مرور رده
تاریخ تمدن ایران باستان
از زمان تشکیل دولت ماد تا زمانی که حکومت ساسانیان سرنگون شد را دوران ایران باستان مینامنند که در آن زمان عرب ها به ایران حمله کردند . در ایران گروههایی با تمدن و فرهنگ های مختلفی قبل از مهاجرت آریایی ها به ایران ، زندگی میکردند . مردمانی که در این سرزمین ها میزیستند با خلاقیت و استعدادهاو ارتباط با شرایط جغرافیایی محل سکونتشان تاریخ فرهنگ و تمدن خود را به وجود آوردند .
ایران آغاز عصر هخامنشی در تاریخ هردوت بررسی تطبیقی گزارشهای هردوت با مستندات تاریخی
هردوت، مورخ نامی یونانی باستان میان سالهای 490 تا 480 پیش از میلاد در«هالیکارناس»،از شهرهای«کاریا» واقع در کنارههای آسیایی دریای اژه زاده شد.کاریا یکی از بیست و سه استان امپراتوری هخامنشی بود که در سال 561 م پس از…
تمدن باستانی آرتا گهواره تمدن (۱)- سرنخهای تاریخی
اگر بخواهیم سفر خود در تاریخ ایران را آغاز کنیم و سیر اندیشه و تمدن انسان ایرانی و ارتباط آن با جهان بیرون را پی گیریم باید این سفر را از نخستین آثار تاریخی که شواهدی دال بر وجود تمدنی باستانی در ایران زمین دارند شروع کنیم. پس بیایید به…
صد سال مبارزه اشکانیان علیه سلوکیان
قرن سوم قبل از ميلاد، قرن حساسي است. نفوذ فساد در ساختار سياسي سلوكيان، مداخله زنان در مسائل سياسي و اختلافات شديد كارگزاران سلوكي همه اينها دست به دست هم داد و دولت سلوكي را تضعيف كرد و به سوي انحطاط كشاند. در زمان سلوكيان، مقدونيها و…
درینکویو شگفت انگیز شهر زیرزمینی زرتشتیان
کاپادوکیه Kapadoukia یا نام قدیمی و پارسی این سرزمین کاپادوسیه Cappadocia به معنای سرزمین اسبهای زیبا ، بخش باستانی و پهناوری است که امروز در ترکیه مرکزی قرار گرفته و به دلیل ارزش های تاریخی و باستانی ، توریستی ترین بخش استان نوشهیر؛…
سنگ نوشته های پارسِ هخامنشی
ژاله آموزگار (استاد دانشگاه تهران)
تاریخ مطالعات و رمزگشایی نوشتههای فارسی باستان داستانی شیرین و گاه حماسهگونه است. اگر نوشته مبهم هرودوت (87/IV ) را، که به سنگنوشتههای هخامنشی اشارهگونهای دارد و از دو لوحه سنگ سفیدِ استوانهایِ…
روابط دولت مـاد با میانرودان
مهمترین مسائلی که موجب مبادلۀ فرهنگی بین ملت های همجوار میشود، جنگ و تجارت هستند. در مورد تاریخ مـاد و دولت های میانرودان، جنگ بیشتر از نجارت مؤثر بوده است. بیشتر دوران فرمانروایی مـاد و حتی قبایل ماد پیش از تشکیل حکومت، در جنگ با آشوریان…
نگاهی به ایران ، به هنگام برآمدن اردشیر پاپگان
دو خاندان ساسانی و صفوی را میتوان از دو نظر با یکدیگـر مقایسه کرد: تأسیس حکـومتی یکپارچه و فراگیر در روزگاری که ایران مرکزیتی نیرومند بود و توجه به اهرم مذهب. با این که کمی باید در به کار بردن اصطلاح ملوک الطوایفی ( شبه فدرال ) محتاط بود،…
اشکال «نو- ایرانی» از «گاهشماری زرتشتی»
".. این سؤال پیش میآید که چرا اعراب برای اداره این امپراتوری بزرگ نتوانستند سال کبیسه ایرانی را به دقت اجرا کنند؟ یکی از مشکلات این بود که برای اداره این سرزمین از همان سالهای آغازین باید از گاهشماری ایرانی استفاده میشد، و از آنجا که…
اقتصاد و فرهنگ ماد
از اسنادی که دربارۀ مُزد کارکنان مادی از تخت جمشید بدست آمده، چنین برمی آید که این کارکنان « کورتَش » خوانده می شدند. کورتش ها بیشتر پیشه ورانی بوده اند که به کارهایی از قبیل سنگ تراشی، درودگری و مسگری و کارهایی همانند می پرداخته اند. همین…
ادیان بزرگ ایران از آغاز تا کنون
میترائیسم
مِهر پرستی یا آیین مهر یا میترائیسم، آیینی راز آمیز بود که بر پایه پرستش مهر (میترا) ایزد ایران باستان و خدای خورشید، عدالت، پیمان و جنگ، در دوران پیش از آیین زرتشت بنیان نهاده شد. این آیین بعدها دگرگون شده و به سرزمینهای…
زبانهای باستانی ایران
زبانها و گویشهای کهن ایرانی
زبانهای ایرانی از نظر تاریخی به سه دسته تقسیم میشوند:
1. زبانهای ایرانی باستان
2. زبانهای ایرانی میانه
3. زبانهای ایرانی نو
زبانهای ایرانی نو
زبانهای ایرانی نو به دو دسته بخش میشوند:
1.…
پارسیان هند، حافظ های دست نوشته های کهن
میان تالیف متون و کتب پهلوی در سده های نخستین اسلامی و استنساخ این متون در ایران و هند فاصله زمانی بسیاری است. بسیاری از متون دوره میانه از ایران خاصه یزد و کرمان به هند رسیده است و مزداپرستان این دیار به استنساخ آنها همت گماشته اند. این…
زن ایرانی در دوره هخامنشی
زنان هخامنشی. ماریا بروسیوس. ترجمه هایده مشایخ. هرمس. تهران. 1382. ده + 265 ص.
در سالهای اخیر انتشار کتابهای مربوط به تاریخ و فرهنگ ایران باستان رونقی دوباره یافته است. البته، و متأسفانه، بسیاری از این کتابها برای سیراب کردن عطش عموم و…
لوح های گلی تخت جمشید
● چند گونه كتیبه و لوح در تخت جمشید وجود دارد؟
کتیبه های مختلفی از دوره هخامنشی در تخت جمشید وجود دارد.
۱) سنگنبشتههای پادشاهان هخامنشی که به زبان و خط میخی «پارسی باستان» بر روی نمای سنگی کاخها و بناهای تختجمشید نوشته شده و معمولاّ…