باستان

گسترش آیین بوداى آغازین آشوكا. تا قرن اول پیش از میلاد، بوداییان توجهى به نوشتن متون دینى خود نداشتند. بنابراین، كهن ترین سند مستقل از منابع دیگر براى اندیشه هاى بودایى را مى توان در كتیبه هاى امپراتور آشوكا در قرن سوم قم یافت. آشوكا خود…

سه گوهر بودا. اعتبار گزارش هایى كه از زندگانى بودا در اختیار داریم موضوع بحثى بسیار محققانه است. منابعى را كه در اختیار داریم نمى توان با اطمینان ارائه كرد، چون دور بودن از زمان بودا اعتبار آنها را كم مى كند. این بدان معنا نیست كه چیزى…

آیین بودا و هندوئیسم. گاهى مى گویند بودا هندو بود. اگر مقصود از هندو «پیرو دینى با خاستگاه هندى» باشد، در این صورت روشن است كه او هندو بود. اما اگر هندوئیسم را تلفیقى از سنّت هاى گوناگونى بدانیم كه همسو با سنّت ودایى ِ برهمنى است دست كم از…

خاستگاه ها. تاریخ كهن هند در مقایسه با دیگر تمدن هاى بزرگ جهان باستان كمتر شناخته شده است. بیشتر آنچه را مى دانیم نمى توان در یك چارچوب گاه شمارى مطمئن قرار داد. بیشتر محققان تا این اواخر معتقد بودند كه بنیادگذار آیین بودا در ربع دوم قرن…

نوسنده : "ابوالقاسم جعفریت" تحقیقات تاریخی و دین پژوهی بر وجود پیامبران الهی و حكیمان یكتا پرست در ایران باستان صحه می گذارد. این موضوع از چند لحاظ حایز اهمیت است: نخست این كه ریشه وحیانی بعضی از تعالیم دینی ایران باستان، مانند اعتقاد به…

برای حفظ اتحاد مصر، مِنِس، نخستین فرمانروا، پایتخت جدیدی ساخت که در حدود سی کیلومتری جنوب قاهرۀ امروزی، در مرز بین مصر علیا و مصر سفلی واقع بود. این شهر در ابتدا اینه هج (Ineh-hedj) یا «دیوار سفید» نامیده می شد- که وجه تسمیۀ آن داشتن…

منجمان مصری کاهنان مصری می خواستند جشن های مذهبی با روزهایی که برای موفقیت کشاورزی مصر با اهمیت بودند- روزهای طغیان رود، روزهای کشت و روزهای برداشت محصول- مصادف شوند. به همین دلیل کاهنان باید روشی علمی برای قرار گرفتن در جریان زمان ابداع می…

اعتقادنامه رسولانِ مسیحى. این بیانیه درباره ایمان فقط در كلیساى غرب استفاده مى شد و مانند دیگر اعتقادنامه هاى باستانى در سه بخش تنظیم شده است: در باره خدا، عیسى مسیح و روح القدس. اعتقادنامه رسولان با آن كه در قالب عباراتى فشرده است، از نظر…

(Confession of Faith) بیان رسمى باورهاى اعتقادى كه هدف آن به طور معمول اظهار علنى از سوى فرد، گروه، جماعت، سینود یا كلیساست. اعتراف نامه ها شبیه به اعتقادنامه هاست، گرچه بیشتر آنها مبسوط ترند. این اعتراف نامه ها به ویژه به كلیساهاى اصلاح…

Rufuse M. Jones «میستى سیزم»، در كاربرد محاوره اى عمومى، كلمه اى است با دلالت بسیار نامتعیّن. در این اواخر میستى سیزم را به عنوان معادل دو واژه آلمانى، كه ویژگى هاى متفاوت دارند،به كار مى بردند: براى (Mystizismus)، كه خود بر سه چیز اطلاق مى…

آیین مزدك كه به خُرّم («شاد» و «خوش») یا درست دین نیز شهره است، در دوره حكومت قُباد ِ ]اول[ (488 ـ 531)، شاهنشاه ساسانى، در ایران شكوفا شد. نام این دین برگرفته از نام مزدك، بنیادگذار آن است. مفاهیم اجتماعى آیین مزدك مهم است، به ویژه به این…

اشاره دین زرتشت، در مقام یكى از ادیان متنفذ آسیاى كهن، چنان كه از آموزه هاى مانوى برمى آید، تأثیرات گسترده اى را در انگاره هاى یزدان شناسى و كیهان شناسى دین مانى بر جاى نهاد، و از این رو، در نزد مانى و پیروان او، كیش زرتشت همچون دینى پیشرو،…

مذهب‌ بودا به‌ عنوان‌ وسیله‌ی‌ انتقال‌ >  ظهور مذهب‌ بودایی‌ 24-1- دین‌ هندو بر پایه‌ی‌ آداب‌ دینی‌ مهاجمان‌ آریایی‌ هند بنا شده‌ و عناصری‌ از دینهای‌ ابتدایی‌ مردم‌ اصلی‌ مقهور شده‌ی‌ سرزمین‌ هند در آن‌ راه‌ یافته‌ بود؛ این‌ دین‌ در…

بودا به‌ پرسشهای‌ متافیزیكی‌ به‌ خاطر نامفید بودن‌، بی‌توجه‌ بود و هیچ‌ امر ثابتی‌ را نمی‌پذیرفت‌ و آتمن‌ را نیز تأیید نمی‌كرد، با این‌ همه‌ آیین‌ بودا، به‌ دلیل‌ نیاز به‌ جنبه‌های‌ متعالی‌ و متافیزیكی‌ نوع‌ بشر، اندك‌ اندك‌ مواجه‌ با…

نخستین‌ گفتار بودا- سوره‌ی‌ به‌ گردش‌ درآوردن‌ گردونه‌ آیین‌- از «رنج‌ و رهایی‌» می‌گوید؛ دو بیراهه‌ هست‌ كه‌ هر دو به‌ رنج‌ می‌انجامد، یكی‌ كامرانی‌ و دیگری‌ خودآزاری‌. بودا، كه‌ خود سالها پیش‌ از بوداشدن‌ این‌ دو بیراهه‌ را راه‌…