مرور رده
تاریخ معاصر ایران
تاریخ معاصر ایران با تشکیل سلسله قاجار توسط آقا محمدخان قاجار آغاز می‌شود و پس از پایان حکومت پهلوی و با پیروزی انقلاب اسلامی ایران ادامه پیدا می‌کند .از اوایل پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار مردم از ظلم وابستگان حکومت ناراضی بودند . پس از تاسیس دارالفنون و آشنایی متناوب ایرانیان با تغییر و تحولات جهانی کم کم حکومت استبدادی به پایان رسید .
مشهورترین حرمسراهای قاجار
حرمسرای شاهی در عهد قاجار را دیوارهای بلند و محکمی تشکیل می‌داد که در مرکز آن حیاط بزرگی قرار داشت و دور تا دور آن را اتاق‌هایی جدا و مستقل، همراه با حیاط‌‌خلوت‌ها احاطه کرده بود. در این محیط، زنان و کنیزان شاه همراه با خدمه و میهمانان…
گیس بریده، مجازات زنی که ناموس خانواده را خدشه دار کرده
وقتی زنی پا از گلیم فراتر می‌گذارد، به او گیس بریده می‌گویند. چرا؟ زیرا گیس‌بریدگی یک نوع مجازات زن یا دختری بوده که قوانین سنتی طایفه و خانواده را زیر پا می‌گذاشته و بدین ترتیب مایه‌ی شرمساری قوم خود می‌شده است. اگر جانش را بر او…
جشن‌های قجری به روایت تاج السلطنه عزیزترین دختر ناصرالدین شاه
«هر ساله از ماه اول بهار اعلیحضرت پدرم مسافرت می‌کرد و تمام بهار، تابستان، پاییز در گردش بود. میل زیادی به شکار و سواری داشت. اول به سرخه حصار تشریف می‌بردند برای «آش‌پزان». یکی از تفریحات خیلی مطبوع (خوشایند) خانم‌ها بود.» تاج‌السلطنه…
روایت نقالی و قصه‌گویی زنان در دوران قاجار
«و اما زن‌های قصه‌گو، اینها به منزله طوطی‌های حرمسرا بودند، با قصه‌ها و افسانه‌هایشان در قلب زن صد سال پیش نفوذ می‌کردند. خانم‌ها و حتی کودکان حرم به داستان‌های این طوطی‌های شیرین زبان عشق می‌ورزیدند». این بار ندیمه حرمسرای ناصرالدین…
اوضاع و احوال زندگی کنیزان در دوران قاجار
«کنیزداری و کنیزفروشی از رسوم عجیب و دردناک صد سال پیش بود. کنیز موجود فلک‌زده‌ای بود که کمترین حق و حقوقی نداشت. صاحب او اختیاردار زندگی و مرگش بود. از او کار می‌کشید، تازیانه‌اش می‌زد، اجاره‌اش می‌داد و اگر زیبا و جوان بود تصاحبش…
میهمانی‌های زنان قاجار و پیشخدمتهایشان
آن روزها، کلفت و کنیز حکم یکی از لوازم خانه را داشته است و در هر خانه، بخصوص اندرونی اعیان و اشراف، خدمتگزارهای جورواجور وجود داشتند که هر کدام مشغول به کاری بودند. اول آنها «آشپز» بود که هیچ وقت جلوی خانم خانه آفتابی نمی‌شد. فقط کارش…
زنان قدرتمند در اندرونی قاجار
مونس‌الدوله در کنار روایت از زنان قجر که در اندرونی در سکوت و تنهایی زندگی می‌کردند، از زنانی برایمان می‌گوید که تمام زندگی آنها نشان از قدرت و تأثیرگذاریشان حتی در تاریخ ایران دارد.چهل و پنج روز فرمانروایی ایران
یکی از این زنان…
اسباب بازی‌های شاهدخت‌های قاجار در اندرونی به روایت تاج السلطنه دختر نازپرودۀ ناصرالدین شاه
عروسک‌های فرنگی ناصری مونس دختران اندرونی
«از دختران معقول و نجیب، لیکن از اواسط الناس(طبقه متوسط) پنج – شش نفر همبازی داشتم. تمام این دختران سالاً (به سن) از من بزرگتر بودند. ولی عقلا خیلی از من کوچکتر. زیرا که، اغلب در…
زندگی زنان شاعر و باسواد در عصر قاجار
«شاعره‌ها و زنان عارف و صوفی منش صد سال پیش، زندگی و ماجراهای جالبی داشتند. تعداد آنها کم و شهرتشان فراوان بود. بیشتر زنان با کمال و با معلومات قدیم، خط خوشی داشتند و روش و منش درویشی پیشه می‌کردند». جالب است در میان زنان بی‌سواد آن…
گوهر قاجار منجم و شاعر
ایران، ستاره شناسان بنام و مشهوری دارد اما می‌دانید یک ستاره‌شناس زن هم بین همه این چهره‌ها بوده است؟ گوهر قاجار ملقب به شمس الشعراء یا شمسه‌الشعرا زنی است که از دل خانواده قاجار هم با نجوم و ستاره‌شناسی آشنا شد و هم طبع شاعرانه‌اش او…
ماه محرم و تعزیه‌های زنانه در اندرونی شاه و خانه‌های اشراف
در آن روزگار مانند امروز ماه محرم که شروع می‌شد تهران و در واقع تمام ایران عزادار می‌شد. از نیمههای ماه ذی الحجه کودکان تهران با به راه انداختن علم و کتل‌های چوبی یا ساخته شده از حلبی در شهر راه میافتادند و با یکدیگر این شعر…
مریم عمید و نخستین مجله اختصاصی زنان
در تاریخ ایران نام چند زن به عنوان پیشروهای عرصه روزنامه نگاری آمده است. یکی از آنها «مریم عمید» است که به مزین السلطنه هم شهرت دارد. او که در سمنان به دنیا آمده بود، دختر میر سیدرضی رئیس‌الاطباء پزشک قشون ناصرالدین شاه بود و برخلاف سنت…
نصرت الملوک کاشانچی، پزشکی نیکوکار
نام نصرت‌الملوک کاشانچی به عنوان نخستین زنی که در پزشکی قانونی فعالیت کرد، ثبت شده است. او در سال ۱۲۹۳ شمسی به دنیا آمد و پدرش علینقی کاشانچی تاجر معروف بود که با وجود علاقه زیاد دخترش به تحصیل و علم، تصمیم گرفت او را در…
زنان پزشک دوران قاجار
«این بار، از حکیم خانم‌های، آن روز و روزگار می‌گویم. ماجرای این حکیم خانم‌ها حکایت گوشه دیگری از زندگی پرشکنجه و ملال آور زنان صد سال پیش است». مونس‌الدوله ندیمه ناصرالدین شاه که خاطرات خود را در نود سالگی در سال ۴۵ در مجله زن…
بی‌بی کوکب، نخستین زن سفرنامه نویس ایرانی
حاج بی بی کوکب بختیار در تاریخ ایران به عنوان نخستین زنی که سفرنامه نوشته، مشهور است. او دختر نصیرخان سردار جنگ ایلخانی بختیاری بود که در سال ۱۲۷۱ هجری شمسی متولد شد و توانست برخلاف بسیاری از دختران آن زمانه، به علت علاقه پدرش به علم…