مرور رده
تاریخ باستان
از زمان پیدایش اولین آثار تاریخی تا رسیدن به سدههای میانی را تاریخ باستان مینامند. تخمین زده میشود که این زمان حدود 5000 سال باشد. تاریخ باستان که وارد شدن از پیش از تاریخ به دوره تاریخی میباشد، از 30 قرن پیش از میلاد شروع شده است.
در رابطه با پایان دوره تاریخ باستان ، مورخان در اختلاف نظر هستند. برخی از باستان شناسان، پیدایش اسلام و سرنگونی امپراتوری روم غربی ، مرگ یوستینیانوس یکم و روی کار آمدن شارلمانی را پایان تاریخ باستان دانستهاند.
کنفوسیوس و اخلاق سیاسی در چین باستان
چین باستان، سرزمینی بود پر از دود و آتش جنگهای فئودالی، درهمریختگی اجتماعی، و پادشاهانی که مشروعیت خود را در شمشیر و قدرت میدیدند. در چنین دورانی از بیثباتی، مردی برخاست که بهجای جنگ، از گفتوگو سخن گفت، بهجای شمشیر، از فضیلت؛ و…
نبرد کالینگا و تغییر درون امپراتور آشوکای کبیر
در دل تاریخ کهن هند، رویدادی نهفته است که بیش از آنکه به خاطر پیروزی نظامیاش شناخته شود، بهخاطر پیامد اخلاقیاش در حافظه تمدن ماندگار شده است: نبرد کالینگا. این نبرد خونین، که در حدود سال ۲۶۲ پیش از میلاد و در دوران امپراتوری مائوریا به…
گلادیاتورها: قهرمانان یا بردگان؟
وقتی نام «گلادیاتور» به میان میآید، تصاویری از میدانهای خونین، فریاد جمعیت، زرههای درخشان و مرگهایی شکوهمند در ذهن تداعی میشود. اما پشت این نمایش پرهیاهو، داستانی پیچیدهتر نهفته است: داستان انسانهایی که در مرز بین بردگی و قهرمانی،…
تمدن دره سند: یکی از مرموزترین تمدنهای باستانی
در میان دشتهای خشک و رودخانههای کمآب امروزی پاکستان و شمال غربی هند، در حدود پنج هزار سال پیش، تمدنی شکوفا شد که تا امروز یکی از مرموزترین و کمسخنترین جوامع انسانی بهشمار میرود: تمدن دره سند.
جادههای رومی: زیرساختهایی که اروپا را ساختند
وقتی امروز از بزرگراههای اروپایی، مسیرهای تجاری مدرن یا خطوط ارتباطی گسترده سخن میگوییم، کمتر کسی به ذهنش میرسد که سنگبنای بسیاری از این مسیرها، بیش از دو هزار سال پیش توسط رومیان نهاده شده است.
رومیها برای فتح، کنترل، و یکپارچهسازی…
امپراتور نرون: دیوانه، هنرمند، یا قربانی تاریخ؟
در تاریخ رم باستان، کمتر چهرهای بهاندازهٔ نرون با روایتهای متناقض و احساسات تند همراه بوده است. او را هم بهعنوان ظالمی بیرحم و دیوانه یاد کردهاند که آتشسوزی بزرگ روم را نظاره کرد، و هم بهعنوان هنرمندی حساس و محبوب عوام که با اشراف…
دموکراسی آتنی و محدودیتهای آن
آتن، قرن پنجم پیش از میلاد. شهری پرشکوه در یونان باستان، زادگاه فلسفه، هنر، و سیاست. در همین جا بود که برای نخستین بار، شهروندان (citizens) نهتنها فرمانبردار قدرت، بلکه بازیگران اصلی قدرت شدند. در دموکراسی آتنی، مردان آزادِ شهر حق داشتند…
سقراط، افلاطون، ارسطو: سه ستون اندیشه غرب
در قرن پنجم پیش از میلاد، در خیابانهای پرغوغای آتن، اتفاقی افتاد که آیندهی تفکر بشر را برای همیشه تغییر داد. سه فیلسوف – که هر یک، استاد یا شاگرد دیگری بود – زنجیرهای از ایدهها را شکل دادند که هسته مرکزی اندیشه غربی را تا امروز میسازد.
سقوط جمهوری روم: از سزار تا آگوستوس
رومیها در طول قرنها با نظام جمهوریخواهیشان به یکی از قدرتمندترین تمدنهای جهان باستان تبدیل شده بودند. اما در سده اول پیش از میلاد، در میان بحرانهای داخلی، جنگهای داخلی خونین، و شخصیتهایی فراتر از زمان، نظام جمهوری دچار لرزش شد؛ و…
سومریان و اختراع خط میخی: آغاز تاریخ مکتوب
در جهانی که خاطرهها با زبان دهان به نسل بعد میرسیدند، خط، انقلابی بیسابقه بود. آنچه امروز «تاریخ» مینامیم، زمانی آغاز شد که بشر توانست اندیشهها، قوانین، اسطورهها، و حتی خرید و فروش گوسفندان را روی گل و سنگ ثبت کند.
نبرد ترموپیل: افسانه ۳۰۰ اسپارتی واقعی یا تبلیغات؟
در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، در گردنهای باریک میان کوه و دریا بهنام ترموپیل (Thermopylae)، نبردی شکل گرفت که تا امروز در حافظه تاریخی غرب بهعنوان نماد شجاعت، فداکاری، و مقاومت اقلیت در برابر اکثریت باقی مانده است. ماجرای ۳۰۰ اسپارتی به رهبری…
اسکندر مقدونی: قهرمان جهانی یا ویرانگر امپراتوریها؟
نامش با شکوه و قدرت در تاریخ طنین انداخته است؛ اسکندر، فرزند فیلیپ، شاگرد ارسطو، و فاتح بیرقیب مشرقزمین. در کمتر از سیزده سال، از مقدونیه تا سواحل سند پیشتاخت، امپراتوریهای کهن را در هم کوبید و شهری بهنام خود در قلب جهان ساخت. اما آیا…
قانوننامه حمورابی و تولد عدالت رسمی
هزاران سال پیش، در سرزمین میانرودان (بینالنهرین)، جایی که رودهای دجله و فرات زندگی میآفریدند، مردمانی در حال ساختن یکی از نخستین تمدنهای بزرگ تاریخ بودند. در این سرزمین، پادشاهی به نام حمورابی در سدهی هجدهم پیش از میلاد بر تخت نشست و…
نبونید و فروپاشی بابل: سقوط یک تمدن
در اواخر قرن ششم پیش از میلاد، امپراتوری بابل نو، که زمانی با شکوه دروازه ایشتار، معبد مردوک و باغهای معلقش جهان را خیره کرده بود، رو به افول گذاشت.
شاهی به نام نبونید (Nabonidus)، که با عقاید مذهبی نامتعارف و تصمیمهای بحثبرانگیز خود…
کتاب مردگان مصر: مرگ، رستاخیز و باورهای آیینی
برای مصریان باستان، مرگ نه نقطه پایان، بلکه آغازی بود برای سفری دشوار، اسرارآمیز و پر از آزمون. درک آنها از زندگی پس از مرگ چنان پیچیده و نظاممند بود که آیینهایی خاص، متونی مقدس و حتی معماری تدفینی خود را بر اساس آن شکل دادند. در این…
