خود را در سرزمینهاى بزرگى گسترده است . برخى از این شاخه ها در اوج اقتدار بر همنان و به عنوان اعتراض به سختگیریهاى آنان پدید آمده است .از جمله شاخه هاى هندوئیسم آیین جین (Jaina) به معناىپیروز است كه پنج قرن قبل از میلاد پایه گذارىشد.
بهاعتقاد جینها بنیانگذار این آیین مهاویرا (vira – Maha) یعنى بزرگ قهرمان ، نامیدهمى شود كه بیست و سه پیشوا طى هزاران سال قبل از وى برخاسته اند و او بیست وچهارمین پیشواست . مهاویرا در قرن ششم قبل از میلاد در یك خانواده اشرافى هندوستانمتولد شد. وى در سى سالگى دنیا را ترك كرد و پس از ریاضتهاى طولانى به حقیقت دستیافت . او پس از گستردن آیین خود به سال 526 ق .م . قالب تهى كرد و به نیرواناپیوست .
شگفتآورترین سنت این قوم این است كه پوشیدن لباس را حرام مى دانند و معتقدند معاویرا درحال ریاضت و ترك تعلقات نفسانى ، پس از مشاهده تعلق خاطر خود به حیا، همه لباسهاىخود را بیرون آورد و تا آخر عمر برهنه به سر برد. در حدود سال 79 ق .م . میانپیروان این مذهب در مورد حدود برهنگى اختلاف و دودستگى پدید آمد: فرقه آسمانجامگاهان (amhbra – Dig) هیچ لباسى را نپذیرفتند، در حالى كه فرقه سفید جامگان (Svetambara) گفتند استفاده از اندكى پارچه جایز است . گاندى رهبر انقلاب هندوستانتحت تاءثیر این آیین لباسهاى دوخته ایام جوانى را كنار نهاد و تنها از مقدارى پارچهسفید استفاده مى كرد. ویل دورانت در جلد اول تاریخ تمدن كه در زمان حیات تاءثیر آنمذهب از طریق خودكشى به عمر خود پایان دهد. اما، همان گونه كه گذشت ، وى با گلولهیك هندوى متعصب كشته شد و براى اثبات یا ابطال حدس این مورخ فرزانه فرصتى پیشنیامد.
دریوزگى و خوارى از فضائل محسوب مى شود. به عقیده آسمان جامگان زنان راهىبه كمال ندارند و براى این امر باید به انتظار مرد شدن در دوره هاى بعدى تناسخ باقىبمانند.
آیینجین ، علاوه بر پذیرش معارف هندویى ، مسائل تازه اى را مطرح مى كند و بر قواعداخلاقى شدیدى اصرار مى ورزد. به عقیدمه جینها رستگارى بر دو اصل استوار است یكىریاضت كشى و دیگرى اهمیسا یا پرهیز از آزار جانداران كه تا نباتات و جمادات پیش مىرود و كندن زمین براى كشاورزى ممنوع شمرده مى شود. با آنكه خوردن میوه درختان مجازاست ، استفاده از محصولات زیر زمین مانند چغندر، هویج ، شلغم و سیب زمینى كه معالجهحیوانات اهلى و وحشى دایر كرده اند و معمولا پارچه اى بر دهان مى بندند، كه مباداحیوان ریزى ناخواسته به دهانشان وارد شود و نابود گردد. آنان آب را قبل از نوشیدنصاف مى كنند كه مبادا كرمى وارد دهان شود و جان بدهد. همچنین جاروبى از پر طاووس دردست مى گیرند و حشرات ریز را از مسیر خود دور مى كنند. خودكشى از طریق ترك طعام وشراب فضیلتى بسیار بزرگ به شمار مى آید و خود مهاویرا نیز به این شیوه در گذشته است .
اینقوم نیز فرهنگ دینى مكتوب دارد و تعداد 39 كتاب دینى به آنان نسبت داده اند. ازجمله یادگارهاى آنان در مساءله شناخت حقیقت وجود، داستان فیلى است كه آن را در جاىتاریكى قرار داده بودند و مردم مى خواستند با دست مالیدن از شكل فیل آگاه شوند و هركدام قضاوتى نادرست در این باب مى كردند.(8)
هماكنون حدود دو میلیون پیرو آیین جین در هندوستان وجود دارد كه روزگار بر تن آنانلباس كامل پوشانده و به جاى گدایى سرگرم تجارت هستند و وضع اقتصادى خوبى دارند. آنان آیین خود را نوسازى كرده اند و تنها قدیسان و اندكى از ایشان در زندگى به آنروشهاى عجیب و غریب روى مى آورند.
منبع : آشنایی آئین جین/ از کتاب آشنایی با ادیان بزرگ /نوشته استاد توفیقی