فرمانروای آرمانی کوروش بزرگ

عبرانیان مدت‌ها بود که چشم‌انتظار مسیحایی بودند تا آنان را از مصائبی که دچارش بودند، نجات دهد؛ به‌ ویژه پس از سقوط در مقابل بابلیان و تبعید عبرانیان به ، از نظر آنها مهم‌ترین وظیفۀ ، از یوغ اسارت در بابل و بازگرداندن آنان به ‌شان بود؛ افزون بر این، باید آگاهانه «بنی‌اسرائیل را از موهبت‌های زمینی در سرزمین خودشان بهره‌مند کند.» کوروش با اقداماتی که در حق عبرانیان انجام داد، به خوبی با مطابقت داشت و به نحوی شایسته در دیدگاه عبرانیان دربارۀ تاریخ می‌گنجید.

از آن‌سو، برای یونانیان کوروش تهدیدی جدی و ملموس بود و تصویر نکویی که از او در تاریخ‌نگاری یونان به جای ماند، بیشتر به همین دلیل بود، یونانیانِ مغرور و سرآمدباور به دشمنی نیاز داشتند که بزرگوار، نیرومند، سخاوتمند و اشرافی باشد و بیش از ترس، احترامِ دشمنانش را برانگیزد. کوروش از تمام این خصوصیات بهره‌مند بود. فتوحات برق‌آسا و گستردۀ کوروش، یونانیان را که به رغم آرمان‌های صلح‌طلبانه‌شان، شیفتۀ جنگ و جدال بودند، مسحور کرد و برانگیخت که در اولین فرصت ممکن به نزاع با این دشمن توانا و ارزشمند برخیزند اما تاریخ چنین مقدر کرده بود که یونانیان این فرصت را نیابند و به جای کوروش با جانشینان او دست و پنجه نرم کنند. اما مهم‌تر از آن، هم‌خوانی کوروش با دیدگاه یونانیان دربارۀ تاریخ بود؛ چرا که یونانیان به جای سیر تاریخ به چرخۀ تاریخ معتقد بودند که طی آن حکومت‌ها به دست فرمانروایانی نجیب شکل می‌گیرند، دوره‌ای از افول فرهنگی را طی می‌کنند و در نهایت فرومی‌پاشند. در چنین دیدگاهی به تاریخ، کوروش عاملی کلیدی بود؛ فرمانروای نجیب و بزرگواری که شاهنشاهی را بنا نهاد که پس از او رو به افول نهاد و در نهایت فرو ریخت؛ چرخه‌ای که از دیدگاه یونانیان اجتناب‌ناپذیر بود و پیروزی یونانیان و شکست را در درگیری‌های آتی‌شان به شکلی موجه و منطقی توجیه می‌کرد.

همچنین بخوانید:  بابل باستان: از حموربي تا بختنصر

در ادامه، هر یک از این سنت‌های تاریخ‌نگاری و جایگاه کوروش در آنها را با دقت بیشتر بررسی می‌کنیم.

بابک زارع

بابک زارع هستم | نویسنده و مدیر وب‌سایت تاریخ ما | از ایام کودکی علاقه بخصوصی به تاریخ (بخصوص تاریخ ایران) داشتم | امیدوارم با مطالبی که با دیگر دوستان در سایت تاریخ‌ما قرار می‌دهیم مثمر ثمر واقع شود.

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
دنبال کردن