تاریخ ما
گزیده‌ای از تاریخ و تمدن جهان باستان
مرور رده

ادبیات در عهد باستان

زبان فارسی باستان، نیای زبان فارسی امروز، زبان قوم پارس میباشد که پس از ورود به ایران در جنوب غربی فارس کنونی سکنا گزیدند و شاهنشاهی بزرگ هخامنشی را در سال (۵۵  ق. م.) بنیاد نهادند.

زبان فارسی باستان به صورت مکتوب جز در کتیبه‌های شاهان هخامنشی، در جاهای دیگری به کار نرفته‌است. آنچه که در کتیبه‌ها بیان شده، مطالب مربوط به حکومت و سیاست است. از گفته‌های نویسندگان یونانی معلوم میشود، که ادبیات حماسی به زبان فارسی باستان به صورت روایی و شفاهی، موجود بوده است.

افزون بر آن شروو کتیبه‌های فارسی را نیز متاثر از مضمون‌ها و ساختارهای این ادبیات حماسی روایی می‌دانند.

قسمتی از کتاب کلیله و دمنه / گفتار برزویه طبیب

چنین گوید برزویه ـ مقدم اطبای پارس ـ که: پدر من از لشکریان بود و مادر من از خانة علمای دین زردشت بود، و اول نعمتی که ایزد ـ تعالی و تقدس ـ بر من تازه گردانید، دوستی پدر و مادر بود و شفقت ایشان بر حال من… و چون سال عمر به هفت رسید، مرا بر…

زندگی من به قلم ابن سینا

پدرم عبدالله از مردم بلخ بود در روزگار نوح ـ پسر منصور سامانی ـ به بخارا درآمد. پدرم کار دیوانی پیشه کرد و در روستای خرمیثن به کار گماشته شد. به نزدیکی آن روستا، روستای افشنه بود. در آنجا پدر من، مادرم را به همسری برگزید و وی را به عقد…

نثر و نظم در ادبیات هند

وحدت آن دو در هند – فابلها - تاريخ - افسانه‌ها – شاعران كوچكتر – ظهور ادبيات محلي - «چندي داس» - «تولسي داس» - شاعران جنوب – كبير در ادبيات هند، نثر پديده‌اي است كاملا متأخر، و شايد بشود چنين تعبير كرد كه نثر، تباهي بيگانه‌اي است كه از…

درام در ادبیات هند

منشأها - «ارابه گلين» - ويژگيهاي درام هندي – كاليداس – داستان «شاكونتالا» - ارزيابي درام هندي به يك معنا، درام در هند به قدمت وداهاست، زيرا دست كم هستة آن در اوپانيشادهاست. بيشك درام مبدأ و منشأ قديمتر و مؤثرتري از اين نوشته‌هاي مقدس…

حماسه‌ها در ادبیات هند

«مهابهاراتا» - داستان آن – شكل آن - «بهاگاواد-گيتا» - مابعدالطبيعة جنگ - بهاي آزادي - «رامايانا» - نغمة عاشقانه در جنگل – ربودن سيتا – حماسه‌هاي هندي و يوناني مدارس و دانشگاهها فقط بخشي از نظام آموزشي هند بود، چون ارزش خطنويسي در اين…

زبان های موجود در هند

سانسكريت – گويشهاي بومي – دستور زبان همان‌طور كه فلسفه و بسياري از ادبيات قرون وسطاي اروپا به زبان مرده‌اي نوشته شده بود كه مردم از آن چيزي نمي‌فهميدند، فلسفه و ادبيات كهن هند هم به زبان سانسكريتي نوشته شده بود كه ديگر زبان تودة مردم…

خط نستعلیق، ریشه فارسی و فرهنگی ماست

اسرافیل شیرچی متولد 1341 بابل و فارغ‌التحصیل دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران است. این خوشنویس در انجمن خوشنویسان ایران، به تدریس هنرجویان خطاطی اشتغال دارد.مهم‌ترین ویژگی آثار شیرچی، توجه و کار در زمینه خط شکسته نستعلیق و آموزش آن…

ادبیات دینی و غیر دینی عصر ساسانی – بخش سوم

    پژوهشهای جامع و گسترده ای پیرامون پیشینه و سرنوشت آثار و نوشته های ایران باستان در دست است که با چشم پوشی از اندک اختلافات و لغزشهایی که در نتیجه گیریهای این پژوهشها به چشم می خورد، از نظر محتوا و تحلیل همه بر این باوراند که در دوران…

ادبیات دینی و غیر دینی عصر ساسانی – بخش دوم

    گروتفند پس از دقت زیاد به نکات راه گشای دیگری نیز پی برد، از جمله دریافت که این واژه ها در سطرهای اول و دوم و سوم هر بار پس از میخ مورب یعنی نشان جدا کننده قرار گرفته و به این نتیجه رسید که آخرین واژه ای که در سطر دوم نگاشته شده در وسط…

ادبیات دینی و غیر دینی عصر ساسانی – بخش اول

پیش از پرداختن به مبحث ادبیات دینی و غیر دینی ایران ساسانی و سرنوشت آن، شایسته است که به موضوع خط در ایران باستان که لازم ترن عنصر در نگارش و در ثبت این آثار است اشاره ای بکنیم. این یادگار عظیم و با ارزش تاریخی ایران باستان سرنوشتی به شرح…

خرید مجموعه کتاب های تاریخی و مذهبی

اسطورۀ ایزیس و اوزیریس

از مجموعه ایزدان مصری، ایزیس (Isis) و اوزیریس (Oziris) با توجه به منشأ حیاتی که به آن ها نسبت داده شده است از اهمیت فراوانی در تاریخ برخوردارند. اوزیریس از زمان های بسیار دور خداوند غله و ایزد رود نیل بود و مانند نیل زندگی را به همگان می…

پیشینه زبان پارسی باستان

زبان ایرانیان دوره هخامنشی  را به نام فرس باستان یا فرس هخامنشی یا پارسی باستان میشناسیم. این زبان از یک سو  با زبان سانسکریت همان زبانی که نسک های (کتاب های) دینی برهمنان هند  بدان نوشته شده همانندی دارد و از سوی دیگر با زبان اوستایی  و هر…

زبان‌های باستانی ایران

زبان‌ها و گویش‌های کهن ایرانیزبان‌های ایرانی از نظر تاریخی به سه دسته تقسیم می‌شوند: 1. زبان‌های ایرانی باستان 2. زبان‌های ایرانی میانه 3. زبان‌های ایرانی نوزبان‌های ایرانی نوزبان‌های ایرانی نو به دو دسته بخش می‌شوند: 1.…

ویسپَرَد و آیین یزشن گاه

ویسپرد« آثـرونان ( موبدان ) را ایستاده خواهم، ارتشتار را ایستاده خواهم،... شهریار کشور را ایستاده خواهم، جوان نیک اندیش، نیک گفتار و نیک کردار بهدین را ایستاده خواهم، جوان سخنگوی ایستاده خواهم،... زنی را ایستاده خواهم که در اندیشۀ نیک…

سافو و شعر زنانه در ۲۶۰۰ سال پیش

• «کله ایس»، از من مپرس که چه بپوشی. من روسری گلدوزی شده ی«ساردیسی» مانند آنکه خودم پوشیده بودم ، ندارم تا به تو بدهم. ...سافو (Sappho ) که از زمان باستان به نام بزرگترین شاعر غنایی شناخته شده، در اواخرِ قرن ششم پیش ازمیلاد، در دهکده…