مرور رده
تاریخ باستان
از زمان پیدایش اولین آثار تاریخی تا رسیدن به سده‌های میانی را تاریخ باستان می‌نامند. تخمین زده می‌شود که این زمان حدود 5000 سال باشد. تاریخ باستان که وارد شدن از پیش از تاریخ به دوره تاریخی می‌باشد، از 30 قرن پیش از میلاد شروع شده است.
در رابطه با پایان دوره تاریخ باستان ، مورخان در اختلاف نظر هستند. برخی از باستان شناسان، پیدایش اسلام و سرنگونی امپراتوری روم غربی ، مرگ یوستی‌نیانوس یکم و روی کار آمدن شارلمانی را پایان تاریخ باستان دانسته‌اند.
فرهاد اول (اشک چهارم)
پس از درگذشت فریاپت در ۱۸۱ پیش از میلاد پسر او فرهاد اول بر تخت نشست. از فرهاد تنها این را می‌دانیم که او امردها (مردها )را به‌فرمان خود درآورد. آگاهی ما درباره این قبیله آریایی، که در این هنگام ظاهراً در طبرستان و پیرامون آمل می‌زیسته‌اند،…
ضحاک/ دهاک/ اژی دهاک
اژی به معنی اژدها یا مار بزرگ و دهاک نام خاص است که به‌صورت ضحاک در می‌آید. اژی دهاک در متن‌های دینی ایران جزء دیوان و فرزند اهریمن است که سه سر، شش چشم و سه پوزه دارد. او روشن‌تر و اساطیری‌تر از دیگر آفریدگان زیان‌کار توصیف‌شده است. او…
جمشید
در اوستا پسر ویونگها است، نخستین کسی که هوم را مطابق آیین می‌فشارد و این سعادت به او می‌رسد که صاحب فرزندی به نام جم درخشان یا جمشید شود. جم شخصیتی است هندو ایرانی و بانام یِمه در هند نخستین کس از بی‌مرگان است که مرگ را برمی‌گزیند، راه مرگ…
پادشاهی بکجه
مطلبی جامع در مورد تاریخچه، فرهنگ و هنر، روابط با همسایگان و حواشی پیرامون سلسله کره ای و برجسته بکجه
فریایت یا پریاپت (اشک سوم)
پسر و جانشین اردوان اول، فریاپت سومین شاه اشکانی چنان بی رد و نشان است که حتی مورخان از خیال‌پردازی درباره او صرف‌نظر کرده‌اند. چون ما تاریخ این دوره را، کم‌وبیش مانند همه تاریخ ایران باستان، از گزارش‌های مورخان کلاسیک اروپای شرقی درباره…
تمورَث یا تخمورشب
تمورَث/تخمورشب(تخمه اورُپه)1در متن‌ها معمولاً باصفت زیناوند (هوشیار) می‌آید. مدت فرمانروایی او را سی سال گفته‌اند. او نیز با دیوها می‌جنگد و بر آن‌ها چیره می‌شود. در اوستا آمده است که او از ایزد وَیو می‌خواهد که او را یاری کند تا بر اهریمن…
هوشنگ (هئوشیَنگه)
هوشنگ (هئوشیَنگه)1لقب او در اوستا پَرَداته2، است، به معنی «نخستین کسی که (برای حکومت) تعیین شده» که در پهلوی و فارسی به‌صورت پیشداد در می‌آید و آغاز سلسلۀ پیشدادیان از اینجاست. در برخی از منتهای پهلوی هوشنگ و « وَئیکَرد » دو برادری هستند که…
اردوان اول (اشک دوم)
چنین می‌پنداریم که پس از اشک اول، پسر او، ارتبان یا اردوان اول (اشک دوم)، جانشین او شده است!اردوان اول در آغاز کار با استفاده از سرگرمی آنتیوخوس کبیر در آسیای صغير همدان را و تقریباً همه سرزمین ماد را به تصرف خود درآورد. آنتیوخوس کبیر…
فرزندان نخستین زوج بشر
شجرۀ نامۀ اعقاب مشیه و مشیانه اصل و مبدأ بسیاری از نژادهای گوناگون را دربر می‌گیرد. شا ای که در خونیرس و در ایران ویج اقامت کردند، نژاد ایرانیان را به وجود می‌آورند. باکمی تفاوت در متن‌ها، این نژاد از زوجی است که سیامک – نَشاک نامیده…
نخستین زوج بشر
از نطفۀ گیومرث که بر زمین ریخته می‌شود پس از چهل سال شاخه‌ای ریواس می‌روید که دارای دو ساق است و پانزده برگ. این پانزده برگ مطابق با سال‌هایی است که میشه1 و مشیانه2، نخستین زوج آدمی، در آن هنگام دارند. این دو همسان و هم بالایند. تنشان در…
اشک اول (برادران اشک و تیرداد)
در منابع کلاسیک موجود فرمانروایی اشک اول آن‌چنان کوتاه و درهم‌ریخته است که یافتن او در آغازتاریخی بسیار کم‌رنگ دشوار می‌شود. برای نمونه درهم تنیدگی رویدادهای در پیوند با اشک و برادر احتمالی او تیرداد به‌گونه‌ای است که معمولاً نمی‌توان آن‌ها…
گوم موجام
گوم موجام (؟-670) رهبر نظامی جنبش کوتاه مدت احیای گوگوریو بعد از سقوط آن بدست شیلا در اواخر قرن هفتم میلادی بود. بعد از سقوط پادشاهی به دست تانگ و شیلا در سال 668، او جنبش مقاومتی را در حوزه رودخانه ته دونگ بر افروخت و در سال 670 آنسونگ…
یورش دوم اهریمن به دنیای نیکی
در پایان سه هزار دوم، یاران و همدستان اهریمن که از بیهوشی سرکردۀ خود در رنجند به ترغیب او می‌پردازند تا از این بی‌خبری به درآید. کوشش آن‌ها وقتی به نتیجه می‌رسد که جِه یا جَهی، دیوزن، به‌پیش می‌رود و اهریمن را به کارزار تشویق می‌کند. خطاب…
آفرینش مادی و پیش نمونه‌های گیتی
پس از بیهوشی اهریمن، اورمزد آفرینش گیتی را آغاز می‌کند. او از زمان بیکران زمان محدود یا کرانه مند را می‌آفریند تا در هنگام مناسب آفرینش را به حرکت درآورد و سپس آفرینش پدیده‌های گیتی را آغاز کند. او در یک سال و در شش نوبت پیش نمونه‌های شش…
پایان دنیای نیکی و آغاز دنیای بدی
دورۀ پایانی سه هزار سال نخستین و آغاز سه هزار سال دوم، برخورد دو نیرو
در دنیای نیکی، اورمزد از همه‌چیز آگاه است و می‌داند که اهریمن و دنیای بدی وجود دارد؛ ولی اهریمن که مظهر نادانی مطلق است، در دنیای زشت خود از وجود دنیای اهورایی بی‌اطلاع…