تاریخچه، ساختار و تسلیحات سربازان هخامنشی در جهان باستان

بلوچ و بلوچستان

سابقه تاریخی این سرزمین بسیار زیاد است و قدمت آن را بین ۸۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ هزار سال می دانند و بر پایه کتیبه ها و کتب قدیمی، بلوچ و بلوچستان پیش از اسلام وجود داشته است به گونه ای که در کتاب دینی یهودیان – تورات – از بلوس پسر کوس نام برده شده است، محققان نیز بلوچ را فارسی شده کلمه بلوس می دانند. به نقل از کتاب تاریخ ماد، بلوچستان درعهد مادها زمان سلطنت آستیاک «اشتوویگو» سال های ۵۴۹ تا ۵۸۴ یا ۵۵۰ تا ۵۸۵ قبل ازمیلاد مسیح یکی از ساتراپی ها «والی نشین یا استان» شرقی دولت به نام سرزمین پارکانیان یاد شده است. در کتیبه های میخی داریوش بزرگ در بیستون و تخت جمشید سرزمینی که امروز بلوچستان نام دارد به اسم ماکا یا مکه یاد شده و استان چهار دهم بوده است. به این سرزمین در زمان ساسانیان کوسون می گفتند.
هردوت نیز آن را مکیا یا میکیان خوانده است. در کتیبه های ماگان جزو شهربانی هفدهم داریوش بوده است. مورخ اسکندر مقدونی بلوچستان را «ژدرزیا» ثبت کرده است. مارکوپولو نیز از بلوچستان با عنوان «‌کسمکوران» یاد می کند. اما قرن ها سرزمین کنونی بلوچستان «مکران» نامیده می شده و جهانگردان عرب نیز از آن به نام مکران یاد کرده‌اند. در مورد نژاد بلوچ نیز آنچه مورد توافق اکثر نویسندگان و جامعه شناسان است، نژاد آریایی مردم بلوچ است و به سبب موقعیت جغرافیایی منطقه، قوم بلوچ نژاد خود را به خوبی حفظ کرده است. کمیسیون ملی یونسکو درباره نژاد بلوچ می گوید : «بدون شک قوم بلوچ از همین اقوام آریایی جدا شده و پس از گذشتن از مناطق شمالی به جنوب آمده اند و قرابت زبان بلوچی با زبان باستانی موید این تصور است». دکتر ایرج افشار در بلوچستان وتمدن دیرینه آن می نویسد: «قوم بلوچ ایرانی نژاد و همانند کرد، تاجیک و سیستانی شعبه ای از نژاد آریایی هستند». پروفسور سرهانری راولینسون در تحقیقات خود بلوچ راتیره ای از اقوام آریایی دانسته است.
اکثر پژوهشگران ایرانی و خارجی معتقدند که نژاد ایرانی خاصه نژاد بلوچ از زیباترین نژادهاست وبه قول اوژن او بن فرانسوی در سلسله جبال غربی و جنوبی کردها، لرها و بلوچ ها از نژاد خالص ایرانی می باشند که کاملاً دست نخورده مانده اند. کلنل دیمز از طریق علمی عنوان می کند که دانشمندان جمجمه بلوچ را از نوع پهن سران ایرانی می دانند، حال آنکه جمجمه عرب و هندی از نوع دراز سران است، او ادامه می دهد اگر خصوصیات مغزی و جسمی بلوچ را در نظر بگیریم بایداو را ایرانی نژاد و مانند تاجیکان و دیگر مردمان فلات ایران بدانیم. عطاء الله مینگل از رهبران سیاسی بلوچستان پاکستان می گوید : «ما همانند کردها آریایی هستیم ! ما سامی نیستیم! اگر از زبان بلوچی چنانکه آنها ( اعراب ) می خواهند دست بکشیم، چگونه می توانیم خود را بلوچ بنامیم؟! ما نمی توانیم زبان و هویت خود را رها کنیم» .
در مورد اخلاق و عادات بلوچ ها نیز سعید نیکبختی می نویسد: «بلوچ ها مردمی هستند رشید، غیرتمند، شجاع، درستکار، امانتدار، نترس، خوش قول، مهمان نواز، ناموس دار، جنگجو، بامهارت در جنگ، انتقام جو و کینه به دل به نحوی که اگر با بلوچ با صداقت رفتار شود، صادق است و اگر به او نارو زده شود، تا جبران مافات هرگز دست بردار نیست» . دکتر افشار می نویسد : «بلوچ انسانی آزاده، میهمان نواز، راستگوی، ناموس پرست، دلیر، سخت کوش، و جنگجو است» . دکتر حسین برهانی می نویسد: «بلوچ مردمی اصیل، مهمان نواز، پرتلاش، پرتحمل، سخت کوش، ساده دل، صادق و پرمحبت است». قاضی عبدالصمد سربازی معتقد است : «بلوچ ها علاوه بر شجاعت دارای خصائل ممتاز اخلاقی دیگری نیز هستند که به برکت اسلام در وجود آنها تبلور یافته است. این خصائل عبارتند از:
۱- وفای به عهد و در این کار بسیار پایبندند
۲- صداقت و یکرنگی
۳- وفاداری
۴- غریب نوازی و یتیم پروری
۵- حفاظت از پناهنده و در خطر انداختن خویش برای پاسداری از وی
۶- به آب و آتش زدن خویش برای حفظ ناموس و غیرت».
درمعجم البلدان آمده است : «مردم این ناحیت قومی ایرانی، صحرا نشین، دلیر و ساکن بلوچستان که طوایف خارجی کمتر در آن ناحیه نفوذ کرده اند و ایشان همیشه در برابر بیگانگان مقاومت نموده اند، آنان دارای لهجه ای خاص که به بلوچی معروف است هستند». ابن حوقل درصوره الارض نوشته است : «بلوص ها مکنتشان بیشتر از مردمان کوه قفص است و آدابشان نیز بهتر می باشد، در زیر چادر می نشینند وچادرهایشان از پشم ( موی ) بز است، مثل همسایه های خود عادت به نهب و غارت ندارند و هرگز با همسایگان خود در عالم جنگ و کارزار نیستند، بلوص معرب بلوچ است و بلوچ ساکن بلوچستان است». در حدودالعالم نیز آمده است : «بلوچ ها طایفه ای باشند چون اکراد و آنان را بلادی و سیع میان فارس و کرمان در سفح جبال قفص و آنان را شوکت و قوّت و عدد بسیار است. قوم قفص که طایفه ای دیگرند با همه قوت از هیچکس جز بلوچ بیم ندارند و بلوچ ها صاحبان نعمت و چادرهای مؤیین باشند و مردمان از بلوچ ایمنند، راه نزنند و مردم نکشند و اذیت آنان به کس نرسد و بر خلاف قفص». در عهد کیانیان و سلطنت کیخسرو فردوسی در شاهنامه مردان بلوچ را به شجاعت و جنگجویی ستوده است.

• سپاهی ز گردان کوچ و بلوچ که کس در جهان پشت ایشان ندید سپهدارشان بود رزم آزمای درفشی برآورده پیکر پلنگ همی از درفشش بیازید جنگ
• سگالیده جنگ مانند قوچ برهنه یک انگشت ایشان ندید کزو بود گاه و نکویی بجای همی از درفشش بیازید جنگ همی از درفشش بیازید جنگ
در مورد زبان بلوچی باید گفت که ریشه زبان بلوچی همانند کردی محل اختلاف نیست و تحت عنوان شاخه ای از شعبه فارسی گروه ایرانی خانواده زبان های هند و اروپایی طبقه بندی شده است. جان محمد نویسنده بلوچ پاکستانی، بلوچی را شاخه ای فرعی از شاخه فارسی زبان های ایرانی می‌داند. با این حال بلوچی با فارسی کهن پیش از اسلام ( پهلوی، اوستایی، مادی‌) رایج در دوران مادها، هخامنشیان و ساسانیان نزدیکی بیشتری دارد، به همین دلیل در زبان بلوچی می توان واژه های فارسی کهن بیشتری پیدا کرد تا در زبان فارسی کنونی. امیر توکل کامبوزیا محقق کرد تبار ایرانی نوشته است: «‌اگر شما فرهنگ زبان پهلوی را در مقابل یک فرد بلوچ بگشایید و لغاتی از هر صفحه آن پیدا کرده و به او بگویید، او خواهد گفت: آقا زبان پهلوی یعنی زبان بلوچی». بلوچی گویش هایی مختلف دارد که زبان شناسان دو گویش مهم آن یعنی بلوچی شرقی و بلوچی غربی را پذیرفته اند. گویش شرقی در بخش شرقی پاکستان و گویش غربی در پاکستان غربی، ایران، ترکمنستان و شیخ نشین های عرب خلیج فارس رایج است. بلوچی غربی با واژه های فارسی بسیار آمیخته است و بنابراین تا حدی با گویش شرقی مناطق کوهستانی شرق بلوچستان تفاوت دارد. گویش شرقی به گفته محمد سردارخان به گویش فارسی کهن عصر هخامنشی بسیار شباهت دارد.
به هر حال بلوچی ادبیات گسترده مکتوبی ندارد و در واقع تا پیش از اواخر قرن نوزدهم میلادی زبانی غیر مکتوب و محاوره ای بود، بلوچ ها معمولاً به فارسی می نوشتند و میراث ادب بلوچی چه شعر و چه نثر غالباً به زبان فارسی است و مشهورترین شعرای بلوچ به ویژه قبل از قرن بیستم نظیر غلام محمد، سید محمد تقی شاه، میرزااحمدعلی، ملامحمد صادق ومهم تر از همه گل محمد مگسی به زبان فارسی شعر می سرودند.
دکتر حسین بر می نویسد: «زبان بلوچی تا قرن نوزدهم ویژگی های خاص خود را به صورت زبان گفتاری حفظ کرد، دراین دوران افسران و دانشمندان حکومت استعماری انگلیس برای اولین بار دستور زبان بلوچی را تدوین ویک فرهنگ لغت ومجموعه ای از ادبیات و فرهنگ عامه را گرد آوری کردند. آثار موکلر، دیمز، گیلبرستون، پیرس، لیچ ودیگران اولین مطالعات سیستماتیک درباره زبان وادبیات بلوچی بود.
قبل از آن فقط برخی از نخبگان کتاب هایی به نام دبتر شعر ( دفتر شعر ) داشتند که در آن ها اشعار مورد علاقه خود را به زبان فارسی ثبت می‌کردند». دکتر افشار نیز می نویسد : «مهمترین لهجه جنوب شرق ایران، لهجه بلوچی است که آن را از جهت هیأت قدیمی بسیاری از لغات، بایداز لهجات مهم ایرانی شمرد، لهجه بلوچی با زبان و تلفظ پهلوی اشکانی و پهلوی اوایل ساسانی نزدیک است. همانطور که قبلاً بیان شد، قوم بلوچ و کوچ اصلاً از شمال ایران به جنوب مهاجرت کرده و در سرزمین هایی که امروز بلوچستان می نامند اقامت گزیدند، به همین دلیل زبان و گویش قدیم بلوچی علاو ه بر بلوچستان در پاره ای از نواحی ترکمنستان و همچنین گویش براهویی که از شعب دراویدی می باشد، درمیان اقوام بلوچ رایج است. گویش بلوچی در ایران به دو شعبه بلوچی شمالی ( سرحدی ) وبلوچی جنوبی ( مکرانی ) تقسیم می‌شود که گویش بلوچی شمالی شامل نواحی زاهدان، خاش، سیستان و گویش بلوچی جنوبی شامل نواحی ایرانشهر، سراوان و چابهار و نیک شهر و سرباز می باشد که از نظر تلفظ بیشتر لغات با هم متفاوتند، اما هر دو گویش برای طرفین قابل تشخیص است. با این که گویش های مختلف بلوچی از زبان واحدی سرچشمه گرفته اند ولی به علت وسعت خاک و عدم ارتباط ساکنان قسمتهای پراکنده، وضع چنان شده که گویش نقطه ای با نقطه دیگر متفاوت است».

تمام منابع من [۱] رومن گیریشمن، ایران از آغاز تا اسلام، دکتر محمدمعین، انتشارات نگاه، ۱۳۸۶، چاپ دوم، ص۷۶

[۲] همان، ص ۱۲۰

[۳] محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، انتشارات افلاک، ۱۳۷۶، چاپ اول، ص ۱۲۰

[۴] همان، ص ۸۹

[۵] [۵] محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، ص ۹۰

[۶] همان، ص ۹۲

[۷] همان، ص ۹۳

[۸] محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، ص ۹۴

[۹] همان، ص ۸۸

[۱۰] عبدالعظیم رضایی، گنجینه تاریخ ایران، انتشارات اطلس، ۱۳۷۸، چاپ اول، جلد اول، ص ۳

[۱۱] محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، ص ۸۹

[۱۲] همان، ص ۸۹

[۱۳] عبدالعظیم رضایی، گنجینه تاریخ ایران، جلد اول، ص ۳

[۱۴] محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، ص ۱۰۹

[۱۵] ویلیام کالیکان، باستان شناسی و تاریخ هنر در دوران مادی ها و پارسی ها، گودرز اسعد بختیار، انتشارات پازینه، ۱۳۸۵، چاپ دوم، ص ۱۸

[۱۶] ویلیام کالیکان، باستان شناسی و تاریخ هنر در دوران مادی ها و پارسی ها،ص ۱۰۷

[۱۷] ویلیام کالیکان، باستان شناسی و تاریخ هنر در دوران مادی ها و پارسی ها،ص ۱۱۲

[۱۸] محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، ص ۱۳۲

[۱۹] عبدالعظیم رضایی، گنجینه تاریخ ایران، جلد سوم، ص ۱۲

۱ محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، ص ۹۸

[۲۱] عبدالعظیم رضایی، گنجینه تاریخ ایران، جلد سوم، ص ۹

[۲۲] صدیق صفی زاده، تاریخ پنج هزار ساله ایران، انتشارات آرون، ۱۳۸۲، چاپ اول، جلد اول، ص ۲۱۱

[۲۳] دیاکونوف، تاریخ ماد، کریم کشاورز، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۸۳، چاپ هفتم، ص ۱۲۰

[۲۴] عبدالعظیم رضایی، گنجینه تاریخ ایران، جلد سوم، ص ۱۰

[۲۵] دیاکونوف، تاریخ ماد، ص ۱۲۳

[۲۶] عبدالعظیم رضایی، گنجینه تاریخ ایران، جلد سوم، ص ۱۴

[۲۷] صدیق صفی زاده، تاریخ پنج هزار ساله ایران، جلد اول، ص ۲۱۲

[۲۸] محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، ص ۱۳۱

[۲۹] رومن گیریشمن، ایران از آغاز تا اسلام، ص ۷۸

[۳۰] صدیق صفی زاده، تاریخ پنج هزار ساله ایران، جلد اول، ص ۲۱۳

[۳۱] ویلیام کالیکان، باستان شناسی و تاریخ هنر در دوران مادی ها و پارسی ها،ص ۱۱

[۳۲] محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، ص ۱۴۹

[۳۳] ویلیام کالیکان، باستان شناسی و تاریخ هنر در دوران مادی ها و پارسی ها،ص ۷

[۳۴] عبدالعظیم رضایی، گنجینه تاریخ ایران، جلد اول، ص ۸۵

[۳۵] جان کورتیس، ایران باستان به روایت موزه بریتانیا، آذر بصیر، انتشارات امیر کبیر، ۱۳۸۵، چاپ اول، جلد اول، ص ۵۶

[۳۶] رومن گیریشمن، ایران از آغاز تا اسلام، ص ۱۱۷

[۳۷] همان، ص ۱۱۸

[۳۸] ویلیام کالیکان، باستان شناسی و تاریخ هنر در دوران مادی ها و پارسی ها،ص ۱۷

[۳۹] همان، ص ۱۲

[۴۰] رومن گیریشمن، ایران از آغاز تا اسلام، ص ۱۱۷

[۴۱] همان، ص ۱۲۲

[۴۲] جان کورتیس، ایران باستان به روایت موزه بریتانیا، ص ۵۶

[۴۳] ویلیام کالیکان، باستان شناسی و تاریخ هنر در دوران مادی ها و پارسی ها،ص ۱۲

[۴۴] همان، ص ۱۴

[۴۵] همان، ص ۱۵

[۴۶] رومن گیریشمن، ایران از آغاز تا اسلام، ص ۱۲۰

[۴۷] ویلیام کالیکان، باستان شناسی و تاریخ هنر در دوران مادی ها و پارسی ها،ص ۱۵

[۴۸]محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، ص ۲۰۱

[۴۹] رومن گیریشمن، ایران از آغاز تا اسلام، ص ۱۱۸

[۵۰] محمد سهرابی، لرستان و تاریخ قوم کاسیت، ص ۲۰۲

[۵۱] محمد صیف زاده، پیشینه تاریخی موسیقی لرستان، انتشارات افلاک، ۱۳۷۷، چاپ اول، ص ۷

[۵۲] محمد صیف زاده، پیشینه تاریخی موسیقی لرستان، ص ۸

[۵۳] جان کورتیس، ایران باستان به روایت موزه بریتانیا، ص ۵۲

به نقل: نشریه الکترونیکی دانشجویان لر دانشگاه زابل

به قول فردوسی :

سپاهی زگردان کوچ و بلوچ / سگالیده ی جنگ مانند قوچ

که کس در جهان پشت ایشان ندید / برهنه یک انگشت ایشان ندید

لطفا بحث علمی بفرمائید از هر گونه توهین به ادیان و مذاهب جدا بپرهیزید چون از ارزش سایت کاسته میشه همه ما ترکها و لرها و بلوچها و کردها و عربها و …… برادرند ضمنا توهین به مقدسات نشانه ضعف شماست فقط از خوبیهای خودتون بگید