تاریخ معاصر

همان روزگار قدیم به مانند این دوران، اجاره‌نامه‌ها بیشتر به نفع صاحبخانه‌ها نوشته می‌شدند. برای نمونه، در متن اجاره‌نامه‌ای از عهد ناصرالدین شاه قاجار شرط شده است که اجاره باید در آغاز هر ماه پرداخت شود و «چنانچه در رأس هر ماه وجه اجاره…

 51سال پیش در چنین روزهایی، محمدرضا پهلوی با برگزاری جشن‌های پرهزینه ۲۵۰۰ ساله، سعی داشت در غیاب مردم و در عین نفرت آنان برای خویش به مشروعیت‌سازی بپردازد، اما این رویکرد به سرعت به ضد خویش مبدل شد و موج انتقاد‌ها در داخل و خارج از آن بالا…

شب بیستم دی سال ۱۳۱۶ بود. عقیلی‌پور، فرشچی، عباس بختیاری (معروف به مفتش شش‌انگشتی) و پاسبان فولادی وارد اتاق نصرت‌الدوله شدند. او دوران تبعیدش را در سمنان می‌گذراند. دستور از تهران و به صورت محرمانه به دست آن‌ها رسیده بود.   قتل باید سر…

گزارش‌هایی از دوران قاجار باقی‌مانده که وضعیت امنیت اموال مردم را نشان می‌دهد و راپورت‌های نظمیه عهد ناصری هم هست درباره میزان وقوع جرائم دزدی. در دوره قاجار دزدی، پس از دعوا و مرافعه دومین جرم پرتکرار بوده است و به‌گواهی اسناد تاریخی:…

خیلی‌ها نمی‌دانند که شعبده‌بازی در گذشته کاری رایج و پرطرفدار میان ایرانیان بوده است و قدمت این نوع سرگرمی در ایران به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد. در واقع اجرای انواع شعبده تا دوره صفوی در ایران رواج داشته و اصلاً شغل بوده و «ژان شاردن» فرانسوی…

: متولد شهر تفت بود و نامش «ابراهیم حلاج یزدی» بود و بعدها به «یزدی بزرگ» مشهور شد و ماجرایش این بود: «در بیست سالگی موفق شد تمامی پهلوانان یزد را مغلوب کند و آوازه قدرت و هیکل ورزیده و مهارتش در کشتی به تهران رسید و به‌ دستور وزیر دربار…

ایل بختیاری که از مقتدرترین ایلات جنوب ایران است، نقش بسزایی در تحولات تاریخ ایران ایفا کرده است. در دوره قاجار منطقه بختیاری از جهت سیاسی و اقتصادی، توجه کشور‌های استعماری، به‌خصوص انگلیس را به خود جلب کرد.   نافرمانی‌ها و شورش‌های خوانین…

«جایگاه و رتبه دانشکده‌های بالادستی (به عنوان جناح راست پارلمان دانش) حمایت از احکام قانونی حکومت است. اما وقتی پای حقیقت در میان باشد، باید در نظام حکومت آزاد، یک حزب مخالف قدرتمند (جناح چپ) هم باشد که به‌ویژه در دانشکده فلسفه مستقر است.…

لوطی یا لوتی در فرهنگ سنتی ایران به کسانی گفته می‌شد که زندگی عادی نداشتند و البته ۲ دسته بودند؛ گروهی که اهل مروت و مدارا و بخشش بودند و مدافع و امین مردم بودند و گروهی دیگر که فقط از لوطی نامش را یدک می‌کشیدند و به انواع و اقسام…

بوشهر قبرستان معروفی در جنوب خود دارد که هر کدام از سنگ قبر‌های شکسته آن، خود دفتر تاریخی است که دولتمردان انگلیسی، باید درس‌های آن را خوب از بر کرده باشند، قبرستان متجاوزین انگلیسی. این نام را مردم، خود روی این مکان گذارده‌اند و ماجرای آن…

زیارت حرم رضوی همیشه آرزو بود در ایران؛ خیلی‌ها بوده‌اند لابد که قسمتشان نشد و خیلی‌ها هم همت و سعادت داشتند و رفتند و «مشهدی» شدند. هر چه بود وضعیت در دوره قاجار این‌گونه بود که «ادوارد پولاک» نوشته است: «پس از کربلا، مشهد…

خیلی‌ها نمی‌دانند که کار، کار شاه عباس بود که به این لقب در میان ایرانیان رسمیت بخشید. لقب «مشهدی» از حدود ۴۰۰ سال پیش و بنا به فرمان شاه عباس صفوی رواج یافت. وی اجازه داد که زائران حرم رضوی مانند کربلایی‌ها و حاجی‌ها به «مشهدی» ملقب شوند…

در روز‌هایی که بر ما گذشت، از هشتاد‌ویکمین سالروز خلع رضاخان از حکومت و فرار وی از کشور عبور کردیم. ایران در آستانه جنگ دوم شرایط ایران در آستانه جنگ جهانی دوم و بررسی اقدامات متفقین، از سرفصل‌های مهم در ارزیابی وقایع شهریور ۲۰ در ایران…

چه کسی پناهگاه را یادش هست؟ تجربه حضور در پناهگاه در دوره جنگ تحمیلی از آن خاطره‌هاست که فراموش نمی‌شود و خاطره‌دارانش هزار بار شاید تعریف کرده باشند برای دیگران. آن سال‌ها، روزگاری بود برای خودش. از سال ۱۳۶۲ موشک‌باران شهرهای بزرگ و مراکز…

سالروز ورود کلنل محمدتقی خان پسیان فرمانده جدید ژاندارمری به خراسان است هنگامی که قوام السطنه از حکومت خراسان برکنار شد، فهرست اموالش را بررسی کردند. ماموران از خانه او سکه های طلا و ارز خارجی زیادی پیدا کردند. قوام همچنین حدود یکصد راس…