جدول گاهشماري تمدن چين
قم
2852-2205: فرمانروايان داستاني
2852-2737: فوشي
2737-2697: شن نونگ
2697-2597: هوانگ تي
2356-2255: يو
2155-2205: شوين
2205-1766: دودمان شيا
2205-2197: يو
1818-1766: چييه كوي
1766-1123: دودمان شانگ (ويين)
1766-1753: تانگ
1198-1194: وويي، فغفور خداناشناس
1154-1123: چوسين، نمونهزشتكاري
1122-255: دودمان چو
1122-1115: وو وانگ
1123: سال شهرت ون وانگ مؤلف 0؟) «كتاب تحولات»
1115-1078: چنگوانگ
1115-1079: چوكونگ؛ مؤلف(؟) «چو لي» يا «قانون چو»
770-255: عصر ملوكالطوايفي
683-640: كوان چونگ، وزير اعظم تس اي
604-517: لائو- تزه(؟)
551-478: كنفوسيوس
501: كنفوسيوس، كلانتر بزرگ چونگ تو
498: كنفوسيوس، سرپرست خدمات عمومي درامارات لو
497: كنفوسيوس، وزير جرايم
496: كنارهگيري كنفوسيوس
496-483: سالهاي آوارگي كنفوسيوس
450: سال شهرت موتي فيلسوف
403-221: دورة امارت جنگاور
390: سال شهرت يانگ چوي فيلسوف
372-289: منسيوس فيلسوف
370: سال تولد چوانگ تزه فيلسوف
350: سال مرگ چوپينگ شاعر
305: سال تولد شونتزة فيلسوف
233: سال مرگ هانفي مقالهنگار
230-222: گشوده شدن و وحدت يافتن چين به وسيلة شيهوانگ تي
255-206: دودمان چين
221-211: شيهوانگتي، «نخستين فغفور»
206قم- 221 ميلادي: دودمان هان
179-157: ون تي
145: سال تولد سوما چي ين مورخ
140-87: ووتي، فغفور اصلاحطلب
ميلادي
5-25: وانگمانگ، فغفور جامعهگراي
67: آمدن آيين بودايي به چين
حدود100: آغاز كاغذسازي در چين
تاريخهاي قبل از 551 قم تقريبي هستند و تاريخهاي پيش از 1800 دقيق نيستند.
ميلادي
بنابر مدارك موجود
200-400: تاختهاي تاتارها در چين
221-264: دورة ملكهاي سهگانه
221-618: دودمانهاي فرعي
365-427: تائوچي ين شاعر
364: سال شهرت كوكاي چي نقاش
490-640: عصر عظمت مجسمهسازي بودايي
618-905: دودمان تانگ
618-627: كائو تسو
627-650: تاي تسونگ
651-716: ليسوشون نقاش
699-759: وانگوي نقاش
حدود 700: سال تولد وو تائوتزة نقاش
705-762: ليپو شاعر
712-770: توفو شاعر
713-756: شوان تسونگ (مينگهوانگ)
755: طغيان آن لوشان
768-824: هانيو مقالهنگار
770: اختراع اولين مهرهاي چاپي بنابر مدارك موجود
722-846: پوچويي شاعر
868: كهنهترين كتاب چاپي موجود
907-960: دودمانهاي كوچك پنجگانه
932-953: چاپ آثار اصيل چيني
950: آغاز پيدايش پول كاغذي
960-1127: دودمان سونگ شمالي
960-976: تاي تسو
970: اولين دايرةالمعارف بزرگ چيني
1069-1076: صدارت وانگآنشي جامعهگراي
1040-1106: ليلونگ ميين نقاش
1041: اختراع حروف مجزاي چاپي به وسيله پيشنگ
1100: سال تولد كوئوشي نقاش
1101-1126 : هويتسونگ، فغفور هنرمند
1126: تاتارها شهر پيين ليانگ را تاراج ميكنند و پايتخت به لينان منتقل ميشود.
1127-1279: دودمان سونگ جنوبي
1130-1200: چوشي فيلسوف
1161: آغاز استعمال باروت در جنگ بنا بر مدارك موجود
1162-1227: چنگيز
1212: هجوم چنگيز به چين
1260-1368: دودمان مغولي يوان
1269-1295: قبلاي
1269: ماركوپولو از ونيز رهسپار چين ميشود.
1295: ماركوپولو به ونيز باز ميگردد.
1368-1644: دودمان مينگ
1368-1399: تاي تسو
1403-1425: چنگ تسو (يونگ لو)
1517: ورود پرتغاليان به كانتون
1571: اسپانياييان فيليپين را تسخير ميكنند.
1573-1620: شن تسونگ (وان لي)
1673: ورود بازرگانان انگليسي به كانتون
1644-1912: دودمان چينگ (منچو)
1662-1722: كانگ شي
ميلادي
1736-1796: چيين لونگ
1795: آغاز منع تجارت ترياك
1800: تجديد منع تجارت ترياك
1823-1901: لي هونگ چانگ سياستمدار
1834-1908: تزوشي، «ملكة وارث»
1839-1842: اولين «جنگ ترياك»
1850-1864: شورش تايپينگ
1856-1860: دومين «جنگ ترياك»
1856-1860: روسيه در شمال رود آمور به اراضي چين دست اندازي ميكند.
1860: فرانسه هندو چين را ميربايد.
1866-1925: سون يات سن
1875-1908: كوانگ شو
1894: جنگ چين و ژاپن
1898: آلمان كيائوچو، و ايالات متحد امريكا فيليپين را ميگيرد.
1898: فرمانهاي كوانگ شو
1900: طغيان مشتزنان (بوكسرها)
1905: لغو امتحانات مشاغل دولتي
1911: انقلاب چين
1912: (ژانويه تا مارس): سون يات سن رئيس جمهوري موقت چين ميشود.
1912-1916: دورة موقت رئيس جمهوري يوانشي كاي
1914: ژاپن كيائو چو را ميگيرد.
1915: مطالبات بيست و يك گانه
1920: پيهوا (زبان ساده) در آموزشگاههاي چين به كار ميرود و جنبش «طغيان نو» به اوج خود ميرسد.
1926: چيانگ كاي شك و بورودين شمال را مسخر ميكنند.
1927: واكنش عليه كمونيسم
1931: ژاپنيان منچوري را ميگيرند.
منبع : تاریخ تمدن , جلد اول : مشرق زمین
نویسنده : ویل دورانت
نشر الکترونیکی سایت تاریخ ما