تاریخ ما
گزیده‌ای از تاریخ و تمدن جهان باستان
مرور برچسب

خوانده

دلایل فروپاشی یا شکست ساسانیان از اعراب

اشارهمعمول بوده كه مسلمان شدنِ ایرانیان را معلولِ فروپاشى دولت ساسانى و استیلاى سیاسى و نظامى تازیان بر ایران زمین بشمارند; و چنان وانمایند كه اگر سپاه ایرانیان در «قادسیّه» شكسته نمى شد، شاهنشاهىِ دیرینه ساسانى همچنان بر مدار كهنِ…

عقلانیت در اندیشه بودایى

نویسنده : دیوید باستو مترجم : خلیل قنبرى نخست به زعم خود محدوده هاى كار را، در این مقاله، ترسیم مى كنم و آنگاه به برخى از پیش فرض هاى مطرح مى پردازم. (1) عبارتِ «اندیشه بودایى» را براى اشاره به اندیشه در دین بودایى اختیار كرده ام;…

ادیان هند باستان

استاد دكتر فتح اللّه مجتبایى به سال 1306 خورشیدى در فراهان اراك در خانواده اى اهل معنا و تصوّف به دنیا آمد و پس از آموختن مقدمات و طىّ تحصیلات قدیمه، مقطع متوسطه را در شهر اراك گذراند و در سال 1329 در دانشكده ادبیات دانشگاه تهران در رشته…

کتاب مقدس ؛ عهد قدیم و جدید

كتاب مقدس عنوان مجموعه اى از نوشته هاى كوچك و بزرگ است كه مسیحیان همه آنها را و یهودیان بخشى از آنها را كتاب آسمانى خود مى دانند. عنوان معروف این كتاب در زبان انگلیسى و بیشتر زبانهاى اروپایى Bible و یا هم خانواده آن است كه از كلمه یونانى…

آفرینش در آیین هندو به روایت منوسمرتى

اشاره تكثّر و تنوّع متون مقدّس و اصلى هندو فراوان است و تقریباً در بیشتر آنها مسئله آفرینش طرح شده است. این نوشتار بر آن است تا آفرینش در آیین هندو را از منظر «منوسمرتى»، كه یكى از منابع اصلى آیین هندوست، ارائه دهد.

اَشه (اَشا) در آیین زرتشت

(او: Asha)، به معناى راستى، نظم، درست كردارى، حق، حقیقت، وفا، دلیرى و داد ]919:148:3 30:2[. همچنین لایه هاى مختلف معنایى اشه شباهت بسیارى با واژه دِرمه هندویى دارد كه به تعبیرى به معناى نظام حق حاكم بر عالم و انسان است كه باید بر وفق آن…

تهیگى void / emptiness

تهیگى void / emptiness (تهیّت; تهیا; خالیا; خُلوّ، نیستى، فنا). از اِجیما یاسوُنورى، ترجمه ع. پاشایى (سن. : ¦nyata¦u¨S; چ. : كوُنگ Kung; ژ.: كوُو ¦Ku). آموزه بودایى كه بنا بر آن هرگونه وجودى از واقعیتِ جوهرى عارى است. به این معنا كه همه…

امشاسپندان

امشاسپند (در اوستاى نو: «اَمِشَ سْپِنْتَ» و در پهـ  . : «اَمِشُ سْپَند» یا «اَمَهرْسْپَند») را در پارسى امروزین مى توان به معناى «نامیراى مقدّس» یا «وَرجاوندِ جاودانه» گرفت. این واژه در ادبیات زرتشتى لقب هر یك از مِهین ایزدان یا فروزه هاى…

هفت اقلیم زرتشتى

هفت اقلیم زرتشتى در ابتداى آفرینش، هرمزد بر عالم نور، و اهریمن بر جهان تاریكى، حكمرانى مى كردند. هرمزد براى پاسدارىِ جهان نور از دست اندازىِ اهریمن، از دل زمانِ بى كرانه، در شمال. در نتیجه تازشِ اهریمن بر نیمكره شایسته زیست، دو رشته كوه…

آیین بودایی و دموکراسى

آیین بودا و دموكراسى آیین بودا نظامى دینى است بر شالوده آموزه بوداى تاریخى، سیدارته گئوُتمه تبت. از این سه شاخه، شاخه تِیرهواده كه دارنده بخشى از نظریه اصلى است، همراه با شكل هاى اولیه نهادهاى دینى آن، در متن دموكراسى از اهمیت خاصى…

خرید مجموعه کتاب های تاریخی و مذهبی

ادیان ایران باستان

1- آیین مغان قبل از ظهور زردشت ، یعنى پیش از پادشاهى مادها، بومیان غیر آریایى ایران یعنى داشتند كه آیین مغان نامیده مى شود. كلمه مغ (مگوش ) در زبان قدیم ایران به معناى خادم بوده است . به نظر مى رسد مغان سكنه بومى ایران بوده اند و مانند…

اعمال خاکسپاری مصریان

اعمال خاكسپاری (در مصر باستان) Funerary Practices (Ancient Egyptian) در تمام سطوح جامعه برای مردگان كالاهای تدفینِ پسا زندگی تهیه می­كنند. این اجناس برای توانگران شامل این چیزها می‌شد: تابوت‌های مستطیلی انسان‌مانند، صورتک‌ها، خمره‌های…

آتش (در آیین زردشتی)

آتش (زردشتی) Fire (Zoroastrian) XXXVI] (آذر؛ قدیمی‌تر، آتَر) یكی از هفت آفریده‌ی اهورا مزدا، كه اَمشاسپند درستكاری از آن نگهداری می‌كند. آتش در همه‌ی شكل‌هایش، از خورشید گرفته تا آتش خانگی، مقدس است. گمان می‌رود كه گرمای حیات‌بخش عنصر آتش…

بزرگترین جشن ملی ایران

بزرگترین جشن ملی ایران که در نخستین روز از نخستین ماه سال خورشیدی آن‌گاه که آفتاب جهانتاب به برج حمل انتقال یابد و روز و شب برابر گردد ـ آغاز می‌شود در ادبیات پارسی گاه به نام «جشن فروردین» خوانده می‌شود: جشن فرخندۀ فروردین است روز…

باورهای‌ هیتیها و میتانیها

درباره‌ اصطلاح‌ هزار خدا 5-1- اصطلاح‌ « هزار خدا » كه‌ به‌ وسیله‌ی‌ كاتبان‌ هیتی‌ به‌ كار رفته‌ و نظایری‌ از آن‌ نیز در جاهای‌ دیگر قابل‌ ملاحظه‌ می‌باشد، آشكار می‌سازد كه‌ نفوذ و اختلاط‌ گوناگون‌ در میان‌ این‌ مردمان‌ بسیار رواج‌ داشته‌…