تصاویری بسیار جالب از تهران در زمان اشغال

روایت تاریخ از  سال های اشغال ایران در جنگ جهانی دوم بمباران شهرها، قحطی و جان باختن شمار زیادی از غیرنظامیان است که اسناد مکتوب بسیاری از آن برجای مانده اما روایت های مصور از این حادثه تاریخی چندان زیاد نیست؛ “فرانسوا هورلی” عکاس استرالیایی یکی از معدود کسانی است که در آن زمان به ایران آمده و از کشور اشغال شده عکاسی کرده است.

در ۳ شهریور  ۱۳۲۰، نیروهای متفقین شامل انگلیس و شوروی بدون توجه به بی طرفی ایران از جنوب و غرب و از زمین و هوا به ایران حمله کردند و شهرهای سر راه را اشغال کردند به سمت تهران آمدند.  اگرچه در آن زمان بهانه‌ متفقین برای حمله وجود عده‌ای جاسوس آلمانی در ایران عنوان شد اما حوادث بعدی نشان داد اشغال ایران بخشی از نقشه جنگی متفقین علیه هیتلر بوده است. با یورش متفقین تمامی راه‌های کشور به خصوص خطوط راه آهن و شوسه تحت کنترل نیروهای اشغالگر در آمد. نیروی کار ایرانی برای تهیه تدارکات ارتش‌های درگیر در جنگ با نازل‌ترین دستمزد به کار گرفته شدند. منابع نفتی کشور غارت شد و بحران غذایی در کشور به اوج خود رسید.

زمزمه‌های برکناری شاه نیز از جلسه اضطراری دولت شنیده شد؛ فردای اشغال ایران هیئت وزیران در حضور شاه در کاخ سعدآباد تشکیل جلسه داد و رضاخان در این جلسه اعلام کرد که ابتدا تصمیم به خروج از کشور داشته است اما به توصیه مشاورانش ابتدا در دولت تغیراتی صورت دهد. بر این اساس محمدعلی فروغی را به نخست وزیری منصوب و او را مامور کرد با انگلیس و شوروی مذاکره کند اما شرط متفقین کنار رفتن رضاشاه از قدرت بود.

مطالب خواندنی:

سرانجام رضاشاه ناچار به استعفا شد و توسط بریتانیایی‌ها بازداشت و به آفریقای جنوبی و سپس جزیرهٔ موریس تبعید شد و سلطنت به پسر و ولیعهد او محمدرضا منتقل شد؛ نیروهای متفقین نیز تا پایان جنگ جهانی ایران را تحت اشغال خود داشتند.

“فرانسوا هورلی” عکاس اهل سیدنی که در خلال جنگ جهانی دوم سفرهای متعددی به خاورمیانه داشت در سال ۱۹۴۳ میلادی- ۱۳۲۱ شمسی همزمان با مقطع مهم تاریخی ایران یعنی چندی پس از اشغال به دست متفقین وارد کشور شد. این فیلمساز و پژوهشگر استرالیایی در چند نوبت سفر بیش از ۵۰۰ عکس از شهرهای مختلف ایران برداشت که بعهدا در مجموعه ای با عنوان “مسیر روسیه” به چاپ رساند. او در عکس هایش به زندگی مردم عادی، مناظر، بناها و ساختمان های شهری و روستایی در تهران، اصفهان، البرز، لرستان، شیراز بوشهر پرداخت و روایتی ناب از روزهای سخت تاریخ ایران فراهم کرد که هنوز به عنوان منبعی کم نظیر شناخته می شود. در زیر نگاهی می اندازیم به عکس هایی که او در سال ۱۳۲۱ از تهران برداشت. این عکس ها برای نخستین بار است که منتشر می شود.

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
آقای “جاکوبسن” دوست عکاس “فرانسوا هورلی” سوار بر کامیون، جایی در تهران

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
سه دیپلمات انگلیسی جایی در تهران مقابل دوربین عکاس

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
افسر انگلیسی در نمایی از میدان سپه تهران به رفت آمد مردم و اتومبیل ها نگاه می کند.

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
عکس یادگاری چند نظامی مقابل ساختمان باشگاه افسران وزارت جنگ در میدان مشق تهران

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
نمایی از میدان سپه در مرکز تهران(میدان امام خمینی(ره) فعلی)

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
نمایی از کاخ شاه جوان محمدرضا پهلوی

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
نمایی از یکی از اتاق های کاخ گلستان

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
نمایی از یکی از روستاهای اطراف تهران

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
دیپلمات های انگلیسی در نمایی از ساختمان سفارت این کشور در قلهک

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
نمایی از سفارت بریتانیا در قلهک

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
کودکانی که در مناطق روستای پس قلعه در شمیران زندگی می کنند در مقابل دوربین عکاس قرار گرفته اند.

آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
نمایی از روستای پس قلعه در شمیران

ممکن است شما دوست داشته باشید

دیدگاه بگذارید

avatar
  اشتراک  
دنبال کردن