تاریخ معاصر

تا اواخر دوران قاجار هنوز خرید و فروش برده در ایران رواج داشت؛ هرچند که به علت قیمت بالایی که برده‌ها و کنیز‌ها داشتند، خرید آن‌ها مختص خانواده‌های بسیار ثروتمند بود. برده‌ها اغلب از آفریقا و از مسیر خلیج فارس به ایران آورده می‌شدند. البته…

بخش دوم ( آخوند غرب زده ) بلندگوی تقی‌زاده در آشفته‌بازار مشروطیت دوم ایران نو نشریه‌ای بود که در ۷ شعبان ۱۳۲۷ منتشر شد و از آغاز ارگان رسمی فرقه دموکرات بود، اما مقاله‌ها و گزارش‌های آن با مقاصد و اهداف حزب سازگاری داشت. چنان که پس از…

نظام جدیدالتأسیس مشروطیت با مرگ مظفرالدین‌شاه و به تخت نشستن محمدعلی‌شاه پایدار نماند. او از دوران ولیعهدی مخالفت خود را با این نظام حفظ کرده بود و میل به نابودی مجلس شورای ملی را در سر می‌پروراند. سرانجام با طرح نقشه‌ای این نهاد را…

آن‌قدیم‌ها که مدرسه‌ها مکتبخانه بود یک رسم قدیمی هم بود؛ برای مدرسه نذر می‌کردند و حاجت هم می‌گرفتند. «جعفر شهری» در کتاب «طهران قدیم» از این رسم منسوخ سخن گفته و برای آیندگان به یادگار گذاشته است. وضعیت مکتبخانه‌ها در روزگار قاجار…

  سر رابرت کر پورتر که به عنوان نقاش درباری تزار روسیه منصوب شده بود عمده شهرت خویش را به دلیل سفر به ایران و نقاشی از پاسارگاد را کسب کرد. سفر طولانی وی به ایران از سال ۱۸۱۷ میلادی آغاز شده و او از طریق قفقاز نیز وارد ایران شد و سپس از…

روزنامه انگلیسی گاردین اقدام به انتشار تصاویر تاکنون منتشر نشده از کودتای سال هزار و نهصد و پنجاه و سه در ایران کرد. عکاس هم ویلیام آرتور کرام افسر آموزشی سفارت آمریکا در ایران بوده است. کودتای۲۸ مرداد که توسط سیا و سرویس مخفی انگلیس و با…

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ یکی از موضوعات مهم تاریخ معاصر ایران است که به کرات مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. در بیش‌تر تحقیقات تاریخی اشاره شده که عوامل اصلی کودتا سرویس‌های اطلاعاتی انگلیس و آمریکا بوده‌اند که از طریق عوامل داخلی خود موفق به…

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، آتش «نفت» بود در این مملکت؛ «نفت» داستانی داشت در ایران و بعدها «امیرعباس هویدا» نخست‌وزیر دوره پهلوی در چند جمله داستانش را تعریف کرد. از وقتی در سال ۱۲۸۷ شمسی در ایران نفت کشف شد، چون حکومت‌های قاجار و پهلوی گمان…

ماجرای تعزیه «ایلچی فرنگ» چیست؟ امروزی‌ها این تعزیه را ندیده‌اند و اصلا اسمش را هم نشنیده‌اند. اما متون این تعزیه منسوخ در میراث نمایش آیینی ایران باقی است و البته در دوره قاجار یک خارجی هم داستانش را تعریف کرده برای‌مان. «مری وولف شِیل»…

در دوره قاجار پیاده می‌رفتند زیارت امامزاده داوود (ع). یکی دو ماه طول می‌کشید و سواره که می‌رفتند یکی دو هفته زمان می‌برد. یک «باغ ونک» هم بود سر راهشان که می‌رفتند و مجانی اقامت می‌کردند و خوش بودند. درباره زیارت امامزاده داوود (ع) در…

از سال ۱۲۹۷ شمسی و در دوره احمدشاه قاجار در ایران، شناسنامه صادر شد و از سال ۱۳۰۶ داشتن شناسنامه اجباری شد و از سال ۱۳۱۳ داشتن نام خانوادگی اجباری شد؛ این‌ها داستانی داشت و دردسرهایی جالب و شنیدنی در جامعه ایرانی. پیش از اجباری‌شدن نام…

قدیمی‌ترین خبر در مورد عاشورا از میان اسناد آستان قدس رضوی متعلق به سال ۱۰۱۱ هجری قمری در دوره صفویه است.به گزارش همشهری آنلاین، زهرا فاطمی‌مقدم مسئـول امور ارزشیابی و پیـش آرشـیو اداره اسناد آستان قدس رضوی با اشاره به محتوای این…

«کارلا سرنا» بانوی جهانگرد ایتالیایی در سفرنامه‌‌اش از نقش مهم بازار در زندگی ایرانی توصیفی جالب ارائه داده است؛ بازار «مجلس» است و «بورس» است و محل کسب است و جایی برای اخبار و جنجال و گپ‌زدن و طنز و شایعه و خوشگذرانی. «کارلا سرنا» در سال…

نخستین تشکیلات بهداشت و درمان عمومی در ایران کی بنیان نهاده شد؟ خیلی‌ها نمی‌دانند که در عهد ناصری بود و اسمش «مجلس حفظ‌الصحه» بود و حدود ۴۰ سال حتی بودجه هم نداشت! تا اواسط دوره قاجار هنگام بروز بیماری‌ها وضعیت این طوری بود: «هیچ تشکیلات و…

بازگشت آزادگان آخرین نوستالژی مهم دهه ۶۰ و جشن ملی بود. این سوی ماجرا که خوش گذشت ایرانی‌هایی بودند که آمدند و سوی دیگر ماجرا که جالب است، عراقی‌هایی بودند که نرفتند؛ بیش از ۱۰ هزار اسیر عراقی به کشورشان بازنگشتند. چرا؟ ۲۶ مرداد سال ۱۳۶۹…