فهرست شاهان اشکانی

شاهنشاهی اشکانی، (۲۴۷ ق.م. ۲۲۴ م) که در ادبیات غربی با نام امپراتوری پارت‌ها شناخته می‌شود، نام دودمانی ایرانی و یکی از قدرت‌های سیاسی و فرهنگی ایرانی در ایران‌زمین بود که ۴۷۰ سال بر قسمت اعظم غرب آسیا حکومت کرد.این پادشاهی در قرن سوم پیش از میلاد توسط ارشک رهبر قبایل ایرانی پرنی، گروهی از داهان، پس از فتح پارت در شمال شرقی ایران تأسیس گردید.[۳] وی سپس با متحد کردن پارتیان و دیگر اقوام ایرانی علیه سلوکیان قیام کرد. مهرداد یکم (۱۷۱–۱۳۸ پ. م) با تصرف مناطق ماد و میان‌رودان، قلمرو اشکانی را تا حد زیادی گسترش داد و پادشاهی اشکانی را به شاهنشاهی تبدیل کرد، سرانجام شاهنشاهی اشکانی در دوران مهرداد دوم به اوج گستره خود رسید. پهناوری دولت اشکانی در دورهٔ اقتدارش از رود فرات تا هندوکش و از کوه‌های قفقاز تا خلیج فارس را شامل می‌شد. به‌دلیل قرار گرفتن جاده ابریشم در گسترهٔ حکومت اشکانی و قرار گرفتن در مسیر بازرگانی بین امپراتوری روم و حوزهٔ مدیترانه و امپراتوری هان در چین، این امپراتوری به مرکزی برای تجارت جهانی تبدیل شد.

اشکانیان در نخستین دهه‌های حکومت خود، بخشی از سنن هلنی که پس از ورود یونانیان در ایران رواج یافته بود را در دربار خود پذیرفتند؛ اما رفته‌رفته سنت‌های ایرانی بر همتایان هلنی خود غلبه کردند و این دوره شاهد یک نوزایی فرهنگی ایرانی بود. شاهان اشکانی خود را «شاهنشاه» می‌خواندند که نشانگر ادعای آنان بر جانشینی هخامنشیان است. در واقع شاهان اشکانی به راستی شاهِ شاهان بودند، زیرا تعداد زیادی از شاهان منطقه فرمانروای اشکانی را به عنوان شاهنشاه خود به رسمیت می‌شناختند؛ درحالی که در دوره هخامنشی فرمانروایان محلی توسط دولت مرکزی انتخاب می‌شدند، شاهنشاهی اشکانی تعداد زیادی پادشاهی کوچک و بزرگ را در دل خود جای داده بود که فرمانروایی بر آنان به صورت موروثی دست به دست می‌شد. گرچه تعدادی شهربانی نیز به مانند گذشته وجود داشتند، اما در مقایسه با همتایان هخامنشی خود از خودمختاری کمتری برخوردار بودند. با گسترش قلمروی شاهنشاهان اشکانی، مرکز قدرت این دولت از شرق، به غرب ایران منتقل شد.

فهرست شاهان محلی اشکانی

پرترهنام پادشاهلقبیادداشتسلطنتمرگ
Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpgاشک یکم
𐭀𐭓𐭔𐭊 (Aršak)
پادشاهرهبر قبیله پرنی که آندروگوراس ساتراپ پارت را شکست داد و خود را پادشاه پارت خواند و بر علیه سلوکیان قیام کرد.۲۴۷ پ.م –
۲۱۷ پ.م
۲۱۷ پ.مبه دلیل ناشناخته فوت شد.
Coin of Arsaces II, Ray mint.jpgاشک دوم
𐭀𐭓𐭔𐭊 (Aršak)
پادشاهپسر اشک یکم.او ابتدا همدان و ری را تصرف کرد اما از آنتیوخوس سوم شکست خورد و در نتیجه صلح‌نامه پادشاه پارت شناخته شد.۲۱۷ پ.م –
۱۹۱ پ.م
۱۹۱ پ.مبه دلیل ناشناخته فوت شد
Coin of Priapatius, Hekatompylos mint.jpgاشک سومشاه بزرگ، شاه اشکانی، فریاپتنوه برادر اشک یکم و یا فرزند اشک دوم.وی موفق شد حکومت اشکانی را از زیر سلطه سلوکیان نجات دهد.۱۹۱ پ.م –
۱۷۷ پ.م
۱۷۷ پ.مبه دلیل ناشناخته فوت شد.
Coin of a Parthian ruler, minted between 185-132 BC.jpgفرهاد یکم
𐭐𐭓𐭇𐭕 (Frahāt)
پادشاه, شاه اشکانیپسر اشک سوم.در زمان حکومت وی تپورستان فتح شد.۱۷۶ پ.م –
۱۷۱ پ.م
۱۷۱ پ.مبه دلیل ناشناخته فوت شد.

فهرست شاهنشاهان اشکانی

پرترهنام پادشاهلقبیادداشتسلطنتمرگ
Coin of Mithradates I of Parthia, Seleucia mint.jpgمهرداد یکم(بزرگ)
𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 (Mihrdāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی، یونانی دوستپسر اشک سوم. فتوحات او دولت اشکانی را از یک پادشاهی کوچک به یک شاهنشاهی جهانی تبدیل کرد. او اولین پادشاه اشکانی است که عنوان پادشاهان هخامنشی، شاهنشاه را برای خود برگزید و با تصرف سلوکیه با این عنوان تاج‌گذاری کرد.۱۷۱ پ.م –
۱۳۲ پ.م
۱۳۲ پ.مبه دلیل ناشناخته فوت شد.
Coin of Phraates II (cropped), Seleucia mint.jpgفرهاد دوم
𐭐𐭓𐭇𐭕 (Frahāt)
شاه بزرگ، شاه اشکانی، یونانی دوستپسر مهرداد یکم، در اوایل سلطنت به دلیل پایین بودن سن ملکه رینون اداره حکومت را بر عهده داشت. وی در نبرد آنتیوخوس هفتم را شکست داد.۱۳۲ پ.م –
۱۲۷ پ.م
۱۲۷ پ‌م در نبرد با سکاهای شرقی کشته شد.
Coin of Artabanus I of Parthia (cropped, part 2), Seleucia mint.jpgاردوان یکم
𐭍𐭐𐭕𐭓 (Ardawān)
شاه بزرگ، شاه اشکانی، یونانی دوستپسر اشک سوم فریاپت.۱۲۷ پ.م –
۱۲۴ پ‌.م
۱۲۴ پ.م در نبرد با سکاهای مهاجم کشته شد.
Coin of Mithridates II of Parthia, Ray mint.jpgمهراد دومبزرگ
𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 (Mihrdāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر اردوان یکم، زمانی که او به سلطنت رسید حکومت اشکانی در نابسامانی به سر می‌برد وی با دلاوری و درایت تمام نواحی اشغال شده را پس گرفت و مرزهای ایران را در شرق تا کوه‌های هیمالیا و در غرب تا میان‌رودان رساند. او از لقب شاهنشاه استفاده کرد و این لقب تا زمان ساسانیان مورد استفاده شاهان اشکانی بود.۱۲۴ پ.م –
۹۱ پ‌.م
۹۱ پ.مبه دلیل ناشناخته فوت شد.
Coin of Gotarzes I (2, cropped), Ectbatana mint.jpgگودرز یکم
𐭂𐭅𐭕𐭓𐭆 (Gōdarz)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر مهرداد دوم، او بر علیه پدرش قیام کرد۹۱ پ.م – ۸۷ پ.م۸۷ پ.م به دلیل ناشناخته فوت شد.
مهرداد سوم
𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 (Mihrdāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر مهرداد دوم.[۴] [۵][۶] به نبرد به برادرش گودرز پرداخت و پس از مرگ وی سلطنت را غصب کرد.۸۷ پ.م – ۸۰ پ.م۸۰ پ.م به دلیل ناشناخته فوت شد.
Tetradrachm of the Parthian monarch Orodes I, Seleucia mint.jpgارد یکمشاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر گودرز یکم‌،۸۰ پ.م – ۷۵ پ.م۷۵ پ.م به دلیل ناشناخته فوت شد
Coin of Sinatruces, Ray mint (2).jpgسیناتروکشاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر مهرداد دوم، با کمک سکاها به سلطنت رسید۷۵ پ.م – ۶۹ پ.م۶۹ پ.م به دلیل ناشناخته فوت شد.
Coin of Phraates III (cropped), Ray mint.jpgفرهاد سوم
𐭐𐭓𐭇𐭕 (Frahāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر سیناتروک۶۹ پ.م – ۵۷ پ.م۵۷ پ.م به دست فرزندانش کشته شد.
Coin of Mithridates IV (cropped).jpgمهرداد چهارم
𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 (Mihrdāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر فرهاد سوم۵۷ پ‌م – ۵۴ پ.م۵۴ پ.م به دست برادرش کشته شد.
Coin of Orodes II, Mithradatkert (Nisa) mint.jpgارد دومشاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر فرهاد سوم، در زمان او سرزمین‌های بسیاری به قلمرو اشکانیان اضافه شد، و جنگ های زیادی با روم رخ داد که نبرد حران اولین آن‌ها بود. ارد پایتخت اشکانیان را به تیسفون منتقل کرد.۵۴ پ.م – ۳۷ پ.م۳۷ پ.م او تاج و تخت سلطنت را به پسرش فرهاد منتقل کرد.
Coin of Phraates IV, Mithradatkirt mint.jpgفرهاد چهارم
𐭐𐭓𐭇𐭕 (Frahāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر ارد دوم، او در طول حکومتش توسط تیرداد برکنار شد اما بعدا دوباره به سلطنت رسید.۳۷ پ.م – ۲ پ.م۲ پ.م به دست همسر و پسرش کشته شد.
The portrait of Musa of Parthia on the reverse of a drachm, Ecbatana mint.jpgموزاشهبانوهمسر فرهاد چهارم، او حکومت را به صورت مشترک با پسرش اداره می‌کرد.۲ پ.م – ۲ م۲ میلادی، توسط اشراف کشته شد.
Coin of Phraatakes (Phraates V), Seleucia mint (cropped).jpgفرهاد پنجم
𐭐𐭓𐭇𐭕 (Frahāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر فرهاد چهارم، او حکومت را به صورت مشترک با مادرش اداره میکرد.۲ پ.م – ۲ م۲ میلادی، توسط اشراف کشته شد.
OrodesIIICoinHistoryofIran.jpgارد سومشاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانییک شاهزاده اشکانی احتمالا پسر فرهاد چهارم۲ میلادی – ۶ میلادی۶ میلادی، توسط اشراف برکنار شد.
Tetradrachm of Vonones I, Seleucia mint.jpgونون یکمشاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر فرهاد چهارم،۶ میلادی – ۱۲ میلادی۱۹ میلادی، به دلیل فرار از حبس کشته شد.
Tetradrachm of Artabanus II, Seleucia mint.jpgاردوان دوم
𐭍𐭐𐭕𐭓 (Ardawān)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانینوه دختری فرهاد چهارم.۱۰ میلادی – ۴۰ میلادی۴۰ میلادی، به دلیل ناشناخته فوت شد.
Coin of Vardanes I (cropped, 2), Seleucia mint.jpgوردان یکمشاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر اردوان دوم، همزمان با او گودرز دوم ادعای سلطنت داشت.۴۰ میلادی – ۴۷ میلادی۴۷ میلادی، توسط اشراف ترور شد.
GotarzesII.jpgگودرز دوم
𐭂𐭅𐭕𐭓𐭆 (Gōdarz)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر اردوان دوم، وی در زمان برادرش ادعای سلطنت داشت و با مرگ او تنها شاه اشکانی شد.۴۰ میلادی – ۵۱ میلادی۵۱ میلادی، به خاطر تندخویی به قتل رسید.
Coin of Vonones II, minted at Hamadan.jpgونون دومشاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیبرادر اردوان دوم، او تنها چند ماه سلطنت کرد.۵۱ میلادی۵۱ میلادی، به دلیل ناشناخته فوت شد.
Coin of Vologases I (cropped), Seleucia mint.jpgبلاش یکم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر ونون دوم، در طول سلطنت وی آداب و رسوم ایرانی بیش از پیش احیا شد و فرهنگ هلنی از بین رفت.۵۱ میلادی – ۷۸ میلادی۷۸ میلادی، به دلیل ناشناخته فوت شد.
VardanesIICoinHistoryofIran.jpgوردان دومشاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر بلاش یکم، وی بر علیه پدرش قیام کرد و فقط بر بخش کوچکی از سرزمین اشکانیان تسلط یافت۵۵ میلادی – ۵۸ میلادینامشخص
Coin of Pacorus II (cropped), Seleucia mint.jpgپاکور دومشاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر بلاش یکم۷۸ میلادی – ۱۱۰ میلادی۱۱۰ میلادی
VologasesIICoinHistoryofIran.jpgبلاش دوم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر بلاش یکم، رقیب پاکور دوم در سلطنت۷۸ میلادی – ۸۰ میلادی۸۰ میلادی، در جنگ با پاکور دوم کشته شد.
Coin of Artabanus III of Parthia (cropped), Seleucia mint.jpgاردوان سوم
𐭍𐭐𐭕𐭓 (Ardawān)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر بلاش یکم، رقیب پاکور دوم در سلطنت۸۰ میلادی – ۸۱ میلادی۸۱ میلادی در جنگ با پاکور دوم کشته شد.
Coin of Osroes I (cropped), Ecbatana mint.jpgخسرو یکم
𐭇𐭅𐭎𐭓𐭅 (Husrōw)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر ونون دوم، پادشاه بخشی از سرزمین اشکانی و رقیب پاکور دوم و بلاش سوم.۱۰۹ میلادی – ۱۲۹ میلادی۱۲۹ پیش از میلاد
Coin of Vologases III (cropped), Seleucia mint.jpgبلاش سوم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر بلاش دوم.۱۱۰ میلادی – ۱۴۷ میلادی۱۴۷ میلادی
Coin of Mithridates V of Parthia, Ecbatana mint.jpgمهرداد پنجم
𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 (Mihrdāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر پاکور دوم۱۲۹ میلادی – ۱۴۰ میلادی۱۴۰ میلادی، در حمله به پادشاهی کوماژن کشته شد.
Coin of Vologases IV (cropped), Seleucia mint.jpgبلاش چهارم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر مهرداد پنجم۱۴۷ میلادی – ۱۹۱ میلادی۱۹۱ میلادی
Coin of Vologases V (cropped), Hamadan mint.jpgبلاش پنجم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر بلاش چهارم۱۹۱ میلادی – ۲۰۸ میلادی۲۰۸ میلادی
Coin of Vologases VI of Parthia (cropped), Ecbatana mint.jpgبلاش ششم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر بلاش پنجم، تا سال ۲۱۳ تنها شاه اشکانی بود اما بعدا تنها پادشاه بخش کوچکی از سرزمین اشکانیان بود۲۰۸ میلادی – ۲۲۸ میلادی۲۲۸ میلادی، در جنگ با ساسانیان شکست خورد و کشته شد.
Coin of Artabanus IV (cropped), Hamadan mint.jpgاردوان چهارم
𐭍𐭐𐭕𐭓 (Ardawān)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانیپسر بلاش پنجم، از سال ۲۱۳ شاه بخش وسیعی از سرزمین اشکانیان بود. وی در جنگ با امپراتوری روم پیروز شد اما در نهایت در جنگ با ساسانیان شکست خورد.۲۱۳ میلادی – ۲۲۴ میلادی۲۲۴ میلادی در نبرد هرمزدگان توسط اردشیر بابکان شکست خورد و کشته شد.
ممکن است شما دوست داشته باشید
اشتراک
دنبال کردن
guest
1 دیدگاه
بیشترین رای
جدیدترین قدیمی‌ترین
Inline Feedbacks
مشاهده همه نظرات
جلال الدین

اشکانیان ۸ جنگ با رومیان داشتند ۷ جنگ را پیروز شدند تاریخ اشکانیان را خیلیا تحریف کردنند بخصوص پلوتارک