تاریخ معاصر

در مقاله ای  که پیش رو دارید، زمینه‌ها و پیامد‌های این مسافرت، مورد بازخوانی قرار گرفته است. پیشینه تجددخواهی در کشورهای اسلامی  با توجه به اینکه بعد از رنسانس، اندیشه‌ای ضددینی بر غرب حاکم شد که در تعارض با اسلام بود، غرب تلاش کرد برای…

در آغاز سخن تذکار به یک نکته مهم ضروری می‌نماید. هنگامی که درباره احزاب در دوره رضاشاه می‌گوییم، باید نکته‌ای اساسی را در نظر بگیریم و آن هم اینکه تعریف حزب در آن دوران با تعریف آن در تفکر مدرن و علوم سیاسی جدید تفاوت زیادی دارد. پیدایش…

دوران سلطنت رضاخان را از جنبه رویکرد به عزای حسینی می‌توان به دو بخش قسمت کرد. به عبارت دیگر او قبل و بعد از سلطنت دو سیاست متفاوت در قبال برگزاری مراسم عزاداری ماه محرم در پیش گرفت. وی قبل از رسیدن به قدرت، سعی کرد با عوام‌فریبی از جو و…

آیا می‌تواند پشتوانه پول یک کشور بزرگ ز باشد؟ بله، به‌شرطی که «دریای نور» باشد! بزرگ‌ترین الماس صورتی جهان و گل سرسبد جواهرات ملی ایرانیان آن‌قدر منحصربه‌فرد است که تا به حال کسی نیز به خودش جرأت نداده بر آن قیمتی بگذارد.    دریای نور…

روز‌های فعلی مصادف است با سالمرگ شاپور بختیار آخرین نخست‌وزیر محمدرضا پهلوی و نیز رهبر نهضت موسوم به مقاومت ملی در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی در خارج از کشور. هم از این روی در نوشتار پی‌آمده، دو فراز از زندگی بختیار یعنی حال و احوال…

قبل از نخست وزیری  پیش از ورود به ارزیابی نکات شاخص در کارنامه سیاسی منوچهر اقبال، مناسب است درنگی کوتاه در کلیت زندگی وی داشته باشیم. آسیه آل‌احمد، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران آغاز و انجام حیات فردی و اجتماعی وی را به شرح ذیل به قلم آورده…

انتصاب مهندس مهدی بازرگان به نخست‌وزیری دولت موقت از سوی امام خمینی، از مهم‌‌ترین رویدادهای دوران اوج‌گیری انقلاب اسلامی است. بی‌تردید بدون تحلیل زمینه‌‌ها و بسترهای این انتخاب، نمی‌توان آن را به درستی ارزیابی کرد. از منظر این قلم، این…

در دوران قاجار به ویژه در نیم قرن سلطنت ناصرالدین شاه، زمینه‌های تغییر و تحول فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در جامعه ایران مهیا گشته بود، با این همه مجموعه‌ای از حوادث و جریان‌ها نیز وجود داشت که نقش کاتالیزور یا شتاب‌دهنده را در فروریختن…

روابط ایران و امریکا پس از کودتای ۲۸ مرداد را می‌توان به طور کلی در سه زمینه زیر مطالعه کرد: الف) روابط سیاسی ـ اقتصادی ب) روابط نظامی ج) روابط اطلاعاتی ـ امنیتی  در تمامی روابط بین رژیم شاه و امریکا وابستگی رژیم شاه به امریکا به نحو بارزی…

کارگزاران بهایی حکومت پهلوی دوم هر چند در دوره حاکمیت رضاخان نیز، می‌توان رد پای بهائیت را در حاکمیت وی رصد کرد، اما این پدیده در دوره فرزندش رشدی فزاینده داشت به گونه‌ای که در اشغال مناصب مهم کشوری، منتسبان به این فرقه اولویت داشتند.…

تصویری از مجموعه عکسهای آنتوان سوریوگین عکاس گرجستانی در سال ۱۲۷۵ شمسی از نانوایی بربری و سنگکی را در این پست می بینید .    می‌گویند قبل از ورود اسلام در ایران پخت نان سنگک رواج داشته و در واقع ایده پخت آن را پزشک یکی از سلاطین ساسانی…

  رضاخان و پیشنهاد استقلال بحرین، در قبال چندین شناور دریایی! پیش از پرداختن به ماجرای واگذاری بحرین توسط پهلوی دوم، خوانش پیشینه ماجرا در دوره پهلوی اول، بهنگام به نظر می‌رسد. طبعاً رضاخان به دلیل ماهیت انگلیسی خویش، یارای مواجهه با این…

مخالفتی که وزن سیاسی نداشت بی‌تردید موضوع جدایی بحرین از ایران، از شاخص‌ترین وقایع سیاسی در دوران سلطنت پهلوی دوم به شمار می‌رود. با این همه به دلیل خفقان حاکم بر جامعه در دهه‌های ۴۰ و ۵۰، مخالفت قابل توجهی با آن به عمل نیامد! در این فقره…

 تمام درآمد و عواید کشور در دوران سلطنت پادشاهان صفوی در اختیار شخص شاه و تمام مخارج نیز به فرمان و تصویب وی بود. خزانه دولت و آنچه از مالیات‌های گوناگون و عواید مستقیم و غیرمستقیم و درآمدهای رسمی و اتفاقی به خزانه داخل می‌شد، به شخص شاه…

از تاریخ کشور در هر دوره‌ای به تناسب سیاست‌های آن جامعه، مشاغل، مناصب و القابی به وجود می‌آمد که متناسب با آن حکومت و سیاست بود. در دوره صفویه هم مشاغل و مناصب بسیاری مرتبط با دربار وجود داشت که هر کدام از آنها از نظر مرتبه و مقام جایگاه…