شاهان هخامنشی

شاهان هخامنشی

 

سلسله هخامنشی توسط کورش در سال 559 پیش از میلاد تاسیس شد.او درسال 550 پ م بر آستیاک شاه ماد و به قولی پدر بزرگ خود غلبه می کند.منطقه جغرافیایی دولت ماد کاملا مشخص نیست ولی از غرب شامل کاپادوکیه و ارمنستان و از شرق تا هیرکانی ادامه داشته است.کورش در سال 547 پ م لیدی را فتح كرد . او سغد و باکتریا و قسمتهایی از هند را گرفت ودر سال 539 پ م بابل را فتح كرÏ . او پاسارگاد را به عنوان پایتخت خود در محلی که بر آستیاگ غلبه کرده بود ساخت. کورش درسرزمین ماساگتها در شرق قلمرو خود در سال 530 پ م کشته شد. زندگی او در هاله ای از ابهام قرار دارد

کوروش بزرگ

پسر کورش به نام کمبوجیه جانشین او شد .او در سال 525 پ م مصر را فتح كرÏ. سه سال بعد وقتی که او در مصر بود گیوماته خود را شاه نامید و کمبوجیه برای باز پس گیری حکومت رو به پارس نهاد ولی در راه بازگشت حین سوار شدن بر اسب ، خنجرش وارد تنش شد و جان سپرد

کمبوجیه

گئوماته

در این زمان جمعی از بزرگان پارسی به رهبری داریوش به گئوماته شاه دروغین حمله كردند واو را كشتند و داریوش به شاهی انتخاب شد.او پسر یا برادر کورش نبود و از تیره دیگری از هخامنشیان بود. پس از آن خیلی از استانهای تحت تابعه شورش كردند كه مهمترین آنها ماد و بابل بودند. داریوش همه را دوباره مطیع خود می کند و پس از 19 جنگ در یک سال آرامش به امپراتوری هخامنشیان بر می گردد.داریوش در دیواره بیستون محلی بر سر جاده باستانی ماد به بابل دست آوردهای خود را بر دیواره سنگی حک كرد. داریوش با درایت و قدرت به سلسله هخامنشی روح تازه ای داد . او ساتراپی ها را برپا كرد. کاخهای شوش را ساخت.شاهنشاهی را از مقدونیه تا پاکستان واز دریای خزر تا شمال لیبی گسترش داد. قبل از مرگ خود خشیارشا پسرش را به شاهی بر گزید

داریوش اول

در زمان خشیارشا گسترش قلمروی حکومت پایان یافت وقندهار و تاکسیلا مستقل شدند.او درسال 480 پ م نیز از آتنی ها شکستی خورد و این شکست برای آنها خیلی مهم می افتد. بعد از او اردشیر اول به شاهی رسید و بعد از اردشیر داریوش دوم شاه شد. تا این زمان امپراتوری هخامنشیان قدرت بلا منازع روی زمین بود وتاثیر مستقیمی بر روی همسایگان خود داشتند

خشیارشا

اردشیر اول

داریوش دوم

پس از مرگ داریوش دوم اردشیر دوم و کورش صغیر با هم نبرد كردند و کورش صغیر که از مزدوران یونانی کمک گرفته بود شکست خورد و کشته شد و اردشیر دوم بر تخت نشست. در این زمان مصر نیز مستقل شد. پس از او اردشیر سوم به شاهی رسید ولی خیلی زود در دربار کشته شد و بالاخره داریوش سوم به شاهی رسید.داریوش سوم چند ساتراپی مستقل شده را دوباره مطیع خود كرد

اردشیر دوم

کوروش صغیر

اردشیر سوم

داریوش سوم

در این زمان اسکندر پادشاه کشور مقدونیه به آسیای صغیر حمله كرد و یكی از صفحات تاریك تاریخ ایران را ورق زد. او سوریه را گرفت.داریوش سوم در سال 333 پ م در محلی به نام ایسوس از اسکندر شکست خورد. سپاه ایران دوباره نوسازی میشود و دو سال بعد در گوگمل شکست نهایی را از مهاجمین خورد . داریوش سوم در سال 330 کشته شد و سلسله هخامنشی منقرض گشت.اسکندر خود را شاه هخامنشی نامید و تخت جمشید و دیگر مناطق قدرت هخامنشی را غارت كرد . او برای آنکه روح هخامنشی را نیز از بین ببرد تخت جمشید را به آتش كشید وباعث افتخار یونان شد

اسکندر

اسکندر در سال 323 در بابل کشته شد و کشورهایی که به دست او فتح شده بودند به 3 قسمت تقسیم شدند و در ایران سلوکیان به مدت 200 سال حکومت كردند

تاریخ حکومت شاهان هخامنشی

اگر اختلافی بین جدول زیر با متن وجود دارد از اختلاف نظرهای مختلف در مورد شاهان هخامنشی ناشی می شود

 

پ م559-530	کورش کبیر
پ م530-522	کمبوجیه
پ م522	بردیا – گئوماته
پ م522-486	داریوش اول
پ م486-465	خشیارشا
پ م465-423	اردشیر یکم
پ م423-405	داریوش دوم
پ م405-359	اردشیر دوم
پ م359-338	اردشیر سوم
پ م338-336	اردشیر چهارم
پ م338-330	داریوش سوم